II SA/Bd 742/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-10-17
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający dochody z gospodarstwa rolnego i oszczędności, wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, ponieważ posiadają dochody z gospodarstwa rolnego oraz oszczędności. Wpis sądowy, choć znaczący, nie jest wysoki w relacji do zgromadzonych oszczędności i jest uiszczany jednorazowo, co nie stanowi stałego obciążenia. Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w sytuacjach, gdy zdobycie środków jest rzeczywiście niemożliwe, a nie gdy strona przyjmuje inne priorytety wydatkowe.Stan faktyczny
Wnioskodawcy B. i E. C. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. dotyczącą opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Skarżący zamieszkują we wspólnym gospodarstwie domowym, utrzymują syna, prowadzą gospodarstwo rolne z dochodem, posiadają dom, zabudowania, pojazdy, traktor oraz oszczędności. Podali swoje miesięczne wydatki na utrzymanie siebie i syna.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 17 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. i E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia[...]., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanowił oddalić wniosek
W dniu 09 października 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek B. i E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z wniosku, skarżący zamieszkują we wspólnym gospodarstwie domowym. Na ich utrzymaniu pozostaje syn – lat 23. Prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, z którego uzyskują miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Ich majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2, zabudowania gospodarskie, dwa pojazdy samochodowe oraz traktor. Podali, że na swe utrzymanie wydają około [...] zł miesięcznie natomiast na utrzymanie syna przeznaczają kwotę [...] zł miesięcznie. Ponadto wskazali, iż posiadają oszczędności w wysokości [...] zł, które są przeznaczane na bieżące utrzymanie syna.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący posiadają dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz posiadają oszczędności.
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Tymczasem posiada oszczędności pieniężne.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co zostało wykazane powyżej i nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wpis sądowy należny od niniejszej sprawy wynosi 986,22 zł. W relacji do zgromadzonych oszczędności nie jest on wysoki, gdyż zważyć należy, że zostanie on uiszczony incydentalnie, nie jest permanentnym świadczeniem, które to wymagałoby od strony skarżącej dużo większego zaangażowania finansowego. Natomiast wpis jest uiszczany jednorazowo po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne.
Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych tym bardziej wówczas, gdy posiada ona oszczędności.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło