II SA/Bd 743/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005r. na rozprawie przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej Wandy Kłosowskiej sprawy ze skargi Piotra P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia. [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta I. decyzją z [...] 2005r. znak [...] na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 16, art. 54 ust 1 i 2, art. 56 pkt 3, art. 59 ust 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593) oraz art. 104 Kpa powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w I. z dnia [...] 2004r., sygn. akt. [...] dot. przyjęcia do domu pomocy społecznej Piotra P., bez jej zgody orzekł o: 1. skierowaniu Piotra P. zam. I. ul. [...] do Domu Pomocy Społecznej dla Osób przewlekle Psychicznie Chorych w T., 2. ustaleniu opłaty za pobyt w wysokości 70 % dochodu skarżącego, 3. ustaleniu, że wysokość różnicy między miesięcznym kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez Piotra P. pokrywać będzie gmina. Piotr P. odwołał się od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. jako organ drugiej instancji na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), art. 1 ust 1, art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 138 § 2 kpa uchyliło w całości zaskarżoną decyzję przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego doręczenie zaskarżonej decyzji stronie, co stanowi naruszenie zasady oficjalności doręczeń i wadliwość postępowania administracyjnego w sprawie i że w aktualnym stanie faktycznym nie jest możliwe ustalenie daty doręczenia decyzji, a udokumentowanie prawidłowego jej doręczenia obciąża w każdym przypadku organ administracji. Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji na podstawie art. 17 ust 1 pkt 16, art. 54 ust 1 i 2, art. 56 pkt 3, art. 59 ust 1, art. 61 ust 1 pkt 1 i ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593) oraz art. 104 Kpa powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w I. z dnia [...] 2004r., sygn.akt.[...] dot. przyjęcia do domu pomocy społecznej Piotra P., bez jego zgody w dniu [...] 2005r. wydał decyzję znak: [...] o: 1. skierowaniu Piotra P. zam. I. ul. [...] do Domu Pomocy Społecznej dla Osób Przewlekle Chorych w T., 2. ustaleniu opłaty za pobyt w wysokości 70 % dochodów skarżącego, 3. ustaleniu, że wysokość różnicy między miesięcznym kosztem w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez Piotra Pokackiego pokrywać będzie gmina. Uzasadniając decyzję wskazano, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej – osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Z dokumentacji zebranej przez pracownika socjalnego tut. Ośrodka wynika, iż z uwagi na wiek i stan zdrowia Piotr P. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, wymaga całodobowej opieki, której w miejscu zamieszkania nikt nie jest w stanie zabezpieczyć co kwalifikuje go do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Z przedłożonych akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu [...] 2005r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. wpłynęło niepodpisane pismo Piotra P. nadane w Ś. w dniu [...] 2005r. w którym Piotr P. nie zgadza się na umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w T. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w I. przy piśmie z [...] 2005r. przesłał powyższe pismo do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. informując, że przesyła " ponowne odwołanie wraz z kompletem dokumentów Pana Janusza P. zam. I. ul. [...], a przebywającego w Wojewódzkim Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Ś. " wskazując na postanowienie Sądu Rejonowego w I. z dnia [...] 2004r., sygn.akt [...] o umieszczeniu Piotra P. w domu pomocy społecznej bez jego zgody. In fine ww. pisma wskazano, że potwierdzenie "odbioru decyzji z dnia [...] 2005r., znak: [...] dla Pana P. podpisała sekretarka z Oddziału XIII Szpitala w Ś., na którym to oddziale przebywa zainteresowany". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po skutecznym wezwaniu Piotra P. do uzupełnienia złożonego odwołania i przedłożenia podpisanego odwołania lub potwierdzenia, że wyżej wskazane odwołanie zostało wniesione przez wezwanego, decyzją z [...] 2005r. znak: NR [...] na podstawie art. 1 ust 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 54 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593), art. 38 i art. 39 ust 2, art. 14 ust 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego ( Dz. U. Nr 111, poz. 535 z późn. Zm.) i art. 138 § 1 pkt 1) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że odwołanie nie może zostać uwzględnione, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do treści art. 54 ust 1 i 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Osobę taką kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Jednak stosownie do treści art. 38 cyt. ustawy o ochronie zdrowia psychicznego osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. Brak zgody skarżącego na umieszczenie w domu pomocy społecznej spowodował wystąpienie w trybie art. 39 ust 2 tej ustawy dyrektora placówki w której skarżący przebywa z wnioskiem do sądu o umieszczenie w domu pomocy społecznej i sąd wydał orzeczenie o umieszczeniu skarżącego w domu pomocy społecznej. W związku z tym, organ administracji publicznej zobowiązany był wykonać orzeczenie sądu i orzec o umieszczeniu. Na powyższą decyzję Piotr P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, oświadczając, że zgadza się z decyzją o skierowaniu go do Domu Pomocy Społecznej w T. W odpowiedzi na skargę Samorządowe kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu zarzuty strony skarżącej ograniczają się wyłącznie do wskazania, że nie aprobuje decyzji o umieszczeniu w tej placówce, nie wskazując jakiego naruszenia prawa dopuścił się organ I instancji jak i organ odwoławczy przy wydaniu zaskarżonych rozstrzygnięć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy rozstrzygając w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się więc tymi wskazaniami sąd zwrócił uwagę przede wszystkim na to, czy skarżącemu doręczono decyzję organu pierwszej instancji z [...] 2005r. i czy skarżący wniósł od niej w terminie odwołanie, ponieważ zgodnie z art. 52 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002r. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Kwestii tej nie badał organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji, choć zwrócił na to uwagę w swej wcześniejszej decyzji z [...] 2005r. wyciągając wówczas prawidłowe wnioski. Organ ten potraktował – w ślad za przedstawionym wyżej pismem organu pierwszej instancji z dnia [...] 2005r. - pismo skarżącego które wpłynęło [...] 2005r, do organu pierwszej instancji ( karta 8 akt organu drugiej instancji) jako odwołanie. Nawiasem mówiąc powyższe pismo z [...] 2005r. sporządzone zostało bardzo niestarannie. Wymieniono w nim bowiem dwukrotnie nazwiska dwóch różnych osób: - Janusza P. pisząc o jego odwołaniu i potwierdzeniu odbioru decyzji z [...] 2005r. oraz Piotra P. pisząc o postanowieniu Sądu Rejonowego oraz decyzji o umieszczeniu go w domu pomocy Społecznej. Powracając do pisma skarżącego które wpłynęło do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. [...] 2005r., a któremu nadano walor odwołania. Otóż nie ulega wątpliwości, że – jak wynika z daty stempla pocztowego na dołączonej kopercie pismo powyższe nadano 11 maja 2005r. w Ś. tj. miejscowości w której przebywa skarżący i w której nie ma swej siedziby organ pierwszej instancji orzekający w niniejszej sprawie, oznaczałoby to – idąc dalej tokiem rozumowania obu organów – że skarżący otrzymał decyzję organu pierwszej instancji z 10 maja 2005r. w dniu 10 maja 2005r. lub 11 maja 2005r., skoro w dniu 11 maja 2005r. miał wysłać – jak to przyjęły oba organy – odwołanie. W ww. piśmie z 18 maja2005r. wskazano, że potwierdzenie odbioru decyzji z dnia [...] 2005r., znak: [...] dla Pana P. podpisała sekretarka z Oddziału XIII Szpitala w Ś., na którym to oddziale przebywa zainteresowany. W aktach administracyjnych zarówno organowi pierwszej instancji jak i drugiej brak takiego potwierdzenia. Pomijając już nawet kwestię nazwiska należy zwrócić uwagę że w aktach organu drugiej instancji na karcie 6 jest co prawda potwierdzenie doręczenia decyzji adresowanej do skarżącego (a więc nie Janusza P.) " które podpisała sekretarka", ale dotyczy ono zupełnie innej decyzji. Dotyczy ono decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] 2005r. – [...] a więc decyzji organu drugiej instancji uchylającej poprzednią decyzję organu pierwszej instancji z [...] 2005r. Tę decyzję z [...] 2005r. doręczono do miejsca pobytu skarżącego 9 maja 2005r. Można więc mieć uzasadnioną wątpliwość, zważywszy dodatkowo na sytuację osobistą skarżącego czy otrzymawszy powyższą decyzję SKO z [...] 2005r. w dniu jej otrzymania tj. [...] 2005r. albo w dniu 10 maja 2005r. albo w dniu 11 maja 2005r. skarżący mógł sporządzić pismo wysłane 11 maja 2005r. które wg oceny obu organów był odwołaniem od decyzji niedoręczonej jeszcze mu decyzji z 10 maja 2005r. Powracając jeszcze do stwierdzenia sądu iż w aktach brak potwierdzenia doręczenia decyzji z 10 maja 2005r. należy zauważyć dla porządku, z dbałości o wszechstronne rozpoznanie sprawy, że poza wyżej opisanym dowodem doręczenie decyzji SKO z [...] 2005r. w aktach postępowania administracyjnego są jeszcze dwa inne dowody doręczenia przesyłek adresowanych do skarżącego. Dotyczą one jednak wezwania z 23 maja 2005r. o uzupełnienie odwołania ( karty 11 i 13) i zaskarżonej decyzji z 4 czerwca 2005r. W tej sytuacji należało zaskarżoną decyzję uchylić. Prowadząc ponownie postępowanie organ drugiej instancji ustali czy i kiedy doręczono skarżącemu decyzję z 10 maja 2005r. i czy pismo wysłane 11 maja 2005r. które wpłynęło do organu 16 maja 2005r. w istocie swej jest odwołaniem od decyzji 10 maja 2005r. Dalszy tok postępowania organu uzależniony będzie od odpowiedzi na to pytanie. W wypadku odpowiedzi negatywnej rzeczą organu będzie odpowiednie potraktowanie tego pisma celem nadania mu właściwego biegu. Prowadząc ponownie postępowanie rzeczą organu będzie także rozważenie i zbadanie zdolności skarżącego do udziału w postępowaniu w świetle art. 29 i 30 kpa. W chwili obecnej w oparciu o dane w aktach sprawy kwestii tej nie można jednoznacznie rozstrzygnąć. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt 1 wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy z 30 sierpnia 2002r. a rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku oparto na ust 152 tej ustawy.