II SA/Bd 743/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-09-09

Skład orzekający: Anna Klotz, Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikował zbiornik wodny jako oczko wodne i wydał decyzję nakazującą jego likwidację z powodu braku wymaganego zgłoszenia budowy?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ nadzoru budowlanego nie dokonał wystarczającej kwalifikacji zbiornika wodnego, nie zgromadził odpowiednich dowodów (np. szkiców, zdjęć) potwierdzających, że jest to oczko wodne. Wobec tego decyzja nakazująca likwidację oczka wodnego została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia z obowiązkiem prawidłowego ustalenia cech obiektu i jego kwalifikacji prawnej.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził istnienie na działce inwestora przydomowego oczka wodnego o wymiarach około 5,00 m x 3,40 m, które zostało wykonane bez wymaganego zgłoszenia. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą likwidację oczka wodnego, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy. Skarżący kwestionował kwalifikację zbiornika jako oczka wodnego oraz zarzucał stronniczość organów i brak dowodów potwierdzających charakter obiektu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z obowiązkiem prawidłowego ustalenia cech i kwalifikacji zbiornika wodnego. Zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 580 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu likwidacji oczka wodnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz K. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W[...] w dniu [...].05.2014 r. przeprowadził oględziny nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości W. N. [...], gmina W., podczas których ustalił, że na tej nieruchomości m.in. zrealizowano oczko wodne o wymiarach ok. 5,00 m x 3,40 m. Wskutek przeprowadzonych oględzin, organ I instancji w dniu [...].06.2014 r. wszczął postępowanie administracyjne na żądanie A. G. w sprawie istniejących obiektów budowlanych, w zakresie legalności ich wybudowania i użytkowania na terenie działki nr [...] w miejscowości W. N., gm. W., tj. dwa budynki gospodarcze, trzy wiaty, oczko wodne, zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na gabinet weterynaryjny, umieszczenie na ogrodzeniu wewnętrznym drutu kolczastego na wys. 1,40 m - 1,55 m, przydomowa oczyszczalnia ścieków, przy czym A. G. poinformował, iż nie jest stroną tego postępowania. Z uwagi na fakt, iż inwestorzy nie dokonali wymaganego prawem zgłoszenia zamiaru wykonania przydomowego oczka wodnego, powiatowy organ nadzoru budowlanego uznał, że powstało w warunkach samowoli budowlanej i postanowieniem z dnia [...].07.2014 r., znak: [...], na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane nałożył na inwestorów tj. M. i K. K. obowiązek przedłożenia projektu zagospodarowania działki nr [...] w m. W. N., zaświadczenia Wójta Gminy W. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyniku nieprzedłożenia przez inwestorów ww. dokumentów, organ I instancji w dniu [...].09.2014 r. wydał decyzję znak: [...], którą nakazał likwidację przydomowego oczka wodnego poprzez zasypanie. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył K. K., w wyniku czego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z dnia [...].10.2014 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...].09.2014 r. znak: [...] oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...].07.2014 r. znak: [...] nakładające na Państwa M. K. i K. K. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni (od dnia doręczenia postanowienia) określonych dokumentów (...) dotyczących zrealizowanego przydomowego oczka wodnego o powierzchni do 30 m² na działce nr [...] w miejscowości W. N. [...], gm. W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...].03.2015 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 i art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał M. K. i K. K. likwidację (poprzez zasypanie) przydomowego oczka wodnego o pow. ca 17 m², zrealizowanego na działce nr [...] w miejscowości W. N. [...], gm. W. bez wymaganego zgłoszenia budowy. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 15 Prawa budowlanego, budowa przydomowych oczek wodnych o powierzchni do 30 m² nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, wymagane jest zgłoszenie jego realizacji w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Obowiązek ten nie został przez inwestorów dopełniony. Dokonując analizy określonej w art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego pod kątem, czy budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, orzekający organ stwierdził, że w roku 199[...] Wójt Gminy W. na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy W. uchwalonego przez Radę Gminy W. uchwałą Nr [...]/[...]/98 z dnia [...].IV.1998 r. (ogłoszoną w Dz.Urz. Woj. W. Nr [...] z dnia [...].VI.1998 r., poz. [...]), decyzją z dnia [...].XI.1999 r. znak: [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną przewidzianej do realizacji we wsi W. N. - działka nr [...]. Teren oznaczony w planie symbolem MU - teren budownictwa jednorodzinnego z dopuszczeniem usług nieuciążliwych dla środowiska przyrodniczego i ludzi. Następnie Starosta W. decyzją z dnia [...].06.2014 r. Nr [...] udzielił M. i K. K. pozwolenia na budowę ww. budynku. Budynek mieszkalny zgłoszony został do użytkowania w roku 2005. W trybie art. 54 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego, bez sprzeciwu, przyjął zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego. W związku z powyższym uznano, że przydomowe oczko wodne usytuowane jest na działce budowlanej, co nie jest sprzeczne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w obecnie obowiązujących przepisach prawa budowlanego brak jest uregulowań w zakresie lokalizacji tego typu budowli, dlatego też w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...].12.2014 r., znak: [...] nałożył na właścicieli nieruchomości – M. i K. K. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni (od dnia doręczenia postanowienia) określonych dokumentów dotyczących budowy przydomowego oczka wodnego o powierzchni do 30 m² na działce nr [...] w miejscowości W. N. [...], gm. W. Zobowiązani zostali poinformowani, że w przypadku niespełnienia nałożonego na nich obowiązku wymienionego w orzeczeniu postanowienia w oznaczonym terminie skutkować będzie wydaniem nakazu likwidacji oczka wodnego (art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego), natomiast jego wykonanie upoważni organ nadzoru budowlanego do ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 49b ust. 4 Prawa budowlanego. W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. wyraził niezadowolenie z treści jej rozstrzygnięcia, podnosząc, iż głównym powodem jego odwołania od decyzji PINB z dnia [...].10.2014 r., jak i od obecnej decyzji tego organu, była jego stronniczość i całkiem odmienne traktowanie uczestników postępowania, w przypadku podobnych lub znacznie większych ich wykroczeń, a także "zapomnienie" organu, że jego "niewiedza" wynikała także z rezultatów wcześniejszej kontroli PINB, po której utwierdził się w przekonaniu, iż w sprawie oczka wodnego nie był zobowiązany do zgłaszania zamiaru jego budowy. Skarżący zarzucił, iż w uzasadnieniu decyzji z [...].03.2015 r. organ w ogóle nie wspomniał o tym, że inspektorzy PINB w dniu [...].04.2010 r., także na wniosek właściciela betoniarni, przeprowadzili kontrolę wszystkich obiektów na terenie jego działki i żadnych zastrzeżeń nie wnosili. Ponadto odwołujący się stwierdził, że całkowite pominięcie kwestii nielegalności wybudowania oczka wodnego po kontroli z [...].04.2010 r., przy jednoczesnym braku nawet życzliwej sugestii organu, o wprawdzie mało legalnym, ale możliwym, formalnym zalegalizowaniu tej budowli, poprzez zgłoszenie jej już po dniu kontroli wynikało z tego, że wtedy PINB pobudowania oczka wodnego nie uznał jako nielegalne i tym rezultatem kontroli został wprowadzony w błąd, gdyż cały czas był przekonany, że wszystkie obiekty, w tym i oczko wodne zostały pobudowane zgodnie z prawem. Zdaniem skarżącego, w sytuacji tak odmiennego i wyraźnie stronniczego traktowania właścicieli zakładów betoniarskiego i kamieniarskiego, których nie spotkały żadne kary za ewidentne przypadki wykonania samowoli budowlanych, wydaną przez PINB decyzję z dnia [...].03.2015 r., traktować należy jako kolejny przykład sprzeniewierzenia się tego organu zasadzie pogłębiania zaufania obywateli - art. 8 KPA. Skarżący zwrócił uwagę na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29.04.2014 r. (sygn. akt: II SA/Bk 932/13), zgodnie z którym oczko wodne jest to: "otwarty zbiornik wodny o lustrze wody do 30 m², zbudowany z nieszkodliwych dla środowiska materiałów, w celach rekreacyjnych". W myśl tej definicji, po pozbawieniu oczka wodnego cech rekreacyjnych (np. poprzez likwidację roślinności i usunięciu ryb dotychczas żyjących w oczku), zbiornik ten zostanie pozbawiony cech rekreacyjnych, a to automatycznie oznacza, że nie będzie już oczkiem wodnym. W związku z tym odwołujący się zauważył, że taki zbiornik wody można nawet bez zmiany sposobu użytkowania przekształcić np. w prywatny zbiornik wody p.poż. Inwestor oznajmił także, że wykonałby nałożone na niego obowiązki, zawarte w postanowieniu PINB z dnia [...].07.2014 r., gdyby jednocześnie nie powiadomiono, iż nawet po ich wykonaniu nałożona zostanie opłata legalizacyjna w wysokości 2500 zł. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...].04.2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie inwestorzy bezspornie naruszyli art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż wykonali oczko wodne bez wymaganego prawem zgłoszenia do właściwego organu, a powyższe obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania w trybie art. 49b Prawa budowlanego, który nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 wskazanego przepisu. Zastrzeżenie to oznacza to, że w przypadku gdy inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ może umożliwić legalizację samowoli. Z uwagi na powyższe, organ I instancji po analizie stosownych przepisów oraz stanu faktycznego, zgodnie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia wymaganych prawem dokumentów, co jest pierwszym z etapów postępowania naprawczego, przy czym podkreślono, że udział w postępowaniu legalizacyjnym jest uprawnieniem inwestora, a nie jego obowiązkiem. Z akt sprawy wynika, że inwestorzy nie przedstawili żądanych przez organ nadzoru budowlanego dokumentów, dlatego w ocenie organu odwoławczego, w takiej sytuacji organ I instancji nie mógł kontynuować postępowania dotyczącego legalizacji samowoli budowlanej, lecz zobligowany był orzec w przedmiocie likwidacji oczka wodnego. W nawiązaniu do treści odwołania organ odwoławczy zaznaczył, że samo pozbawienie zbiornika cech rekreacyjnych [...] (poprzez likwidację roślinności i usunięcie ryb dotychczas żyjących w oczku), nie może stanowić realizacji obowiązku wynikającego z art. 49 b Prawa budowlanego, albowiem dopiero całkowita likwidacja inwestycji pozwoli na doprowadzenie samowoli do stanu zgodnego z prawem. Jak wynika bowiem z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, nakaz wynikający z decyzji wydanej na podstawie ww. przepisu ma za zadanie przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa, dlatego też organ I instancji prawidłowo zobowiązał inwestorów do likwidacji oczka wodnego poprzez zasypanie. Ponadto organ II instancji wyjaśnił, iż w przypadku samowoli budowlanej, legalizacja jest możliwa jedynie w przypadku spełnienia wszystkich warunków określonych przepisami prawa. Dlatego też organ nadzoru budowlanego, po spełnieniu przez inwestora obowiązku wynikającego z postanowienia wydanego na podstawie art. 49b ust. 2, zobligowany był wymierzyć opłatę legalizacyjną, mając na względzie, że ustawodawca nie dał żadnego luzu decyzyjnego w zakresie ustalania wysokości przedmiotowej opłaty. Tym samym nie ma możliwości zmiany zasad jej naliczania w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. Natomiast sprawy podnoszone w odwołaniu, a odnoszące się do inwestycji znajdujących się na działkach sąsiednich, zdaniem organu odwoławczego mogą być przedmiotem odrębnych wniosków i postępowań, jednakże nie mają wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. W skardze do sądu K. K. zakwestionował zgodność z prawem decyzji organu odwoławczego, dotyczącej likwidacji "oczka wodnego" poprzez jego zasypanie, a nie np. poprzez pozbawienie go cech rekreacyjnych, a taka interpretacja prawa zdaniem strony skarżącej oznacza, że bezprawnie pozbawia się prawa do dysponowania swoją własnością i zmusza do wykonania kłopotliwej technicznie (istniejące zadrzewienie działki) i dotkliwej finansowo czynności zasypania zagłębienia po rzekomym "oczku wodnym", podczas gdy już samo wypompowanie wody powoduje, że nie mamy do czynienia ze zbiornikiem wody, a tylko zagłębieniem terenu, o "oczku wodnym" nie wspominając. Nakaz likwidacji "oczka wodnego" poprzez jego zasypanie oznacza również, że właściwie organy nadzoru budowlanego, zdaniem strony nie znają definicji oczka wodnego, wobec powyższego nie wiedzą, jaki obiekt każą mi zlikwidować. Dodatkowym warunkiem uznania zbiornika wody oczkiem wodnym, jest w ocenie skarżącego podanie jego precyzyjnych wymiarów, a przede wszystkim powierzchni, gdyż w wypadku zbiornika wody o powierzchni ponad 30 m², jego wykonanie jest możliwe po uzyskaniu pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia, jak w przypadku oczka wodnego, lecz takiego warunku nie spełnia podana w decyzji powierzchnia istniejącego na terenie działki zbiornika wody, którą ustalono jako 17 m². Skarżący stwierdził, że zbiornik wody na terenie jego działki nie jest oczkiem wodnym, lecz obecnie zbiornikiem wody deszczowej, bez podania cech, na podstawie których ustalono, iż mamy do czynienia z oczkiem wodnym, a nie zbiornikiem deszczówki, na której wykonanie nie ma obowiązku zgłaszania zamiaru budowy, prowadzone przez PINB postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Wobec powyższego skarżący wywiódł, że w sytuacji gdy nie określono, na podstawie jakich cech obecny zbiornik wody deszczowej i p.poż. uznano oczkiem wodnym, nie można również uznać, że jest to obiekt wybudowany bez wymaganych Prawem budowlanym dokumentów, zważywszy, że znajdujący się na terenie jego działki zbiornik wody deszczowej i p.poż. nie spełniał nigdy i nie spełnia obecnie roli rekreacyjnej. Prowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie w stosunku do rzekomej samowoli budowlanej, określonej mianem "oczka wodnego", zdaniem strony skarżącej było prowadzone w sposób skrajnie stronniczy, nie uwzględniający równości obywateli wobec prawa, zagwarantowanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż nawet jeśli zbiornik wody deszczowej i p.poż. w sposób nieuzasadniony uznamy jako oczko wodne, to obiekt ten nie powoduje żadnych uciążliwości dla otoczenia, jak również jego nawet bezprawne pobudowanie i użytkowanie, nie przyczynia się do powstawania strat finansowych dla gminy. W ocenie skarżącego zapis prawny, na podstawie którego stwierdzono rzekome złamanie przeze niego przepisów Prawa budowlanego, jest zapisem martwym, powszechnie łamanym przez większość mieszkańców, którego nieprzestrzeganie jest tolerowane przez organy nadzoru budowlanego, a przykładem tej tolerancji było całkowite zignorowanie istnienia spornego zbiornika wody przez inspektorów PINB, którzy w kwietniu 2010 r. kontrolowali wszystkie obiekty znajdujące się na terenie jego działki i żadnych uchybień nie stwierdzili. Ponadto skarżący podkreślił, że nieprawdą jest, jakoby w przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek samowoli budowlanej, obowiązkiem organu było nałożenie opłaty legalizacyjnej, wiążącej się z zastosowaniem procedury legalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 – 31, które zawierają katalog robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo wymagających jedynie zgłoszenia. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy kwalifikacji zbiornika wodnego zlokalizowanego na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącego, uznanego przez organ jako "oczko wodne", a czemu to zaprzecza skarżący. Bezsporne jest, że ww. zbiornik wodny powstał, nie został zgłoszony właściwemu organowi w wymaganej przez przepisy prawa budowlanego formie. Istnienie spornego obiektu stwierdzili pracownicy nadzoru budowlanego podczas oględzin w dniu [...] maja 2014 r., którzy w protokole kontroli wskazali, że na nieruchomości nr [...] inwestorzy zrealizowali oczko wodne o wymiarach ca 5 ,00m x 3,40 m. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie zrealizowanego zbiornika wodnego organ nadzoru budowlanego uzupełnił materiał dowodowy dodatkowo o mapy sytuacyjno- wysokościowe oraz wydruki map satelitarnych z okresu 2001 r. i 2012 r. w celu potwierdzenia istnienia stwierdzonego oczka wodnego. Tak naprawdę poza powyższymi ustaleniami organ nie poczynił nic więcej. Wobec powyższego należy przyznać rację skarżącemu, że ustalenia stanu faktycznego powinny budzić wątpliwości i tak naprawdę organ nie miał podstaw prawnych do uznania, że sporny zbiornik wodny jest oczkiem wodnym. W aktach sprawy nie ma bowiem odpowiedniego szkicu, rysunku, czy opisu przez inspektorów wykonanego zbiornika wodnego. Nie ma również dokumentacji zdjęciowej. Poza stwierdzeniem, że jest to oczko wodne o wymiarach ca 5 ,00m x 3,40 m organ nie poczynił żadnych ustaleń w celu kwalifikacji zbiornika wodnego. Powyższe uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na zastosowany przez organy przy kwalifikacji zbiornika wodnego przepis art. 29 ust. 1 pkt 15 ustawy Prawo budowlane, który w dacie wydawania zaskarżonej decyzji miał brzmienie, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 30 m². Natomiast na podstawie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy budowa tego typu obiektów wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Tak więc prawidłowa klasyfikacja obiektu ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie wszystkie zbiorniki wodne są basenami, czy oczkami wodnymi. Przykładem może być tu przepis art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy prawo budowlane, który stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Przy czym zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1a budowa tego typu obiektów wymaga podobnie jak w przypadku oczek wodnych zgłoszenia właściwemu organowi - z zastrzeżeniem art. 29a. Natomiast wskazany przepis art. 29a stanowi, że budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (ust. 1). Do budowy, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy prawa energetycznego albo o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (ust. 2). Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli inwestor dokonał zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 (ust. 3). Wspomniana powyżej ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2015 r., poz.139) pośród definicji ustawowych zawartych w art. 2 pkt 8 lit. c określa, że użyte w ustawie określenie ścieków należy rozumieć jako wprowadzane do wód lub do ziemi wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów. Przepis art. 2 w pkt 16 definiuje pojęcie urządzeń wodociągowych określając je jako ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody. Ponadto ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469) w art. 5 ust. 1 dokonuje podziału wód na powierzchniowe i podziemne. Wody, z wyjątkiem wód morza terytorialnego i morskich wód wewnętrznych, są wodami śródlądowymi (ust. 2). W ust. 3 pkt 2 przepis wyróżnia w podziale wód śródlądowych powierzchniowych wody stojące, do których zalicza się wody znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych bezpośrednio, w sposób naturalny, z powierzchniowymi wodami płynącymi. Zgodnie z ust. 4 Przepisy o wodach stojących stosuje się odpowiednio do wód znajdujących się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działalności człowieka, niebędących stawami. Z uwagi na potrzeby gospodarowania wodami wody dzieli się na jednolite części wód powierzchniowych, z wyodrębnieniem jednolitych części: a) wód przejściowych lub przybrzeżnych, b) wód sztucznych lub silnie zmienionych (ust. 5). Ustawa Prawo wodne w art. 9 ust. 1 pkt 4 b wprowadza definicję jednolitych części wód powierzchniowych, przez które należy rozumieć oddzielny i znaczący element wód powierzchniowych, taki jak sztuczny zbiornik wodny, a w pkt 13m definiuje sztuczne jednolite części wód powierzchniowych rozumiane jako jednolitą część wód powierzchniowych powstałą w wyniku działalności człowieka. Zgodnie natomiast z definicją wyrażoną w art. 9 pkt 19 ww. ustawy przez urządzenia wodne – rozumie się urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, i w pkt b, c, i d wymienia w szczególności: zbiorniki, obiekty zbiorników i stopni wodnych( b), stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków, rekreacji lub innych celów (c) obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych ( d). W ocenie Sądu z uwagi na powyżej przedstawioną klasyfikację wód, a zwłaszcza sztucznych wód powierzchniowych ma znaczenie prawidłowa kwalifikacja zbiornika wodnego na działce. Budzi zastrzeżenia dokonana przez organy kwalifikacja obiektu budowlanego, która niewątpliwie ma istotny wpływ na postępowanie legalizacyjne, które w przypadku np. zbiornika wodnego do zbierania wody opadowej będzie zbiornikiem wodnym jako budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy wymagającym pozwolenia na budowę. W tej sytuacji uzasadnione byłoby wszczęcie postępowania legalizacyjnego określonego w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy, jeśli samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, możliwa jest legalizacja obiektu wzniesionego lub wznoszonego. W takim przypadku organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada obowiązki wskazane w art. 48 ust. 3. Stosownie natomiast do art. 48 ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków o których mowa w ust. 3 stosuje się ust. 1. Organ administracyjny nie może czuć się zwolniony z obowiązku przeprowadzenia swobodnej oceny każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, i to w kontekście zarówno pozostałego materiału dowodowego, jak i twierdzeń stron, które zawsze muszą być z tym materiałem skonfrontowane. Obowiązek ten można wyinterpretować z treści art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Według pierwszego z tych przepisów organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Bezsprzecznie przy tym to na organie spoczywa ciężar dowodu, toteż to on powinien wykazać się inicjatywą dowodową, jeżeli dostrzeże, że jakiś aspekt stanu faktycznego sprawy wciąż domaga się wyjaśnienia. W myśl wszak art. 7 k.p.a., organy z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Końcowy fragment ostatnio przytoczonego przepisu wskazuje, że materiał dowodowy sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony. Z powyższych względów na podstawie art. 145 ust. 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 200 ww. ustawy orzeczono o kosztach postępowania. Ponownie rozpatrując sprawę organ dokona oceny spornego zbiornika wodnego w zakresie wskazanym w uzasadnieniu wyroku, mając na uwadze ustalenie cech obiektu, które umożliwią jego kwalifikację. Następnie organ oceni, czy zbiornik wodny podlegał obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia właściwemu organowi. Dowody zgromadzone w sprawie powinny zostać utrwalone w formie zdjęć, szkiców i protokołu oględzin.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło