II SA/Bd 744/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-01-16
Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, sędzia WSA Krzysztof Gruszecki, sędzia WSA Anna Klotz (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję przyznającą zasiłek okresowy w minimalnej wysokości, uwzględniając sytuację finansową organu i przepisy przejściowe dotyczące minimalnej wysokości świadczenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek okresowy jest świadczeniem uznaniowym, a jego wysokość i okres przyznania zależą od sytuacji faktycznej i możliwości finansowych organu. W przypadku skarżącej, obliczenia dotyczące minimalnej wysokości zasiłku (35% różnicy między kryterium dochodowym a dochodem) zostały dokonane prawidłowo, a organ odwoławczy wykazał ograniczone możliwości budżetowe.Stan faktyczny
Skarżąca K. T. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji przyznającą jej zasiłek okresowy w minimalnej wysokości. Skarżąca wskazywała na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, prowadzenie oddzielnego gospodarstwa domowego po rozwodzie i jedyne źródło dochodu w postaci alimentów. Organy uznały, że przyznana kwota zasiłku jest zgodna z przepisami, uwzględniając kryterium dochodowe, przepisy przejściowe dotyczące minimalnej wysokości świadczenia oraz ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 roku sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat A. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa zł 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
II SA/Bd 744/07
Uzasadnienie
K. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zastępcy Kierownika Sekcji Świadczeń Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego.
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji decyzją przyznał skarżącej zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] czerwca 2007 do [...] września 2007.
W odwołaniu od wyżej wymienionej decyzji skarżąca oświadczyła, że od [...] r. prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, jest po rozwodzie, a jedyne jej źródło dochodu stanowią alimenty w kwocie [...] zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w wyniku wniesionego odwołania przez skarżącą utrzymało decyzję organu I instancji w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) w zw. z art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 5 oraz art. 147 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że w 2007 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 35 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 147 ust. 3 cytowanej ustawy).
W tym stanie prawnym organ orzekający przyznał zasiłek okresowy w wysokości [...] zł na okres czterech miesięcy. Zaskarżonym orzeczeniem organ przyznał minimalną kwotę zasiłku okresowego. Jako dochód wnioskodawczyni organ przyjął alimenty w wysokości [...] zł. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej stanowi 477 zł, a zatem kwota zasiłku okresowego stanowi [...] zł jako wartość 35 % z różnicy ([...]-[...]).
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że wysokość zasiłku oraz czasookres jego przyznania determinowane są sytuacją finansową MOPR. Sytuacja finansowa ośrodka pomocy społecznej została wykazana w meldunku z dnia [...] czerwca 2007 r., sygn. akt [...]. Z dowodu tego wynika, że sytuacja finansowa MOPR pozwala na podwyższenie minimalnych kwot tego świadczenia w zależności od sytuacji rodzinnej osoby, (rodziny) ubiegającej się o pomoc. Z akt sprawy wynika, że strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ale mieszka wspólnie z byłym mężem i synem. W takiej sytuacji osoby samotnie gospodarujące, ale zamieszkujące z rodziną otrzymują pomoc w postaci zasiłku okresowego w wysokości 35%, tj. w wysokości zagwarantowanej przez art. 147 ust. 3 pkt 1 ustawy. Zdaniem Kolegium organ I instancji wydając rozstrzygnięcie wykazał swoje ograniczone możliwości budżetowe i uwarunkowania stanowiące podstawę orzeczenia w zakresie przyznania wnioskowanej pomocy w wyżej powołanym meldunku
W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że strona będąc w trudnej sytuacji materialnej może ubiegać się o przyznanie dodatku mieszkaniowego co pozwoli jej zmienić sytuację finansową, o ile ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania.
Skarżąca następnie wniosła skargę do Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w której przedstawiła swoją trudną sytuację finansową oraz zdrowotną.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga nie może być uwzględniona, ponieważ kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które uzasadniałoby jej uwzględnienie.
Skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jej jedyny dochód stanowią alimenty w kwocie [...] zł. Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość otrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
Zasiłek okresowy, którego materialno-prawną podstawę stanowi zatem przepis art. 38 ustawy o pomocy społecznej jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego, w szczególności w zakresie ustalenia jego wysokości oraz okresu pobierania. Okoliczność ta powoduje, że ustalając wysokość udzielonej w tym trybie pomocy organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 3 i ust. 4 cytowanej ustawy, to znaczy dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Z brzmienia przepisu art. 38 wynika, że zasiłek ten jest przyznawany w szczególności osobom przewlekle chorym, niepełnosprawnym, bezrobotnym, których dochody nie przekraczają ustalonego kryterium. W innych niż wymienione w tym przepisie okolicznościach samo przyznanie takiego świadczenia leży także w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje fakt, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego przyjętego dla osoby samotnie gospodarującej i złożyła ona wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego .
Organ przyznał skarżącej zasiłek okresowy w kwocie w jakiej zezwalały na to przepisy prawa. Docelowo zasiłek nie może być niższy niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby oraz między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Jednakże trzeba zaznaczyć, że odnośnie minimalnej wysokości zasiłku okresowego ustawa przewidziała okres przejściowy trwający od 2004 r. do 2007 r. (art. 147).
W roku 2006 i 2007 zasiłek okresowy - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - nie może być niższy niż 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Wyliczenia organu w zakresie ustalenia wysokości kwoty zasiłku okresowego w przypadku skarżącej zostały dokonane prawidłowo ([...]zł – [...]zł = [...]zł x 35%= [...]zł).
Zasiłek okresowy jest przyznawany na czas określony. Ustawodawca nie wprowadza w tej kwestii ograniczeń, pozostawiając to uznaniu administracyjnemu. Zgodnie z art. 38 ust. 5 okres, na jaki jest przyznawany zasiłek, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Organ przyznał skarżącej zasiłek okresowy na okres [...] miesięcy. Termin ten organ ustalił w stosunku do wszystkich podopiecznych, a potwierdza to meldunek organu z dnia [...] czerwca 2007 r. Organ uzasadnił przyznanie świadczenia w minimalnej kwocie na okres [...] miesięcy środkami finansowymi którymi dysponował.
Wydając zaskarżoną decyzję organ nie naruszył więc przepisów prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze z.) skargę oddalił jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło