II SA/Bd 746/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. II SA/Bd 746/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [....] wydaną na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. w o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, po rozpoznaniu wniosku P. P., odmówił skierowania go do domu pomocy społecznej stwierdzając w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że wyżej wymieniony jest sprawny ruchowo, może samodzielnie wykonywać czynności samoobsługowe, nie wymaga całodobowej pielęgnacji i opieki, a jego obecne zasoby i możliwości sprawiają, że może korzystać z niezbędnego leczenia, rehabilitacji leczniczej, zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny w ramach świadczeń Narodowego Funduszu Zdrowia. W odwołaniu od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P. P. wnosząc o pozytywne rozpatrzenie sprawy podniósł, iż organ I instancji w niewystarczającym stopniu uwzględnił jego sytuację zdrowotną wynikającą z opinii lekarza, u którego stale się leczy, bowiem jakkolwiek obecnie porusza się w sposób możliwie łatwy i daje sobie radę we własnych sprawach, to prognozy lekarskie wskazują na pogorszenie się stanu jego zdrowia i możliwość poruszania się na wózku inwalidzkim. Ponadto w jego ocenie przyjmowane do domów pomocy społecznej są osoby nie znajdujące się w gorszym stanie zdrowotnym i kondycji niż on. Stwierdził również, że propozycji umieszczenia w schronisku dla bezdomnych, z uwagi na panujące tam warunki oraz brak możliwości udzielenia niezwłocznej pomocy lekarskiej, nie przyjmie. Decyzją z dnia [...] Nr[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie uwzględniając odwołania, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] zaliczające P. P. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, nie potwierdza konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a nadto, jak wynika z opinii lekarza i opinii pracownika socjalnego jest osobą samodzielną, sprawną ruchowo, wymagającą jedynie okresowo całodobowej opieki oraz nie występował dotychczas do ośrodka pomocy społecznej o przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych, co świadczyć może o braku takiej potrzeby. Organ podkreślił również, że odwołujący się uczestniczył w sporządzeniu wywiadu środowiskowego i opinii dotyczącej sprawności osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej i dokumenty te podpisał bez zastrzeżeń. P. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny Bydgoszczy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wnosząc o wydanie korzystnego dla niego orzeczenia. Zdaniem skarżącego pracownik socjalny MOPS w B. nie przeprowadził z nim wystarczająco wnikliwego wywiadu, by prawidłowo ocenić jego sytuację oraz sam udzielał odpowiedzi na stawiane pytania. Wezwanie go do stawiennictwa na posiedzenie SKO, zgodnie z jego sugestią zawartą w odwołaniu, umożliwiłoby mu złożenie osobiście wyjaśnień na poparcie wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej, zaś organ nie czyniąc tego oparł się tylko na wywiadzie środowiskowym i fakcie, że wywiad ten podpisał. Skarżący ponowił nadto podniesiony w odwołaniu argument, że osobiście miał możliwość przekonać się podczas odbywania kursu dozorcy w domu pomocy społecznej, że przebywają tam osoby nie będące w podeszłym wieku, w większości sprawne fizycznie, nie wymagające opieki lekarskiej, co organ winien uwzględnić rozpatrując sprawę. Załączając do skargi wypisy z pobytu w szpitalach skarżący podniósł, że stara się o umieszczenie w takiej placówce, by mieć zapewnioną w każdej chwili opiekę lekarską i pomoc, zaś do tej pory nie występował o przyznanie pielęgniarki środowiskowej oraz do lekarza o sprzęt rehabilitacyjny, gdyż może jeszcze sam zadbać o swój wygląd i higienę osobistą. Nadmienił też, że za utrzymanie w domu pomocy społecznej mógłby odwdzięczyć się pracą społeczną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należało uznać, że nie narusza ona przepisów prawa, a tylko pod tym kątem mogła być przedmiotem oceny Sądu. W sprawie miał zastosowanie przepis art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.) stanowiący, że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Układ powyższego przepisu wskazuje, że w pierwszym rzędzie obok kwestii, czy wnioskodawca wymaga całodobowej opieki należy ustalić, czy może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, a dopiero w dalszej kolejności ocenić, czy istnieje możliwość zagwarantowania mu właściwych usług opiekuńczych, przy czym dwie pierwsze przesłanki pozostają ze sobą w szczególnie ścisłym związku. W tym ostatnim zakresie istotne znaczenie ma dokumentacja lekarska. Z dwóch zaświadczeń wystawionych w dniu [...] przez lekarza Przychodni [...] w B. wynika, że skarżący jest osobą przewlekle chorą, której stan zdrowia nie wymaga leczenia szpitalnego. Stwierdzenie to oparte zostało na rozpoznanych u skarżącego chorobach w postaci miokardiopatii nadciśnieniowej i niedokrwiennej, niewydolności serca oraz ostrej niewydolności, krążenia mózgowego, po przebytym zawale mózgu, których udokumentowanie zwierają załączniki do odwołania. W punkcie zaświadczenia dotyczącym określenia, czy skarżący ze względu na stan zdrowia wymaga całodobowej opieki, wspomniany lekarz zaznaczył, że tylko okresowo a nie stale, a w zakresie świadczeń niezbędnych w domu pomocy społecznej wskazał leczenie, badania i porady lekarskie, pomijając opiekę i pielęgnację. Z kolei w powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Bydgoszczy z dnia [...] stwierdzono, że skarżący będąc zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie wymaga stałej długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7), jak również nie wymaga korzystania z sytemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej i inne placówki (pkt 6). W świetle powyższych, dokumentów, mimo poważnych schorzeń, i niepełnosprawności skarżącemu nie jest potrzebna stała ani długotrwała całodobowa opieka, a jedynie opieka, ta może być niezbędna okresowo. W zgodzie ze stanowiskiem lekarskim pozostają wyniki wywiadu środowiskowego (wraz z oceną sytuacji skarżącego) przeprowadzonego przez pracownika socjalnego MOPS w B. oraz jego opinia dotycząca stopnia sprawności skarżącego. Stwierdza się w nich, że skarżący korzysta z oddzielnego pokoju w mieszkaniu syna byłej konkubiny prowadząc samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest sprawny ruchowo i umysłowo, jest osobą komunikatywną, zdolną do samoobsługi i samodzielnej egzystencji. Podnieść, należy że także sam skarżący przyznaje w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz skardze do Sądu, że obecnie porucza się w sposób możliwie łatwy i daje sobie radę we własnych sprawach, może sam zadbać o swój wygląd i higienę osobistą. Wynikającą z poczynionych przez pracownika socjalnego MOPS i wypowiedzi samego zainteresowanego możliwość jego samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym potwierdzają treść wspomnianego wyżej punktu 6 orzeczenia z dnia [...] o stopniu niepełnosprawności (nie wymaga korzystania z usług opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez instytucje pomocy społecznej) oraz zaświadczenia lekarskie z dnia [...], na których zaznaczono, że skarżący nie wymaga pielęgnacji, opieki, ani rehabilitacji. Jak trafnie zaznaczono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zresztą sam skarżący nie występował do tej pory o przyznanie mu pomocy w formie usług opiekuńczych, co dodatkowo potwierdza, że pomocy takiej nie potrzebuje w zakresie czynności życia codziennego. W świetle przedstawionych wyżej, wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego okoliczności skarżący nie spełniał w dacie wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia dwóch zasadniczych określonych w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przesłanek skierowania do domu pomocy społecznej. Wobec tego, że skarżący mogąc funkcjonować samodzielnie w życiu codziennym nie wymaga stałej, całodobowej opieki, zbędne, bezprzedmiotowe stało się rozpatrywanie, czy istnieje możliwość zapewnienia mu pomocy w formie usług opiekuńczych, co stanowi trzeci i zarazem ostatni warunek zastosowania wskazanego wyżej przepisu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. Podkreślenia wymaga, że dla uwzględnienia wniosku skarżącego o umieszczenie go w domu pomocy społecznej musiałyby zostać spełnione łącznie wszystkie wymienione w art. 54 ust. 1 ustawy przesłanki i to w dacie wydawania przez organ decyzji. Nie jest zatem wystarczająca, celem uzyskania pozytywnego dla niego załatwienia sprawy, podnoszona w odwołaniu i skardze argumentacja, że prognozy lekarskie wskazują, iż stan jego zdrowia ulegnie pogorszeniu i zachodzi możliwość, iż będzie musiał korzystać z wózka inwalidzkiego, jak też, iż umieszczenie we wspominanej placówce ma mu zapewnić w każdej chwili opiekę lekarską i pomoc, jeśli będzie ona konieczna. Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że jakkolwiek Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do zawartego w odwołaniu wniosku skarżącego o wysłuchanie go na posiedzeniu organu, nie mogło to w świetle znajdującej się w sprawie dokumentacji lekarskiej rzutować na treść wydanej przez ten organ decyzji. Ponadto orzekając w przedmiocie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd czyni to w oparciu o zebrany w konkretnej sprawie materiał dowodowy i nie może się kierować twierdzeniami skarżącego dotyczącymi przebywania w domach pomocy społecznej osób będących w lepszej od niego kondycji zdrowotnej i fizycznej. Uznając w świetle powyższego, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd nie uwzględniając skargi orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) o jej oddaleniu. Nadmienić należy, że w razie zmiany na niekorzyść stanu zdrowia skarżącego, nie będzie przeszkód, by ponownie ubiegał się o umieszczenie go w placówce wymienionej w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.