II SA/Bd 749/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Tadeusza S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ż. z dnia [...] 2005r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]. po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Tadeusza S. od decyzji Starosty Ż. z dnia [...] 2005r. orzekającej o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem [...] 2005r. oraz odmawiającej przyznania prawa do zasiłku – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że rolnik indywidualny nie jest pracodawcą ponieważ działalność wytwórcza w rolnictwie nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisu art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 173, poz. 1807; z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o działalności gospodarczej. Oznacza to, że zatrudniający skarżącego w gospodarstwie rolnym J. W. nie miał obowiązku odprowadzenia od wynagrodzenia skarżącego składek na Fundusz Pracy. Wobec czego okres pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym nie może być zaliczany do stażu pracy, od którego w myśl przepisu art. 71 ust 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001; z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu, zależy prawo do zasiłku. Skargę na tą decyzję złożył Tadeusz S., wnosząc o przyznanie prawa do zasiłku. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w okresie od 1 kwietnia 2004r. do 31 marca 2005r. był zatrudniony w gospodarstwie rolnym J. W. na pełnym etacie i że za cały ten okres pracodawca odprowadzał wszystkie należne składki, w tym składki na Fundusz Pracy. Oznacza to, jego zdaniem, że spełnione zostały wszystkie warunki, od których zależy przyznanie prawa do zasiłku i tego się domaga. Podkreślił, że każdy obywatel powinien być równy wobec prawa i że nie można zaakceptować faktu dyskryminacji rolnika indywidualnego jako podmiotu gospodarczego i pracodawcy i pracownika najemnego w gospodarstwie rolnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej doszło bowiem do naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialno – prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy o zatrudnieniu ( cyt. na wstępie). Zgodnie z przepisem art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 a, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art. 104; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy ( FP), stosownie do treści przepisu art. 104 ust 1 pkt 1 lit. a ustawy o zatrudnieniu, nałożony został między innymi na pracodawców, za osoby pozostające w stosunku pracy i uzyskujące w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Tak więc zaliczeniu do stażu pracy, od którego zależy prawo do zasiłku dla bezrobotnych, podlega ten okres zatrudnienia, w którym osoba ubiegająca się o zasiłek pozostając w stosunku pracy, osiągała miesięcznie co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, od którego pracodawca opłacał obowiązkowe składki na FP. Organy administracji rozstrzygające niniejszą sprawę uznały, że skarżący nie legitymuje się wymaganym stażem pracy ponieważ, pomimo tego, że był zatrudniony w okresie od 1 kwietnia 2004r. do 31 marca 2005r. i osiągał wynagrodzenie minimalne, od którego odprowadzono składki na FP, to jednak pracodawca nie był pracodawcą w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 25 ustawy o zatrudnieniu i tego okresu nie można zaliczyć do stażu pracy o jakim mowa w art. 71 ust 1 pkt 2a cytowanym powyżej. Niewątpliwie w art. 2 ust 1 pkt 25 ustawy o zatrudnieniu ustawodawca zdefiniował pojęcie pracodawcy. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o pracodawcy – oznacza to jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, które zatrudniają lub mają zamiar zatrudnić co najmniej jednego pracownika. W ustawie o zatrudnieniu nie wyjaśniono bliżej co należy rozumieć pod pojęciem prowadzącej działalność gospodarczą. Sięgając pomocniczo do ustawy o działalności gospodarczej ( cyt. na wstępie), można zgodzić się z tym, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły ( art. 2 tej ustawy). Wobec tego należy stwierdzić, że działalność wytwórcza w rolnictwie – jeśli nie jest wykonywana wyłącznie dla zaspokojenia własnych potrzeb, czyli gdy jest zarobkowa ( ukierunkowana " na zbyt") jest także działalnością gospodarczą,( tak K. Kohutek Komentarz do art. 3 ustawy o działalności gospodarczej – system informacji prawnej Lex/el. 2005). W takim razie osoba fizyczna zajmująca się działalnością wytwórczą w rolnictwie o charakterze zarobkowym, zatrudniająca w swoim gospodarstwie rolnym co najmniej jednego pracownika jest pracodawcą w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 25 ustawy o zatrudnieniu. Ma zatem obowiązek uiszczenia za osoby pozostające u niej w stosunku pracy, składek na FP. Jak wynika to z akt administracyjnych, w niniejszej sprawie miała miejsce właśnie taka sytuacja. J, W. zatrudniając w okresie od 1 kwietnia 2004r. do 31 marca 2005r. w swoim gospodarstwie rolnym. Tadeusza S., opłacał z tego tytułu składki na FP. Okres ten powinien więc zostać zaliczony do stażu pracy, od którego zależy prawo skarżącego do zasiłku dla bezrobotnych, zgodnie z przepisem art. 71 ust 1 pkt 2a, pod warunkiem, że nie ma wątpliwości co do tego, że J. W. prowadzi wytwórczą działalność rolniczą o charakterze zarobkowym. Żadnych ustaleń w tym zakresie organy administracji nie poczyniły. Muszą zatem to uczynić ponownie rozpoznając sprawę. Odnosząc się do koncepcji jaką przyjęły organy administracji rozpoznając niniejszą sprawę, że mianowicie z przepisu art. 3 ustawy o działalności gospodarczej wynika iż działalność wytwórcza w rolnictwie nie jest działalnością gospodarczą, więc rolnik indywidualny nie jest pracodawcą i nie ma obowiązku odprowadzenia składek na FP, stwierdzić należy że jest ona błędna. Oparta została na niewłaściwej interpretacji przepisu art. 3 ustawy o działalności gospodarczej. Przepis ten brzmi: " Przepisów ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego ( ... ). Wynika z niego jedynie to, że działalność w nim określona nie podlega przepisom ustawy o działalności gospodarczej, skutkiem czego jest na przykład wyłączenie działalności wytwórczej w rolnictwie z obowiązku wpisu do KRS lub do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Podkreślić należy, że nie można na podstawie tego przepisu wywodzić, że działalność wytwórcza w rolnictwie nie ma charakteru działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 tej ustawy. Przeczy temu literalne brzmienie przepisu art. 3 ( tak K. Kohutek cyt. powyżej). Pośrednim potwierdzeniem słuszności tego poglądu jest to, że ustawodawca zdecydował się na zmianę przepisów ustawy o zatrudnieniu poprzez przyjęcie innej definicji pracodawcy. Obecnie, od dnia 1 listopada 2005r. jest nim jednostka organizacyjna, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one co najmniej jednego pracownika (art. 1 pkt 1 lit. a tiret 8 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 164, poz. 1366). Wyeliminowano więc zwrot " prowadząca działalność gospodarczą" w odniesieniu do osoby fizycznej, wykluczając tym samym niebezpieczeństwo zbytniego zawężenia znaczenia pojęcia pracodawca. Jedynym kryterium pozostaje zatrudnienie co najmniej jednego pracownika, co jest bardzo czytelne i jednoznaczne. Ponadto w art.19 tej ustawy zawarto regulację odnoszącą się wprost do kwestii charakteru prawnego okresów zatrudnienia u pracodawcy prowadzącego działalność wytwórczą w rolnictwie przebytych po dniu 1 czerwca 2004r. do dnia wejścia w życie ustawy, nakazując zaliczyć ten okres do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli tylko podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Powyższe jednoznacznie wskazuje na to, że zamiarem ustawodawcy nigdy nie było wyłączenie z grona pracodawców osób prowadzących działalność wytwórczą w rolnictwie. Doszło do tego tylko z powodu błędnej interpretacji przepisu art. 3 ustawy o działalności gospodarczej przez organy administracji. Należy przyjąć, że zmianę definicji pracodawcy wprowadzono, aby tego uniknąć w przyszłości. Reasumując stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obu instancji, rozpoznając niniejszą sprawę naruszyły przepisy prawa materialnego przez błędną ich interpretację , co miało wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.