II SA/Bd 75/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Mariusza S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 75/05 UZASADNIENIE Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska (RWKL) w B. orzeczeniem z dnia [...] 2004 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Mariusza S., na podstawie art. 29 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. Nr 21 z 2002 r., poz. 205 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 1, § 32 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 52, poz. 278 z późn. zm.), utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (TWKL) w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...], uznające Mariusza S. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju - kategoria zdrowia "D". Uzasadniając swoje stanowisko RWKL wskazała, że rozpoznane u skarżącego schorzenie i stopień jego nasilenia ustalone zostało na podstawie karty informacyjnej z Oddziału Psychiatrycznego [...] w B., gdzie przebywał on na obserwacji szpitalnej od [...] 2004 r. do [...] 2004 r. Rozpoznano wówczas osobowość zaburzoną w sferze emocjonalnej i społecznej (§ 69 pkt 2 - zał. nr 1 do rozp. MON z 10.06.1992 r.), co czyni skarżącego niezdolnym do służby wojskowej w czasie pokoju. Podano także, że nie było podstaw do przeprowadzenia ponownych badań skarżącego z uwagi na charakter schorzenia. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Mariusz S. wskazał, że w jego przypadku nie są spełnione przesłanki, o których mowa w przepisie, na podstawie którego ustalono u niego kategorię zdrowia "D". Podniósł także, że orzeczeniem z dnia [...] 1997 r. RWKL uznała go za zdolnego do służby wojskowej, zaliczając go do kategorii zdrowia "A" w grupie I. Wtedy też nie stwierdzono u niego zaburzeń, o których mowa w orzeczeniu z dnia [...] 2004 r. Niemożliwym jest więc, aby zaburzenia te wystąpiły później, ponieważ ich cechą charakterystyczną jest to, że powstają w dłuższym czasookresie, na skutek nieprawidłowości w procesach wychowawczych i społecznych, a w niektórych przypadkach są dziedziczne. Zwrócił także uwagę na to, że nigdy wcześniej nie leczył się psychiatrycznie, obserwacja szpitalna trwała tylko kilka dni i nie stwierdzono po tym potrzeby stosowania leczenia psychiatrycznego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę RWKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreślając, że dysponowała tak pewnymi dowodami w sprawie, że nie widziała potrzeby wykonywania dodatkowych badań, o co wnosił skarżący w odwołaniu od orzeczenia TWKL. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej doszło bowiem do naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, iż niewątpliwie rozstrzyganie o zdolności do czynnej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa. Zgodnie zaś z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w przepisie art. 15 K.p.a., każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Granice postępowania dowodowego prowadzonego przez organ odwoławczy wyznaczają zasady ogólne postępowania administracyjnego, przede wszystkim zaś zasada prawdy obiektywnej i zasada dwuinstancyjności. Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 K.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Przy czym stan faktyczny ustala organ odwoławczy w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w I instancji, rozszerzając granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji i ewentualnie na te, które po wydaniu decyzji w I instancji uległy zmianie (B. Adamiak, J. Borkowski, KPA Komentarz, 5 wyd. W-wa 2003 r., Art. 1 Nb 1, Art. 136 Nb 1 ). Można przyjąć, iż rozwinięciem powyżej przytoczonych zasad postępowania jest treść przepisu § 32 ust. 2 i 3 pkt 2 rozporządzenia MON z 10.06.1992 r. (cyt. na wstępie), mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, zgodnie z którym wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie, orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich, w razie potrzeby komisja może przeprowadzić ponowne badania lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienie dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie i decyzję. Komisja ta rozpatrując odwołanie m.in. może uchylić orzeczenie i decyzję oraz zarządzić ponowne badania i wydanie nowego orzeczenia i decyzji. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ II instancji rozpatrując odwołanie naruszył zasadę prawdy obiektywnej, nie podjął bowiem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżący w odwołaniu od rozstrzygnięcia I-instancyjnego wyraźnie zwrócił się o skierowanie go na ponowną obserwację szpitalną w celu uzyskania orzeczenia, które by go nie krzywdziło. Wskazał, że rozpoznanie jak w pkt 1 zaskarżonego orzeczenia uzyskano na podstawie jedynej w jego życiu wizyty w gabinecie psychiatrycznym i że nigdy wcześniej, ani teraz nie leczy się psychiatrycznie, co utwierdza go w przekonaniu, że orzeczenie jest niesłuszne. RWKL, działając jako organ II instancji wniosku tego nie uwzględniła, jednocześnie utrzymując w mocy niekorzystne dla skarżącego orzeczenie TWKL. Jako powód nie uwzględnienie wniosku skarżącego RWKL podała jedynie to, że sam charakter schorzenia o tym zadecydował. Takie stwierdzenie oczywiście niczego nie wyjaśnia, a zwłaszcza tego, jaki jest właściwie charakter stwierdzonego schorzenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej nie może mieć charakteru niesprawdzalnej wyroczni, lecz stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a. musi zawierać uzasadnienie faktyczne (por. wyrok NSA z 18.08.2000 r. Lex nr 43326, z dnia 14.12.2000 r. Lex nr 47321). W niniejszej sprawie tego zabrakło. Uniemożliwiono przez to Sądowi właściwą ocenę zaskarżonego orzeczenia. Nie wiadomo, czy nie uwzględnienie wniosku skarżącego o przeprowadzenie ponownej obserwacji szpitalnej poprzedzone było rozważeniem całego materiału dowodowego, a przede wszystkim nie wiadomo, jaka była przyczyna nie uwzględnienia tego wniosku. Użycie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zwrotu "wnikliwie" (RWKL rozpatrzył sprawę) wydaje się być przesadzone, a co najmniej gołosłowne zwłaszcza, że RWKL właśnie po ponownym i wnikliwym rozpatrzeniu sprawy doszła dopiero do wniosku, jak to wynika wprost z uzasadnienia, że "rozpoznane schorzenie i jego stopień nasilenia zostało ustalone na podstawie karty informacyjnej" z [...] w B. Mając na względzie zasadę, iż kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu poborowego za zdolnego ( a także niezdolnego) do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności (niezdolności) poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określania zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie kontroli takiej Sąd nie mógł przeprowadzić, nie mógł też zrewidować słuszności zarzutów przedstawionych przez skarżącego. Spowodowane to zostało naruszeniem przez RWKL w B. przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W efekcie skarga - w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), podlegała uwzględnieniu.