II SA/Bd 75/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ś. z dnia [...] października 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej M. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. zwraca ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) skarżącej M. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem nadpłaconego wpisu. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Burmistrz Ś. na podstawie art. 70b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 145, poz. 1532), art. 14 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku M. C. z dnia [...].09.2012 r. w sprawie dofinansowania kosztów przygotowania zawodowego młodocianych pracowników przyznał dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika - uczennicy M. S., z którą zawarta była umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego na czas nieokreślony, a nauka zawodu trwała od [...].09.2010 r. do [...].08.2012 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że pracodawca spełnił wymogi wynikające z art. 70b ustawy o systemie oświaty. Zawarł z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, osoba ucząca młodocianego posiada wymagane kwalifikacje, a młodociany zakończył naukę zawodu zdanym egzaminem. Nauka w zakładzie trwała 24 miesiące. Wysokość dofinansowania wynika z art. 14 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. Wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego został złożony zgodnie z prawem w terminie 3 miesięcy od zdania przez młodocianego egzaminu. Decyzję tę zaskarżyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. M. C., nie zgadzając się z jej ustaleniami co do wysokości przyznanego dofinansowania i wniosła o zwiększenie przyznanej kwoty o [...] zł., czyli przyznanie kwoty w wysokości [...] zł. Zdaniem skarżącej organ nie uwzględnił przeprowadzonej w 2006 r. waloryzacji. Zdaniem skarżącej jest to błędna interpretacja przepisów. Samorządowe Kolegium Odwoławczy w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 70b ust. 1, ust. 5 i ust. 11 ustawy o systemie oświaty, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm.) w zw. z art. 14 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 14 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw "Do dnia 31 grudnia 2014 r. wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika, o którym mowa w art. 70b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wynosi - w przypadku nauki zawodu - [...] zł, przy okresie kształcenia wynoszącym 24 miesiące". Wobec powyższego organ I instancji nie miał podstaw prawnych, by przyznać dofinansowanie powiększone o wskaźnik waloryzacji, czego w odwołaniu domagała się skarżąca. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy od powyższej decyzji złożyła M. C. zarzucając jej błędne zastosowania art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty dodanego ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty do trwających i realizowanych (bądź w całości zrealizowanych do wejścia w życie zmiany) umów zawartych z młodocianym, podczas gdy nie można interpretować przepisu o vacatio legis do 31 sierpnia 2012 r. jako uchylającego kolizję przepisów w czasie, gdyż stanowi to interpretację z naruszeniem zasady nieretroakcji. Przepis ten prawidłowo stosowany może być wyłącznie do umów zawartych z młodocianym w całości w okresie jego obowiązywania, tj. od dnia 1 września 2012 r., w przeciwnym razie ustawodawca ingerowałby w stosunek prawny o charakterze ciągłym, którego strony zawierając umowę przed 31.08.2011 r., a zatem przed publikacją zmian, które miały wejść w życie po roku, znajdowały się w zupełnie innej sytuacji prawnej i mogły liczyć na poszanowanie trwałości ich ustaleń. Zarzutem, jaki należy postawić takiej interpretacji, jest niekonstytucyjność rozwiązania przyjętego dla przedsiębiorców szkolących młodocianych w okresie 24 miesięcy przez pryzmat wzorca konstytucyjnego określonego w art. 32 Konstytucji RP, wobec mianowicie równości wobec prawa. Ustawodawca przewidział mechanizmy waloryzacyjne dla osób szkolących w okresie 36 miesięcy, jak też przyjął podobne rozwiązania dla osób przygotowujących do wykonywania zawodu, którym przysługuje wynagrodzenie w rozmiarze miesięcznym. Tylko osoby szkolące młodocianych w cyklu 24-miesięcznym zostały pozbawione waloryzacji bez żadnej uzasadnionej przyczyny prawnej, trudno bowiem zakładać, by ekonomicznie zasadne, a prawnie sankcjonowane, było założenie, iż inflacja wystąpi dopiero po upływie dwóch lat. Waloryzacja dla osób szkolących w okresie 36 miesięcy obejmuje de facto cały okres, a nie jedynie trzeci rok nauki zawodu. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji i orzeczenie o wysokości dofinansowania zgodnie z prawem oraz obciążenie organu kosztami postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszają przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia. Aktualne brzmienie art. 70b ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty stanowi, że: "2. Wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika wynosi: 1) w przypadku nauki zawodu - 8.081 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy; jeżeli okres kształcenia jest krótszy niż 36 miesięcy, kwotę dofinansowania wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do okresu kształcenia; 2) w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy - 254 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia. 3. Kwoty dofinansowania określone w ust. 2 podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli ten wskaźnik w roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym następuje wypłata dofinansowania, wynosi co najmniej 105%." Natomiast zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw "Do dnia 31 grudnia 2014 r. wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika, o którym mowa w art. 70b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wynosi - w przypadku nauki zawodu - 4.587 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 24 miesiące." Z kolei w dniu zawierania przez skarżącą umowy art. 70b ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty miał następujące brzmienie: "2. Wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika zależy od okresu kształcenia wynikającego z umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego i wynosi: 1) w przypadku nauki zawodu: a) 4.587 zł - przy okresie kształcenia wynoszącym 24 miesiące, (...) 3. Począwszy od dnia 1 stycznia 2005 r., kwoty dofinansowania, określone w ust. 2, podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli wskaźnik ten w okresie od roku kalendarzowego, w którym przeprowadzona była ostatnio waloryzacja, wynosi co najmniej 105 %." Z treści analizowanych przepisów wynika w sposób bezsporny to, że zarówno przed zmianą ustawy, jak również po jej zmianie, ustawodawca przewiduje waloryzację kwoty dofinansowania. Organy błędnie zinterpretowały art. 14 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw w ten sposób, że kwota w nim wyrażona nie podlega takiej waloryzacji. Tymczasem stanowi on jedynie przepis przejściowy, który należy rozumieć w ten sposób, że do dnia 31 grudnia 2014 r. wysokość kwoty dofinansowania, o którym mowa w art. 70b ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wynosi 4.587 zł, a nie 8.081 zł, przy czym nie wynika z niego, aby kwota ta nie podlegała waloryzacji. Skoro ustawodawca przewidywał waloryzację zarówno przed zmianą ustawy, jak również po jej zmianie, to nadal musi być ona stosowana. W związku z powyższym nie były zasadne zarzuty skargi odwołujące się do naruszenia Konstytucji RP, ponieważ analizowane przepisy nie są z nią sprzeczne, a jedynie organy dokonały ich nieprawidłowej wykładni, co skutkowało koniecznością uchylenia obu decyzji w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag dotyczących prawidłowej wykładni zastosowanych przez organ przepisów. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. z uwzględnieniem wpisu w kwocie [...] zł (§ 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). Z uwagi na uiszczenie przez skarżącą wpisu w kwocie [...] zł należało zwrócić jej nadpłacony wpis w kwocie [...] zł.