II SA/Bd 752/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. P. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Sprawa, której dotyczy skarga, nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 – zwanej dalej "p.p.s.a."). W świetle treści art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zatem podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sądy administracyjne. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z [...] kwietnia 2016r., którym uznano zażalenie P. M. na bezczynność Komisji Stypendialnej Wydziału Lekarskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stypendium socjalne za nieuzasadnione. Stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie należy do żadnej z wymienionych wyżej form działania administracji publicznej, objętych kontrolą sądu administracyjnego, w szczególności nie jest postanowieniem wskazanym w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie w trakcie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w sytuacji, gdy właściwy w sprawie organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami k.p.a. oraz na przewlekłe prowadzenie sprawy, a jeżeli nie ma takiego organu – stronie służy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wyższego stopnia rozpatruje zażalenie w granicach określonych art. 37 § 2 k.p.a. W sytuacji gdy organ odwoławczy ustali, że organ pierwszej instancji nie dopuścił się bezczynności bądź też przewlekłości w prowadzeniu postępowania, rozstrzyga o uznaniu zażalenia za nieuzasadnione (bezzasadne). Zgodnie z art. 123 § 1 i 2 k.p.a., organ rozstrzyga w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Rozpoznanie przez organ wyższego stopnia zażalenia wydanego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie jest w żaden sposób zaskarżalne, bez względu na rodzaj rozstrzygnięcia, jakim organ zakończył postępowanie zażaleniowe. Ma to związek okolicznością, że bez względu na wynik postępowania zażaleniowego prowadzonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a., strona może wnieść skargę na bezczynność organu pierwszej instancji, która musi być poprzedzona złożeniem ww. zażalenia (art. 37 § 1 k.p.a.) W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem formalnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie. NSA w postanowieniu z 17.01.2006 r., sygn. akt OSK 306/05 (Lex nr 196463), stwierdził, że postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania (incydentalnych), lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Akt wydany na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. (postanowienie) nie kończy zatem postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie przysługuje też na nie zażalenie. Akt ten nie mieści się w kategorii postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a więc nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego. Nie mieści się ono również w kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 oraz pkt 3-8 p.p.s.a. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zaskarżone przez stronę postanowienie nie podlega zaskarżeniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Bez względu na to pozostaje błędne pouczenie, jakie organ zawarł w zaskarżonym postanowieniu. Z przedstawionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. skargę jako niedopuszczalną odrzucił. O odmowie przyznania prawa pomocy orzeczono na podstawie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie.