II SA/Bd 757/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] nr [....] w przedmiocie zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do wysługi lat 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w T. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Nr L.dz. [...] Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w B. utrzymał w mocy decyzję personalną Dyrektora Aresztu Śledczego w T. z dnia [...] maja 2009 r. nr l.dz. [...] przyznającą skarżącemu M. G. wyrównanie w wysokości [...] zł stanowiących różnicę między kwotą wypłaconego a należnego dodatku za wysługę lat za okres od [...] lutego 2006 r. do [...] lutego 2009 r. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Skarżący M. G. został przyjęty do Służby Więziennej na mocy decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. W decyzji tej skarżącemu zaliczono na dzień przyjęcia do wysługi lat okres służby w Wojsku Polskim w rozmiarze 1 roku, 5 miesięcy i 19 dni. W dniu [...] lutego 2007 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. (zwanego dalej "Dyrektorem Okręgowym") o stwierdzenie nieważności decyzji personalnej z dnia [...] grudnia 1997 r. w związku z rażącym naruszeniem prawa polegającym na niezaliczeniu do wysługi lat okresu pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej (tj. okresu od [...] października 1993 r. do [...] marca 1997 r.). Jednocześnie skarżący wniósł o wydanie nowej decyzji "z zaliczeniem okresu pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do wysługi lat w Służbie Więziennej". Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Dyrektor Okręgowy odmówił stwierdzenia nieważności decyzji personalnej z dnia [...] grudnia 1997 r. W skutek odwołania Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] maja 2007 r. uchylił decyzję z dnia [...] marca 2007 r. i stwierdził nieważność decyzji personalnej z dnia [...] grudnia 1997 r. w części dotyczącej zaliczenia na dzień przyjęcia do wysługi lat w Służbie Więziennej okresu służby w Wojsku Polskim w wymiarze 1 rok 5 miesięcy i 19 dni. W uzasadnieniu Dyrektor Generalny wskazał, że świetle przepisów ustawy z dnia [...] kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tj. Dz. U z 2002 r. Nr 207, poz. 1761; z późn. zm., zwanej w skrócie "u.S.W.") brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej zaliczającej bądź odmawiającej zaliczenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu stażu służby uprawniającego do dodatku za wysługę lat lub nagrody jubileuszowej Po powyższej decyzji skarżący zwracał się do Dyrektora Aresztu Śledczego w T. o zaliczenie okresu zasadniczej nadterminowej służby wojskowej do wysługi lat w Służbie Więziennej pismami z dnia [...] czerwca 2008 r. (k. 15; odpowiedź Dyrektora Aresztu w formie pisma z dnia [...] czerwca 2008 r.) oraz z dnia [...] lipca 2008 r. (k. 17; odpowiedź Dyrektora Aresztu w formie pisma z dnia [...] sierpnia 2008 r.) Decyzją personalną z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w T. ustalił skarżącemu z dniem [...] listopada 2008 r. dodatek za wysługę lat w wysokości 20 % uposażenia zasadniczego po [...] latach służby w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący został przyjęty do Służby Więziennej z dniem [...] grudnia 1997 r. Na dzień [...] listopada 2008 r. pełnił służbę przez 10 lat, 11 miesięcy i 1 dzień. Na podstawie wyciągu z książeczki wojskowej ustalono, że: - zasadniczą służbę wojskową odbywał 1 rok 5 miesięcy i 1 dni. - nadterminową zasadniczą służbę wojskową odbywał 3 lata, 5 miesięcy i 12 dni. Łącznie [...] listopada wysługa w Służbie Więziennej, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat wynosi: 15 lat, 10 miesięcy i 2 dni. Wobec tego Dyrektor Aresztu stwierdził, że skarżącemu przysługuje dodatek za wysługę lat po 15 latach służby w wysokości 20 % uposażenia zasadniczego. Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. skarżący zwrócił się o spłatę zaległych świadczeń finansowych w związku z zaliczeniem nadterminowej służby wojskowej. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Dyrektor Aresztu Śledczego przyznał skarżącemu wyrównanie w wysokości [...] złotych stanowiące różnicę między kwotą wypłaconego a należnego dodatku za wysługę lat za okres od [...] lutego 2006 r. do [...] lutego 2009 r. Dyrektor Aresztu wskazał, że mając na względzie termin przedawnienia określony w art. 103 u.S.W. wypłata należnego dodatku za wysługę lat może objąć tylko okres z uwzględnieniem momentu przerwania biegu przedawnienia. Przedawnienie zostało przerwane poprzez złożenie raportu [...] lutego 2009 r., wobec czego spłata należy się 3 lata wstecz od tego dnia. W odwołaniu skarżący wniósł o wydanie decyzji personalnej przyznającej wyrównanie należności finansowych wynikających z zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej począwszy od dnia przyjęcia go do Służby do dnia wydania decyzji personalnej zaliczającej wspomniany okres nadterminowej służby wojskowej do wysługi lat. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego, podzielając jego stanowisko. W skardze do sądu administracyjnego M. G. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Okręgowego. Skarżący wskazał, że zgodnie z obowiązującym w dniu przyjmowania go do służby zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr 36/96/CZSW z dnia 14 sierpnia 1996 r. w sprawie zasad i trybu zaliczenia okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu dodatków za wysługę lat funkcjonariuszy Służby Więziennej, zaliczenia dokonuje się na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych funkcjonariusza, w szczególności wyciągu z książeczki wojskowej. Wobec tego przedłożenie przez skarżącego, w dniu przyjęcia do służby, książeczki wojskowej z adnotacją o odbyciu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej było przerwaniem biegu przedawnienia roszczenia, stosownie do art. 103 ust. 3 pkt 2 u.S.W. i zobowiązywało organ do ustalenia dodatku za wysługę lat. Kolejną czynnością przerywającą bieg przedawnienia roszczenia jest zdaniem skarżącego, jego pismo (raport) z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji personalnej z dnia [...] grudnia 1997 r. o przyjęciu go do Służby. Natomiast w opinii skarżącego organ błędnie przyjął, że do przerwania biegu przedawnienia doszło wskutek jego pisma z dnia [...] lutego 2009 r. Pismo to miało bowiem na celu jedynie zobligować Dyrektora Aresztu Śledczego do podjęcia decyzji w sprawie wypłaty należnego świadczenia finansowego w związku z decyzją personalną tegoż Dyrektora nr [...] (z dnia [...] października 2008 r.), na mocy której dokonano zaliczenia okresu nadterminowej służby wojskowej do wysługi lat. Było to konieczne, ponieważ od wydania tej decyzji tj. od dnia [...] października 2008 r. Dyrektor Aresztu nie podjął żadnych czynności mających na celu zaspokojenie należnego świadczenia wynikłego z owej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni stanowiska skarżącego. Zgodnie z art. 97 u.S.W. uposażenie funkcjonariusza Służby Więziennej składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Jednym z takich dodatków, o charakterze stałym, jest dodatek za wysługę lat, o którym mowa w art. 100 ust. 1 pkt 1 u.S.W. Wysokość tego dodatku zależy od lat służby funkcjonariusza, przy czym stosownie do art. 100 ust. 2 u.S.W. przy ustalaniu dodatku za wysługę lat uwzględnia się okres zasadniczej służby wojskowej. W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że "okresem zasadniczej służby wojskowej" o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie jest także okres pełnienia zasadniczej nadterminowej służby wojskowej. Ponieważ jednak okresu tego (tj. służby nadterminowej) - pomimo ustawowego obowiązku - nie zaliczono skarżącemu do wysługi lat w momencie kiedy zaczął pełnić służbę tj. w dniu [...] grudnia 1997 r., powstaje pytanie z jakim momentem powstało roszczenie o wypłatę wynagrodzenia skarżącego w wysokości wynikającej z prawidłowego zaliczenia do wysługi lat nadterminowej służby wojskowej oraz w którym momencie doszło do przerwania biegu przedawnienia tegoż roszczenia. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.S.W. uposażenia zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry. Są to świadczenia okresowe. Z każdym pierwszym dniem kolejnego miesiąca wymagalnym staje się roszczenie o wypłatę uposażenia oraz dodatków za dany miesiąc, w tym o wypłatę dodatku za wysługę lat, który – jak wyżej wskazano – jest dodatkiem o charakterze stałym. Roszczenie to obejmuje nie tylko samo żądanie wypłaty uposażenia czy dodatków do niego, ale także żądanie wypłaty uposażania i dodatków w wysokości zgodnej z wymogami ustawowymi. Z powyższego wynika, że roszczenie o wypłatę dodatku z tytułu wysługi lat w wysokości uwzględniającej okres nadterminowej służby wojskowej skarżącego powstało z momentem przyjęcia go do służby (i aktualizowało się w każdym następnym miesiącu, odrębnie za każdy miesiąc). Podstawą powstania tego roszczenia, w rozmiarze uwzględniającym okres nadterminowej służby wojskowej, były przedstawione przez skarżącego dokumenty, w tym książeczka wojskowa. Jeżeli zatem przedstawienie książeczki wywołało skutek w postaci powstania roszczenia, to ta sama okoliczność nie może być jednocześnie uznana za przerwanie biegu przedawnienia roszczenia. Zgodnie z art. 103 ust. 1 u.S.W. Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Stosownie zaś do ust. 3 wskazanego artykułu bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia; 2) uznanie roszczenia. Zdaniem Sądu w świetle powyższego przepisu czynnością, która przerwała bieg przedawnienia roszczenia skarżącego o wypłatę dodatku za wysługę lat w podwyższonej wysokości (uwzględniającej okres nadterminowej służby wojskowej) było złożenie przez niego pisma z dnia [...] lutego 2007 r. W piśmie tym skarżący nie występował o samo "zaliczenie" okresu nadterminowej służby wojskowej do wysługi lat, ale wnosił o "wydanie nowej decyzji" z zaliczeniem okresu pełnienia nadterminowej służby wojskowej. W opinii Sądu należy wobec tego uznać, że poprzez złożenie ww. pisma z zawartym w nim żądaniem skarżący podjął czynność "bezpośrednio w celu" ustalenia roszczenia tj. dodatku za wysługę lat w odpowiedniej wysokości. Nawet gdyby nie uznawać, iż pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2007 r. nie wywarło skutku w postaci przerwania biegu przedawnienia, to taki skutek niewątpliwie miała decyzja Dyrektora Aresztu z dnia [...] października 2008 r. W decyzji tej Dyrektor nie wskazał na żadne nowe zdarzenie, zaszłe po przyjęciu skarżącego do służby Więziennej (np. przedstawienie nowych dokumentów), które uzasadniałyby ustalenie nowej wysokości dodatku za wysługę lat. Wobec tego zdaniem Sądu poprzez wydanie tej decyzji organ uznał roszczenie o wypłatę dodatku za wysługę lat, w wysokości uwzględniającej okres nadterminowej służby wojskowej, wynikające z dokumentów przedstawionych w momencie przyjęcia skarżącego do Służby Więziennej. W tej sytuacji nieuzasadniony jest pogląd organów obu instancji, że bieg przedawnienia roszczenia został przerwany dopiero w dniu [...] lutego 2009 r. W ponownym postępowaniu organy powinny rozstrzygnąć sprawę, stosując się do powyższych wskazań Sądu i przyjmując, że bieg przedawnienia roszczenia uległ przerwaniu z dniem [...] lutego 2007 r. Ze względu powyższe stwierdzając, iż organy dopuściły się naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. 103 ust. 3 oraz art. 32 ust. 3 i 4 u.S.W., Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.,) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 wskazanej ustawy.