II SA/Bd 759/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Izby Celnej w T. o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 września2010r., sygn. akt II SA/Bd 759/10 w sprawie ze skargi spółki A w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie sprostowana oczywistej omyłki postanawia odmówić dokonania wykładni wyroku. Wyrokiem z dnia 28 września 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w sprawie ze skargi spółki w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie sprostowana oczywistej omyłki w postanowieniu wskazującym nowy termin załatwienia sprawy, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] marca 2010r. nr [...]. Powyższy wyrok stał się prawomocny od dnia 30 listopada 2010r. W dniu 10 grudnia 2010r. akta administracyjne zwrócone zostały organowi. Pismem z dnia 31 stycznia 2011r. Dyrektor Izby Celnej w T. złożył wniosek o dokonanie wykładni wyroku z dnia 28 września 2010r., stwierdzając, że powziął wątpliwość co do sposobu w jaki wyrok winien zostać wykonany. Zdaniem organu na podstawie treści uzasadnienia wyroku nie można jednoznacznie ocenić, w jaki sposób powinno zostać konwalidowane błędne uzasadnienie przyczyny niezałatwienia sprawy w przewidzianym przez ustawę terminie. Z treści uzasadnienia jedynie pośrednio można wyprowadzić wniosek, że w ocenie Sądu owa konwalidacja jest konieczna. Ponadto wątpliwości organu dotyczą dopuszczalności oraz zasadności ponownego wyjaśnienia kwestii o charakterze procesowym w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne (dotyczące zmiany zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych) zostało w sprawie zakończone ostateczną decyzją, od której strona nie wniosła skargi do sądu administracyjnego. Organ zwrócił uwagę iż nie bez znaczenia dla oceny skutków prawnych jakie wyrok ma wywołać jest także zmiana stanu faktycznego tj. okoliczność, że decyzja, która miała być zmienione (tj. ww. zezwolenie) wygasła z mocy prawa z dniem 26 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie "p.p.s.a."), Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości, co do jego treści. W doktrynie przedmiotu przyjmuje się, że konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi w sytuacji, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu treść wyroku nie została sformułowana w sposób niejasny, ale wymaga jedynie uważnego odczytania. Na wstępie swoich rozważań merytorycznych w wyroku z dnia 28 września 2010 r. Sąd wyraźnie zaznaczył, że "w przedmiotowej sprawie nie było istotne, czy prawidłowo, czy też błędnie organ w postanowieniu z dnia 8 lutego 2010 r. podał przyczynę wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. Istota sporu odnosiła się do kwestii, czy organy podatkowe w sposób prawidłowy zastosowały regulację z art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...).", by w konsekwencji dalszych rozważań stwierdzić, że dokonane w kontrolowanej sprawie sprostowanie "ingerowało w merytoryczną treść postanowienia, co powoduje niedopuszczalność zastosowania przepisu art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej". Wbrew twierdzeniom organu w uzasadnieniu wyroku Sądu nie ma żadnej sugestii odnośnie potrzeby konwalidacji postanowienia dotyczącego niezałatwienia sprawy w przewidzianym przez ustawę terminie. Jest jasna wypowiedź, że nie ma możliwości sprostowania polegającego na podaniu nowej przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie. Należy zwrócić uwagę, że przedmiotem kontroli Sądu w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 28 września 2010 r. była jedynie prawidłowość zastosowania instytucji sprostowania (stosowanej do postanowienia o wskazaniu terminu załatwienia sprawy administracyjnej) i tylko w tych granicach Sąd był władny się wypowiedzieć. Rozstrzygnięcie jakie konsekwencje dla sprawy (przy braku możliwości sprostowania) pociąga wydanie postanowienia o wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej z błędnym (w mniemaniu organu) uzasadnieniem wykracza poza granice kontroli, której Sąd w niniejszej sprawie dokonał. Postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie podlegają bowiem kontroli w toku postępowania odwoławczego (art. 237 Ordynacji podatkowej). Wypowiedź, której domaga się obecnie organ, mógłby zatem sformułować Sąd kontrolując kwestię prawidłowości wskazania nowego terminu załatwienia sprawy przy okazji kontroli decyzji kończącej postępowanie. Odnośnie wskazania przez organ, iż doszło do zmiany sytuacji procesowej (faktycznej) w sprawie należy ponadto zwrócić uwagę, że iż sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny na dzień wydania zakwestionowanego aktu lub dokonania czynności. Zasadą jest, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, co wprost wynika z art. 153 p.p.s.a. Wyrażoną w tym artykule zasadę należy rozumieć w ten sposób, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu – jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Oznacza to, iż obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. W przedmiotowej sprawie, co wprost wynika z wniosku organu z dnia 31 stycznia 2011r., stan sprawy, w stosunku do rozważanego przez Sąd w wyroku z dnia 28 września 2010 r., uległ istotnej modyfikacji. Sąd nie może w ramach wykładni wyroku przekazywać organowi wskazówek co do jego późniejszego postępowania w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych lub prawnych. Oznaczałoby by to bowiem w istocie rozstrzyganie nowej sprawy. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 158 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.