II SA/Bd 76/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-06-15
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności datę wybudowania obiektu budowlanego i jego usytuowanie względem granicy działek, a także czy prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast Prawa budowlanego z 1994 r.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania przy ustalaniu stanu faktycznego. Kluczowe było ustalenie daty wybudowania wiaty oraz jej usytuowania względem granicy działek. Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności poprzez nieprawidłowe powołanie biegłego geodety, co mogło wpłynąć na bezstronność i obiektywizm ustaleń. W związku z tym sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez organ I instancji z uwzględnieniem nowego biegłego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia wiaty na maszyny rolnicze do stanu zgodnego z przepisami. Organ I instancji ustalił, że wiata została wybudowana w latach 80-tych bez pozwolenia na budowę i nakazał wykonanie zmian. Skarżąca, właścicielka sąsiedniej działki, zarzuciła m.in. nieprawidłowe przeprowadzenie dowodów, niezasadne oddalenie wniosku o biegłego, błędne ustalenie daty budowy i usytuowania wiaty oraz naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych budynków i prawa własności. Organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, zmieniając jedynie termin wykonania robót.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. K. oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. D. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. K. z dnia [...] 2015, nr [...], 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz A. D. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. K., na podstawie art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwanej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 40 ustawy z dnia [...] października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym z 1974 r.") w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 poz. 1409 ze zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym z 1994 r.) nakazał A. i T. N. wykonanie (szczegółowo opisanych w sentencji decyzji) zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami obiektu budowlanego użytkowanego jako wiata na maszyny rolnicze, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości Z. 14, w terminie do [...] listopada 2015 r.
Zgodnie z treścią sentencji decyzji celem nakazanych zmian i przeróbek było doprowadzenie ścian do wymaganych parametrów przegrody oddzielenia przeciwpożarowego oraz wyeliminowanie spływu wód opadowych z dachu wiaty na teren sąsiedniej działki nr [...]. W celu osiągnięcia tego ostatniego organ nakazał przyciąć okap wiaty przy ścianie północno – zachodniej do samej ściany i zamontować rynnę wzdłuż całej przyciętej połaci dachowej wraz z rurą spustową, z wylotem skierowanym na działkę nr [...].
Organ ustalił, że przedmiotowa wiata na maszyny rolnicze, stanowiąca własność A. i T. N., usytuowana na działce nr [...] (przy granicy z działką nr [...]) w miejscowości Z., została wybudowana w latach 80 - tych ubiegłego stulecia, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec zakończenia budowy przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy, sprawę należało rozpatrywać na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Organ ustalił, że stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz. 48 ze zm.) wybudowanie wiaty wymagało pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada.
Organ uznał jednakże, że nie zachodzą przesłanki wykluczające legalizację obiektu określone w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., wobec tego możliwe było wydanie, na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzji nakazującej wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca A. D., współwłaścicielka sąsiedniej działki nr [...], zarzucając:
- przeprowadzenie czynności dowodowych z zeznań świadków bez zawiadomienia pełnomocnika skarżącej,
- niezasadne oddalenie wniosku o ustanowienie biegłego w sytuacji braku dostatecznych ustaleń co do usytuowania wiaty względem granicy pomiędzy działkami 8/1 i 5/2 (istnieją trzy różne pomiary w tym względzie),
- brak dostatecznych ustaleń co do daty wybudowania wiaty, która według skarżącej została wzniesiona w 1996 r.; w tym względzie organ pominął brak ujawnienia wiaty na mapie geodezyjnej z 1995 r., a oparł się na zeznaniach świadka i twierdzeniach stron (Anny i T. N.),
- brak oceny usytuowania budynku w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz zgodnie z wymogami dotyczącymi ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych decyzją czynności i w tym zakresie wyznaczył nowy termin ich wykonania do dnia [...] stycznia 2016 r., jednocześnie utrzymał w mocy pozostałą część zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że wiata została wzniesiona przed [...] stycznia 1995 r. Zdaniem organu świadczą o tym przede wszystkim zeznania świadka W. K., która zamieszkuje w Z. od [...] września 1990 r. Organ podkreślił, że w zeznaniu tym uczestniczyła skarżąca, która nie wniosła żadnych uwag, a jedynie wyjaśniła że w Z. mieszka od 2007 r. Ponadto poprzedni właściciel działki nr 8/1 i inwestor, R. N., oświadczył, że wiata została wzniesiona pod koniec lat 80 - tych. Brak wiaty na mapie geodezyjnej z 1995 r. zdaniem organu może jedynie wskazywać, że obiekt ten jest samowolą budowlaną i nie został zinwentaryzowany, co nie jest kwestią sporną.
Wobec tego organ odwoławczy – tak jak organ I instancji, uznał, że w sprawie należy, zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., zaś przedmiotowy obiekt, stosownie do treści tegoż Prawa oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 1975 r. znajduje się w katalogu obiektów wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Obecni właściciele obiektu takiego pozwolenia na budowę nie posiadają.
Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, że wiata znajduje się na terenie, który nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.). Wprawdzie wiata jest zlokalizowana w obrębie strefy objętej zakazem zabudowy tj. pasa terenu szerokości 100 m od zbiornika wodnego zlokalizowanego na działce nr [...] (§ 5 pkt 7 rozporządzenia nr [...] Wojewody K. – P. z dnia [...] września 2005 r. w sprawie Krajeńskiego Parku Krajobrazowego; Dz. Urz. Woj. Kuj. – Pom. Nr [...] poz. 1875), jednakże stosownie do treści uchwały NSA z dnia [...] grudnia 2013 r. (sygn. akt II OPS 2/13) należało uwzględnić, iż zgodnie z Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W. (uchwała nr [...] Rady N. M. i Gminy w W. z dnia [...] września 1981 r.) działka nr [...] była położona na terenie uprawa polowych i ogrodniczych, natomiast zgodnie z Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W. (uchwała nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] listopada 1994 r.) przedmiotowa działka znajdowała się na terenie upraw polowych, a część tej działki oznaczona jest symbolem B – teren mieszkaniowy.
Ponadto organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo nie stwierdził, aby wiata powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ odwoławczy podkreślił, że wystąpienie któregoś z tych stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, nie wystarczy samo twierdzenie, że wystąpiło zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać w jakich okolicznościach to zagrożenie się upatruje; zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne.
Organ wskazał, że właściciele działki nr [...] przedłożyli ekspertyzę techniczną z inwentaryzacją, opinię w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz ekspertyzę dotyczącą wpływu zastosowanych materiałów na środowisko. Żadne z tych opracowań nie zawierało jakichkolwiek informacji, że wiata powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie istnieje zatem przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. zobowiązująca do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
Sporządzający ww. opinie zwrócili jednak uwagę na konieczność wykonania określonych robót budowlanych, które są konieczne, aby doprowadzić wiatę do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym organ I instancji właściwie przyjął za podstawę rozstrzygnięcia art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
Odnośnie zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia prawa własności organ odwoławczy stwierdził, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidują obowiązku przedłożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Roszczenia z tytułu naruszenia prawa do dysponowania nieruchomością mogą być dochodzone na drodze postępowania cywilnego.
Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji przed wydaniem decyzji przesłuchał geodetów wykonujących pomiary w terenie oraz dokonał wizji w terenie z udziałem geodety G. H.. W trakcie wizji dokonano odkrywki fundamentów i ustalono, że obiekt będący przedmiotem postępowania znajduje się na działce nr [...]. Granice nieruchomości przekracza natomiast opaska betonowa, która w ocenie organu I instancji nie stanowi elementu konstrukcyjnego oraz część zadaszenia wiaty, co zostało uwzględnione w zaskarżonej decyzji poprzez nakazanie eliminacji spływu wód opadowych z dachu wiaty poprzez montaż rynny, po wcześniejszym przycięciu zadaszenia do samej ściany wiaty.
Organ odwoławczy za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niezawiadomienie pełnomocnika skarżącej o przesłuchaniu świadków tj. P. T. i G. H.. Uchybienie to nie ma jednakże wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż świadkowie byli przesłuchanie jedynie na okoliczność wyjaśnienia, w jaki sposób dokonali pomiarów geodezyjnych. Natomiast dopiero wizja terenowa przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2015 r. z udziałem uprawnionego geodety wykazała, jakie jest położenie wiaty w stosunku do granic nieruchomości. W wizji tej uczestniczył asystent pełnomocnika skarżącej.
W skardze do sądu administracyjnego A. D. wniosła o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając:
1) rażące naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy dla wybudowanej wiaty mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. i wydane na jego podstawie przepisy wykonawcze dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; pominięcie w rozstrzygnięciu usytuowania spornego obiektu budowlanego na granicy, a części fundamentów i dachu przekraczających granicę sąsiedniej działki (naruszenie prawa własności),
2) naruszenie § 12, 13 i 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 ze zm.), poprzez ich nie zastosowanie do przedmiotowego obiektu,
3) obrazę art. 6 k.p.a. polegającą na tym, że organy zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa w przedmiotowej sprawie wydały decyzję w oparciu o korzystną dla rozstrzygnięcia tylko jedną przesłankę wynikającą z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez przyjęcie, iż tylko warunki techniczne obiektu budowlanego stanowią podstawę do legalizacji, a pominęły usytuowanie obiektu, stosownie do przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych,
4) rażące naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie ustosunkowanie się do okoliczności powołanych w sprawie przez skarżącą i zaniechanie ich skonfrontowania z innymi dowodami wskazanymi wielokrotnie przez strony postępowania i ich pełnomocnika,
5) rażące naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego, całkowite pominięcie tytułu i stanu prawnego działki sąsiedniej, braku zgody właściciela działki sąsiedniej, oświadczenia skarżącej, że podpis na rzekomej zgodzie na usytuowanie wiaty przy granicy działki nie jest podpisem teścia oraz fakt wybudowania wiaty w 1996 r.,
6) rażące naruszenie art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia pełnomocnika strony o wznowieniu postępowania, o przeprowadzeniu czynności dowodowych w dniu [...] czerwca 2015 r. (przesłuchanie geodetów) oraz oględzin działek w dniu [...] czerwca 2015 r., czym uniemożliwił pełnomocnikowi czynny udział w przeprowadzeniu i protokołowaniu czynności dowodowych,
7) rażącą obrazę art. 23 i art. 144 k.c. poprzez naruszenie prawa własności.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że odnośnie ustalenia daty wybudowania wiaty organ powołał się jedynie na zapis z ekspertyzy budowlanej (przed 1990 r.), całkowicie pominął datę wskazaną przez skarżącą tj. 1996 r. i do tego faktu w ogóle się nie odniósł. Wskazała, że zeznania świadka W. K., która ma ponad 80 lat, a jej córkę zatrudnia pan N. , potwierdzili A. i T. N., jednakże stoją one w sprzeczności z mapą geodezyjną nr ew. 28/16/3 sporządzoną przez uprawnionego geodetę w 1995 r., z której wynika, że w 1995 r. na działce należącej do p. N. nie było wiaty. Potwierdzają to także mapy geodezyjne z 2009 r. dla działki nr [...], kiedy p. N. występowali o warunki zabudowy na nowy dom, a potem kiedy oddawali go do użytku. Zatem albo świadek albo geodeta składają fałszywe zeznania – oświadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwanej w skrócie "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu. tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa.
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny czyni to w określonej kolejności. Stwierdzenie istnienia danego typu wad decyzji może bowiem eliminować potrzebę ustalania innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności Sąd bada ewentualne istnienie wad powodujących nieważność decyzji. Następnie kontroluje przestrzeganie przez organ administracji przepisów o postępowaniu administracyjnym (w zakresie określonym postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a.). Dopiero w ostatniej kolejności kontrolowane jest przestrzeganie przez organy administracyjne norm prawa materialnego (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska – " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 460 – 461).
Badając sprawę w powyższy sposób Sąd nie stwierdził wad skutkujących nieważnością zaskarżonej decyzji, stwierdził natomiast, że przy ustalaniu stanu faktycznego organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które daje podstawę do jego wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 84 § 2 i 24 § 3 k.p.a.).
W zakresie ustaleń faktycznych istotne w sprawie jest przede wszystkim ustalenie daty wybudowania wiaty oraz ustalenie jej usytuowania względem granicy pomiędzy działkami nr [...] (działka inwestora) a działką nr [...] (działka skarżącej).
W pierwszej z powyższych kwestii ze względu na treść art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. istotne było ustalenie, czy budowa wiaty została zakończona przed dniem [...] stycznia 1995 r. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisu art. 48 (dotyczącego nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Ustawa – prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. weszła w życie 1 stycznia 1995 r. (art. 108 Prawa budowlanego z 1994 r.).
W kwestii ustalenia daty zakończenia budowy wiaty niezasadne są zarzuty skarżącej naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Z przepisów tych wynika obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1) niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7). Obowiązek organu poszukiwania dowodów w sprawie nie jest zatem nieograniczony, organ ma dokonać zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla rozpatrzenia sprawy.
Ustalenia daty powstania wiaty organ dokonał przede wszystkim na podstawie zeznań świadka W. K., których treść odnosił do twierdzeń inwestora (R. N.) oraz do okoliczności braku uwidocznienia wiaty na mapie geodezyjnej wskazanej przez skarżącą, przy braku przesłuchania samej skarżącej na okoliczność daty powstania wiaty.
Jak wynika z akt sprawy świadek W. K. zamieszkuje w bezpośrednim sąsiedztwie działki, na której znajduje się wiata (działka nr [...] znajduje się w obrębie posesji Z. 14, świadek mieszka pod adresem Z. 15), od roku 1990. Świadek stwierdził, że w momencie, kiedy zamieszkał w Z. tj. [...] września 1990 "wiata stała w tym miejscu". Zeznania te zostały złożone przez świadka, który z racji miejsca i czasu zamieszkania mógł poczynić obserwacje istotne dla sprawy. Okoliczności dotyczące miejsca zamieszkania świadka i czasu, od którego mógł obserwować przedmiotową nieruchomość nie były podważane w toku postępowania. Nie zostały także wskazane żadne okoliczności i dowody na ich poparcie, pozwalające zakwestionować zdolność świadka do zapamiętywania faktów (np. choroba). Trzeba też wskazać, że przesłuchanie świadka odbyło się w obecności skarżącej (k. 5 akt administracyjnych organu I instancji). Same sugestie strony (w kwestii zależności od inwestora), że świadek nie mówi prawdy, nie mogą być wystarczającą podstawą uznania, iż złożone zeznania są fałszywe.
Zeznanie świadka jest niesprzeczne z twierdzeniem R. N. (inwestora), który stwierdził, że wiata powstała w latach 80 – tych. Tak jak słusznie stwierdził organ w zaskarżonej decyzji, z treścią zeznań świadka nie jest też sprzeczne to, że wiata nie została uwidoczniona na mapie z roku 1995, skoro była ona samowolą budowlaną – a tym samym trudno się spodziewać, by inwestor, nie dysponujący zezwoleniem na budowę, był zainteresowany w potwierdzeniu (poprzez natychmiastowe zinwentaryzowanie wzniesionego obiektu), że dopuścił się samowoli. Należy także zauważyć, że sama skarżąca w toku postępowania przyznała, że w Z. zamieszkuje od roku 2007 r. (k. 5 akt administracyjnych), nie mogła zatem czynić spostrzeżeń ani odnośnie tego, że wiata - jak twierdzi, została wybudowana w roku 1996, ani czy wiata została wybudowana przed [...] stycznia 1995 r., co jest istotne w sprawie. Dla ustalenia daty wybudowania wiaty nie ma znaczenia okoliczność, czy powstała ona za zgodą czy przy braku zgody ówczesnego właściciela nieruchomości sąsiadującej z wiatą. Skarżąca nie wskazała na inne dowody, które powinny były zostać wzięte pod uwagę przy ustalaniu powyższej istotnej dla sprawy okoliczności. W tej sytuacji, skoro organ oparł się na zeznaniach świadka, który z racji miejsca i czasu zamieszkania mógł czynić istotne dla sprawy spostrzeżenia, przy braku przesłanek, iż istnieją inne możliwości dowodzenia odnośnie czasu powstania wiaty – nie można uznać, iż doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Odnośnie drugiej z istotnych okoliczności faktycznych tj. miejsca usytuowania wiaty, należy zwrócić uwagę, że zważywszy na warunki terenowe (brak wyraźnych znaków granicznych w bezpośrednim sąsiedztwie wiaty, a tym samym konieczność dokonania pomiarów w terenie w celu wyznaczenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami), przy jednoczesnym istnieniu różnic w treści map geodezyjnych, na których jest uwidoczniona wiata, ustalenie w tym zakresie wymagało wiadomości specjalnych z zakresu geodezji, a tym samym powołania biegłego geodety. Organ jako biegłego powołał G. H. (postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r. – k. 34 akt organu I instancji). Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 84 § 2 k.p.a. biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24 k.p.a., a więc m.in. wówczas, kiedy wprawdzie nie zachodzą przesłanki wyłączenia określone wprost w art. 24 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., ale, jak wskazuje art. 24 § 3 k.p.a., także wtedy, kiedy zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika (odpowiednio – biegłego). Zdaniem Sądu taką okolicznością w stosunku do biegłego geodety G. H. jest to, iż przed powołaniem na biegłego, dokonywał on już na rzecz jednej ze stron postępowania (E. i A. D.) usługi w postaci wznowienia znaków granicznych także na granicy pomiędzy działkami nr [...] (k. 31 akt organu I instancji), co nasuwa wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu. Organ w tej sytuacji winien wyłączyć ww. biegłego, czego nie uczynił.
Stąd też w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art.135 p.p.s.a. zachodziła podstawa do uchylenia decyzji organów obydwu instancji z powodu stwierdzenia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.
W powyższej sytuacji odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi należy uznać za przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji wyłączy biegłego G. H. i powoła w sprawie nowego biegłego.
O kosztach (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło