II SA/Bd 761/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego 500 zł. (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał M. B. doprowadzenie budynku garażowego przy ul. S. [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez przesunięcie południowo-zachodniej ściany garażu tak, aby jej odległości od granicy z sąsiednią działką przy ul. S. [...] wynosiła 1,5 m, a także zlikwidowanie wrót, których skrzydła otwierają się na zewnątrz działki i zamontowanie drzwi garażowych bocznych lub górnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż po sprawdzeniu przedłożonych przez M. B. dokumentów, stwierdził, że budynek garażowy przy ul. S. [...] jest wykonany niezgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obowiązującymi zarówno obecnie, jak i w dniu budowy. Organ podniósł, iż M. B. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r. (odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2007r.) zadeklarował przesunięcie ścian garażu o 10 cm, by odległość od sąsiedniej działki wynosiła 1, 5 m, a także wskazywał na możliwość wymontowania bramy i zostawienia tylko wrót garażowych. Powołując się na to pismo, organ orzekł o nakazaniu wykonania prac w celu doprowadzenia omawianego budynku do stanu zgodnego z prawem. W odwołaniu od powyższej decyzji M. B. podniósł, iż organ nakazując przestawienie ściany garażu miał prawdopodobnie na uwadze § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W niniejszej sprawie zaś przepisy powyższego rozporządzenia nie powinny mieć zdaniem skarżącego zastosowania, gdyż w czasie budowy garażu (1982 r.) rozporządzenie to nie obowiązywało. Skarżący podniósł, iż organ administracji nie wskazał podstawy prawnej do nakazania likwidacji wrót garażowych, a także, iż błędnie przyznano wszystkim członkom Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. S. [...] status strony w niniejszym postępowaniu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że garaż o wymiarach 6,50x 3,35 m, zlokalizowany przy ul. S. [...], wybudowano w 1982 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, naruszając tym samym art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229; ze zm.). Organ odwoławczy wskazał, iż lokalizacja omawianego garażu jest niezgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 109, poz. 1156; z późn. zm.) dotyczącymi odległości od granic (§ 12) oraz z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obowiązującymi w dniu budowy. Organ odwoławczy wskazał, iż ze względu na to, że nie zachodziły okoliczności nakazujące orzec o rozbiórce, organ I instancji zasadnie zobowiązał właściciela garażu do przesunięcia ściany garażu oraz zmiany wrót garażowych w celu doprowadzenia przedmiotowego garażu do stanu zgodnego z prawem oraz poprzez zmianę wrót garażowych do poprawy warunków użytkowych. Dodatkowo organ powołał się na pismo skarżącego z dnia [...].08.2007r., wskazując, iż skarżący w tymże piśmie zobowiązał się do dokonania wyżej wskazanych zmian. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję M. B. zarzucił organowi I instancji, iż nie wskazał podstawy prawnej uzasadniającej nałożenie na niego obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. Skarżący wskazał, iż organ administracji nie wskazał podstawy prawnej do wydania nakazu wymiany wrót garażowych, ograniczył się zaś jedynie do stwierdzenia, iż wymiana ta ma służyć poprawie warunków użytkowych. Skarżący podniósł, iż wbrew twierdzeniom organu, nie zobowiązywał się on do wymiany wrót garażowych, a jedynie do likwidacji bramy w ogrodzeniu, która otwiera się na zewnątrz działki. Jeśli zaś chodzi o przestawienie ściany garażu, skarżący, wskazywał jedynie istnienie możliwości takiego rozwiązania, w kontekście bezwarunkowego nakazu rozbiórki garażu, wynikającego z decyzji PINB z dnia [...].08.2007 r.. Skarżący odniósł się również do nałożonego na niego postanowieniem PINB z dnia [...] listopada 2007 r. obowiązku dostarczenia inwentaryzacji budynku garażowego, opinii o stanie technicznym garażu wraz z ekspertyzą techniczną, oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej lokalizacji ustawionego garażu. Wskazał, iż zobowiązanie go do przedłożenia powyższych dokumentów byłoby zasadne jedynie, gdyby organ nadzoru budowlanego zamierzał wydać ostateczną decyzję mającą zalegalizować garaż w obecnym kształcie. Wywiódł związku z tym, iż w niniejszej sprawie organ niezasadnie zobowiązał go do poniesienia kosztów sporządzenia dokumentacji. Skarżący zarzucił również organowi II instancji, iż nie odniósł się do jego zarzutu dotyczącego bezpodstawnego traktowania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. S. jako strony postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazał ponadto, iż garaż, którego dotyczy postępowanie w niniejszej sprawie znajduje się w odległości mniejszej niż 3 m. od budynku wspólnoty mieszkaniowej, więc budynek ten znajduje się w obszarze oddziaływania garażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], dotycząca obiektu budowlanego zrealizowanego przed 1994 r. w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane, przepis art. 48 obecnie obowiązującej ustawy nie ma zastosowania do obiektów zrealizowanych przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., a więc przed 1 stycznia 1995 r. Do obiektów tych stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późno zm.). W niniejszej sprawie zastosowanie miały zatem przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. W świetle przepisów wskazanej wyżej ustawy istniały dwa sposoby usunięcia skutków samowoli budowlanej: 1) przymusową rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu, gdy zaistniały przesłanki wymienione wart. 37 tej ustawy; 2) legalizację obiektu w drodze wydania pozwolenia na użytkowanie (art. 42), po ewentualnym wykonaniu zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 40). W niniejszej sprawie organ, prawidłowo wskazał, iż nie istniały przesłanki do orzeczenia o rozbiórce samowolnie wzniesionego budynku garażowego. Prowadząc postępowanie legalizacyjne organ I instancji nałożył na właściciela garażu obowiązek przesunięcia południowo-wschodniej ściany garażu i zlikwidowania wrót garażowych i zamontowania w ich miejsce drzwi garażowych bocznych lub górnych. Podnieść należy, iż organy administracyjne zobowiązane są do prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Realizacji powyższej zasady służy między innymi uzasadnienie decyzji administracyjnej, które stanowi jej obligatoryjną część. Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ powinien w szczególności wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym wyjaśnić podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Wskazać należy, iż kwestionowana w niniejszej sprawie decyzja organ instancji nie zawiera w ogóle uzasadnienia prawnego. Jeśli natomiast chodzi o decyzję organu II instancji, uzasadniając nałożony obowiązek przesunięcia drzwi garażu, wskazuje się w niej, iż lokalizacja garażu jest niezgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 109, poz. 1156; z późno zm.) dotyczącymi odległości od granic (§ 12) oraz z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obowiązującymi w dniu budowy. Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, iż podstawą nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia omawianego garażu do stanu zgodnego z prawem mogło być, jak trafnie podnosi skarżący, naruszenie przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w czasie budowy garażu (1982 r.), a zatem rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, ze zm.). Powołanie się przez organ odwoławczy na niezgodność lokalizacji garażu z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązującymi w dniu budowy bez dokładnego wskazania nazwy rozporządzenia wraz z podaniem źródła publikacji oraz bez podania konkretnych przepisów tegoż rozporządzenia, które zdaniem organu zostały naruszone, stanowi naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Z takiego uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem, które przepisy organ orzekający uważał za podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Podnieść należy, iż organ II instancji nie wskazał również podstawy prawnej do nałożenia obowiązku wymiany wrót garażowych. Co więcej, z uzasadnienia kwestionowanej decyzji nie wynika w ogóle by wrota, których likwidacje nakazał organ I instancji, w jakikolwiek sposób naruszały przepisy techniczno-budowlane. Uzasadniając nałożony na skarżącego obowiązek, organ II instancji stwierdza jedynie, iż zmiana wrót garażowych ma służyć poprawie warunków użytkowych, a zatem nie wskazuje on na istnienie podstawy do nałożenia na właściciela garażu obowiązku, o którym mowa wart. 40 ustawy z dnia 28 października 1974 r. Prawo budowlane (cyt. wcześniej). Dodać należy również, iż organ II instancji uchybił obowiązkowi ustosunkowania się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ administracji ma obowiązek przedstawienia własnego stanowiska w sprawie i podania motywów tego stanowiska wraz z ich szczegółowym wyjaśnieniem. Powinien przy tym poddać rozwadze podnoszone przez stronę w czasie postępowania argumenty, odnieść je do norm wynikających z obowiązujących przepisów prawa i wskazać na powody takiego, a nie innego zastosowania tych przepisów. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C, art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.