II SA/Bd 761/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2010 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów przewozu urządzeń domowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Komendant Garnizonu P., na podstawie art. 104 ust. 1 oraz art. 86 ust. 15 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 221, poz. 1744) w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz. U. Nr 63, poz. 638 ze zm.), orzekł o wypłaceniu M. F. kwoty 3.320,77 zł, tytułem zwrotu kosztów przewozu urządzeń domowych, obejmujących załadunek i wyładunek oraz transport urządzeń domowych, odmawiając jednocześnie wnioskodawcy wypłaty kwoty 1.600,01zł, obejmującej koszty pakowania urządzeń domowych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe, pozwala zaliczyć do kosztu przewozu urządzeń domowych m.in. koszty opakowania, w opinii organu pojęcie to nie jest tożsame z pojęciem "koszty pakowania" widniejącym na fakturze VAT przedstawionej przez wnioskodawcę, w związku z czym brak jest podstaw do zwrotu kosztów pakowania, zgodnie z wnioskiem. We wniesionym odwołaniu M. F. zakwestionował pkt 2 decyzji, odmawiający mu wypłaty kwoty 1.600,01 zł, obejmującej koszty pakowania urządzeń domowych. Odwołujący się podniósł, iż nie został przez organ pierwszej instancji poinformowany o zwróceniu się do innego organu o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie, również organ opiniujący, Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. nie wyraził swojego stanowiska w formie zaskarżalnego postanowienia, co – jak wskazał odwołujący się – stanowi naruszenie procedury administracyjnej. Odwołujący się podniósł, iż działanie pracowników cywilnych pionu głównego księgowego oraz radcy prawnego Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. miało pozbawić go wypłaty wszelkich świadczeń związanych ze zwrotem kosztów przewozu urządzeń domowych. Odwołujący się nie podzielił argumentacji organu pierwszej instancji odnośnie ustalonego prawa do zwrotu kosztów opakowania, według twierdzenia bowiem odwołującego się, wyrażenie "koszty opakowania" sugeruje liczbę pojedynczą, a zatem prawo do zwrotu kosztów za tylko jedno spośród wielu opakowań potrzebnych podczas przeprowadzki. Odwołując się do wykładni prawa, stwierdził, iż dla poprawnego rozumienia języka prawniczego konieczne jest zwracanie się ku zwrotom potocznym. Odwołujący się stwierdził, że działanie zarówno wymienionych organów Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P., jak i Komendanta Garnizonu P. jest działaniem celowym, wymierzonym przeciwko niemu. Decyzją z dnia [...] Nr [...], Dowódca P. Okręgu Wojskowego, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości, przekazując ją do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ pierwszej instancji nie dość rzetelnie ustalił stan faktyczny przedmiotowej sprawy, co skutkuje uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego. Jak wynika z dalszej części rozstrzygnięcia Komendant Garnizonu P. nie wskazał w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, jak i przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, jak również nie wykazał w sposób wyczerpujący procesu myślowego, który doprowadził do wydania rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał na uchybienia procesowe skutkujące brakiem w aktach administracyjnych informacji o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz zapoznania strony z materiałem dowodowym sprawy. Dowódca P. Okręgu Wojskowego wskazał ponadto na uchybienia w stanie faktycznym sprawy, w szczególności należałoby, zdaniem Dowódcy, wyjaśnić skąd nastąpiło przesiedlenie, jak również wyjaśnić od kiedy M. F. pełni służbę w Garnizonie P. oraz do kiedy był zameldowany, ewentualnie zamieszkiwał w miejscowości, z której nastąpiło przesiedlenie oraz wyjaśnić skąd i na jaką odległość przewożone były urządzenia domowe. W związku z koniecznością dokonania odpowiednich ustaleń w stanie faktycznym i uchybieniami procesowymi, organ odwoławczy, nie mając możliwości sanowania braków, orzekł o konieczności ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. F. podniósł, iż uchylenie przez organ odwoławczy całej decyzji organu pierwszej instancji pozostaje w sprzeczności z wyrażonym w odwołaniu żądaniem uchylenia tylko pkt 2 decyzji, co narusza art. 139 K.p.a. Skarżący wskazał ponadto, iż wszelkie niewyjaśnione w opinii organu drugiej instancji kwestie, zostały zweryfikowane podczas postępowania pierwszoinstancyjnego. W odpowiedzi na skargę Dowódca P. Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, nie znajdując argumentów uzasadniających zmianę zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W podstawie prawnej decyzji wskazano na art. 127 § 2 i 138 §2 K.p.a. Przepis art. 138 § 2 K.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Decyzja kasacyjna o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania ma charakter wyjątkowy, a przepis art. 138 § 2 K.p.a. podlega wykładni ścieśniającej. Możliwość wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego istnieje tylko w sytuacji wyraźnie przez ten przepis przewidzianej. Przy interpretacji tego przepisu należy także mieć na uwadze, że zadaniem organu II instancji jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 K.p.a.). Tego rodzaju uregulowanie służy realizacji zasady szybkości postępowania. Decyzję kasacyjną (co również podkreśla organ II Instancji) można wydać wówczas, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Mając na uwadze treść art. 136 a contrario należy uznać, że chodzi o czynności, której nie może przeprowadzić organ II instancji. Nadto chodzi o zakres postępowania wyjaśniającego – musi zajść potrzeba przeprowadzenia tego postępowania w całości lub w znacznej części. W orzecznictwie podkreśla się, że zastosowanie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. może mieć miejsce w sytuacji, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego albo przeprowadził je z rażącym naruszeniem prawa procesowego (np. wyrok NSA z 2.4.2002 r. sygn. IV S.A. 208/99, system informacji prawnej LEX nr54745). Tymczasem zaskarżona decyzja wskazuje na pewne ogólne reguły procesowe o znaczeniu uniwersalnym. Podnosi się, że stan faktyczny winien być ustalony w sposób bardziej rzetelny. Nie wskazuje się jednak na czym polega nierzetelność dotychczasowych ustaleń. W ocenie organu II instancji, braki postępowania dowodowego mają polegać na barku w aktach sprawy informacji o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz zapoznania strony z materiałami postępowania, o czym stanowi art. 10 K.p.a. Zarzuca się także iż nie ustalono skąd i dokąd nastąpiło przesiedlenie. Ustalenie tej okoliczności leży w granicach możliwości działania organu II instancji. Organ może przeprowadzić w tym zakresie chociażby dowód z akt dotyczących wydania decyzji z [...] nr [...] Komendanta Garnizonu P. Z decyzji tej wynika, że M. F. został przeniesiony służbowo z 17. pułku artylerii przeciwpancernej z siedzibą w G. do Komendy Garnizonu P. W sprawie nie budzi wątpliwości, że przeniesienie nastąpiło. Także weryfikacja oświadczenia złożonego w dniu [...] przez st. chor. M. F. leży w granicach możliwości działania organu II instancji, dokonując w tym zakresie czynności samodzielnie, albo skorzystać z instytucji określonej w art. 136 K.p.a. Reasumując, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że mamy do czynienia z koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego w znacznej części, przy jednoczesnej możliwości usunięcia wskazanych wątpliwości we własnym zakresie. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a również z innego powodu. Decyzja organu i instancji składa się z dwóch punktów. W punkcie pierwszym postanowiono wypłacić st. chor. M. F. kwotę 3.320,77 zł tytułem zwrotu kosztów przewozu urządzeń domowych obejmujących załadunek i wyładunek oraz transport urządzeń domowych, natomiast w punkcie drugim odmówiono wypłaty kwoty 1600,01 zł obejmującej koszty pakowania urządzeń domowych. Skarżący w swoim odwołaniu wyraźnie określił zakres odwołania. Wskazał bowiem, że zaskarża decyzję organu I instancji w punkcie drugim. W sytuacji, jeżeli w decyzji da się wyróżnić dwa odmienne rozstrzygnięcia, to istnieje możliwość częściowego zaskarżenia decyzji. W części niezaskarżonej decyzja jest ostateczna. Taka też wydaje się intencja skarżącego, który zaskarża tylko negatywne dla niego rozstrzygnięcie. Organ drugiej instancji winien rozpoznać odwołanie w części zaskarżonej. W toku dalszego postępowania należy ustosunkować się do odwołania skarżącego i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie w części zaskarżonej. Wzruszenie punktu pierwszego decyzji możliwe jest w trybach nadzwyczajnych. W nawiązaniu do treści skargi końcowo należy nadmienić, że naruszenie art. 10 K.p.a. rozpatruje się w płaszczyźnie naruszenie prawa procesowego i w tym zakresie naruszenie to musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasada ta dotyczy także organu II instancji, który także naruszył ten przepis. Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylenie zaskarżonej decyzji.