II SA/Bd 769/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-12-01
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Brzezińska, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę samoobsługowej myjni samochodowej jest dopuszczalne, gdy projekt budowlany jest niekompletny, nieodpowiednio dostosowany do specyfiki inwestycji i jej oddziaływania na otoczenie, a także gdy definicja 'usług nieuciążliwych' w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego została błędnie zinterpretowana przez organy administracji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając istotne naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Kluczowe uchybienia dotyczyły niekompletności i niedostosowania projektu budowlanego do wymogów prawnych oraz błędnej interpretacji przez organy definicji 'usług nieuciążliwych' zawartej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał, że organy nie przeprowadziły wszechstronnej analizy projektu pod kątem jego zgodności z przepisami, w tym oceny obszaru oddziaływania obiektu, emisji substancji i energii, hałasu oraz wpływu na uzasadnione interesy osób trzecich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę samoobsługowej myjni samochodowej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. błędnej kwalifikacji inwestycji jako usługi nieuciążliwej, niewystarczającej analizy poziomu hałasu i innych immisji, a także niekompletności projektu budowlanego. Organy administracji uznały projekt za zgodny z prawem i planem miejscowym, odrzucając zarzuty stron.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody na rzecz G. L. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz G. L. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę samoobsługowej myjni samochodowej na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] (kategoria obiektu budowlanego XVII) dla K. G.. Na podstawie zawartości projektu budowlanego organ ustalił, że przedmiotowy obiekt zlokalizowano w odległości [...] m od granicy z działką nr [...] (zabudowaną budynkiem jednorodzinnym), w odległości [...] m od granicy z działką nr [...] (zabudowaną budynkiem jednorodzinnym), [...] m od granicy z działką nr [...] (zabudowaną budynkiem jednorodzinnym), [...]m od granicy z działką nr [...] (zabudowaną budynkiem przychodni stomatologicznej) oraz [...] m od granicy z działką nr [...] (pas drogowy drogi miejskiej). Działka inwestycji posiada powierzchnię [...] m2, zlokalizowana jest przy głównej drodze wyjazdowej z miasta, jest niezabudowana, ale uzbrojona i posiada dostęp do drogi miejskiej poprzez istniejący zjazd z głównej drogi wyjazdowej z miasta. W skład inwestycji wchodzi stalowa wiata dwustanowiskowa z żelbetowymi płytami ściekowymi oraz banerami bocznymi, kontener technologiczny, utwardzenie powierzchni gruntu działki budowlanej wraz z odwodnieniem do kanalizacji deszczowej, zieleń izolacyjną oraz ekrany akustyczne, instalacje wewnętrzne. Projekt posiada pozytywne uzgodnienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] znak: [...] z [...].2015 r. Dla odprowadzenia ścieków przemysłowych, zawierających substancje niebezpieczne pochodzące z myjni, inwestor uzyskał od Starosty [...] pozwolenie wodnoprawne znak: [...] z [...] 2015r. W opinii [...] 2015 r. Burmistrza [...] stwierdził brak podstawy prawnej dla obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko. Wskazany przez inwestora obszar oddziaływania obejmuje działki m [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Poziom hałasu wynikający z użytkowania obiektu wykazano na 50 dB. Załączony wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] (w dalszej części - mpzp m. [...]) potwierdza zlokalizowanie obiektu w jednostce planistycznej określonej jako A-19MN/U, dla której przewidziano funkcję podstawową w postaci zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej oraz usług nieuciążliwych, rozumianych, zgodnie z definicją zawartą w § 4 pkt 8 mpzp jako usługi, które nie powodują żadnej uciążliwości w emisji substancji i energii oraz niebędące przedsięwzięciami, dla których raport oddziaływania na środowisko może być lub jest wymagany.
Organ wskazał, że z dokonanej przez niego analizy projektu budowlanego wynika, że jest on kompletny i wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, legitymujące się przynależnością do odpowiedniej izby samorządu zawodowego. W ocenie organu jest on też zgodny z obowiązującymi przepisami, w tym prawem miejscowym, wypełniając tym samym wymagania art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Mając na uwadze przedstawione wyżej zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], organ stwierdził, że lokalizacja myjni na przedmiotowej nieruchomości jest dopuszczalna, co potwierdza stosowna opinia Burmistrza [...].
Starosta odnosząc się do uwag zgłaszanych przez strony postępowania wskazał, że większość z nich mieści się w kategorii interesu faktycznego. Dotyczy to podnoszonych uciążliwości wynikających z hałasu (związanego z pracą pomp, trzaskaniem drzwiami samochodów oraz uruchamianiem tych samochodów, rozmowami klientów) i związanego z tym stresu u stron postępowania w podeszłym wieku, a także obaw dotyczących zniszczenia krzewów nasadzonych wzdłuż ogrodzenia, zawilgocenia ogrodu, problemów z niedrożną kanalizacją, uczulenia na chemię, zakłócanie wypoczynku w ogrodzie oraz domu przy otwartych oknach.
Zdaniem organu lokalizacja inwestycji budowlanej nie narusza przepisów administracyjnego prawa materialnego, nie sposób uznać, iż jego budowa w tym miejscu pozostaje w sprzeczności ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa własności nieruchomości. Odnosząc się do ewentualnego naruszenia art. 144 k.c., organ wskazał że przepis ten dotyczy tylko ponad przeciętnych zakłóceń w korzystaniu nieruchomości sąsiednich już dokonanych, a nie przyszłych, hipotetycznych, co powoduje, iż powoływanie się na potencjalne zagrożenia płynące z usytuowania projektowanego obiektu oraz jego użytkowania nie mogą być w oparciu o cytowany przepis Kodeksu cywilnego, w rozpatrywanej, sprawie skutecznie powoływane.
W zakresie zarzutu dotyczącego czasowej niedrożności sieci kanalizacji sanitarnej, do której zaprojektowano odpływ ścieków, Starosta wskazał, że inwestor uzyskał od [...] Sp. z o.o. w [...] warunki techniczne na odprowadzenie ścieków, które stawiały wymaganie wybudowania urządzenia podczyszczającego ścieki (separator substancji ropopochodnych oraz piaskownik), jak również pozwolenie wodnoprawne z dnia [...].2015 r., przewidujące urządzenie podczyszczające ścieki, co zostało uwzględnione w projekcie budowlanym. Ponadto z uzyskanej ustnej informacji wynika, że na przyłączu kanalizacyjnym do nieruchomości G. Ł. zainstalowana jest klapa zwrotna, która zabezpiecza dodatkowo nieruchomość przed cofaniem ścieków. W związku z tym uwagi strony w tym zakresie uznano za bezzasadne.
Organ I instancji, po przeanalizowaniu projektu budowlanego, kopii Raportu o oddziaływaniu na środowisko (który organ dopuścił jako dowód na podstawie art. 75 § 1 Kpa), a także deklaracji inwestora, uznał również za bezzasadny zarzut przekroczenia poziomu hałasu przez funkcjonowanie myjni. Z przedstawionych materiałów wiarygodnie wynika bowiem, że hałas generowany przez użytkowanie myjni nie przekroczy dopuszczalny poziom hałasu dla terenów mieszkaniowo-usługowych. Ponadto inwestor zobowiązał się do wykonania ekranów ogrodzeniowych z poliwęglanu oraz nasadzenia zieleni izolacyjnej, które dodatkowo zniwelują ewentualne uciążliwości wynikające z funkcjonowania myjni. Starosta nadmienił przy tym, że ewentualne przekroczenie poziomu hałasu w trakcie użytkowania, należy do kompetencji organów ochrony środowiska.
Zarzut występowania immisji w postaci aerozoli, dodatkowo argumentowany ich trującym charakterem organ także uznał za chybiony. Myjnię zlokalizowano w odległości [...] m od granicy z działką nr [...]. Do odległości tej należy dodać szerokość kontenera technologicznego ([...] m), który powiększa tą odległość oraz przesłania stanowisko, na całej szerokości, na wysokość [...] m. Druga odległość to [...] m od granicy z działką nr [...], na granicy, z którą przewidziano ekran wysokości [...] m, z trójkomorowych płyt poliwęglanowych, przepuszczających światło. Trzecia odległość to [...] m od granicy z działką nr [...], na granicy, której stoi ściana długości [...] m oraz inwestor przewidział zieleń izolacyjną. Odległości te powodują, że organ nie uznał za wiarygodny zarzutu stron dotyczącego immisji aerozoli na działki sąsiednie, ponad przeciętną miarę. Projekt budowlany posiada pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], co gwarantuje wykluczenie trującego charakteru płynów i aerozoli dla okolicznych mieszkańców.
Po analizie projektu budowlanego organ dał wiarę wyjaśnieniom projektanta adaptującego projekt z [...].2015 r. załączonej do wystąpienia inwestora, w której wskazał, że myjnia posiadać będzie szczelne posadzki, które wykluczają ujemny wpływ na podłoże gruntowe, ścieki odprowadzane będą poprzez separator do sieci kanalizacji sanitarnej, gospodarka odpadowa prowadzona będzie zgodnie z ustawą o odpadach. Inwestycja nie została zaliczona do mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Poziom hałasu nie przekroczy 50dB, obiekt będzie emitował do atmosfery dopuszczalne ilości zanieczyszczeń powstałych w wyniku podgrzewania wody oraz ruchu pojazdów. Ponadto na granicy nieruchomości przewidział zieleń ochronną oraz ekrany ogrodzeniowe wys. [...] m z poliwęglanu trójkomorowego, który dodatkowo niweluje poziom hałasu oraz nie dopuszcza do rozprzestrzeniania się aerozoli.
W odwołaniu od powyższej decyzji G. Ł. zakwestionowała stanowisko, co do uznania myjni za usługę nieuciążliwą, zarzucając, że myjnia będzie bezsprzecznie emitować hałas oraz aerozol zawierający środki chemiczne, na które odwołująca się ma uczulenie. Strona wskazała też, że wszystkie działki sąsiedzkie mają niewielką powierzchnie ok. 425 m2, a tym samym nie będzie możliwości innego zorganizowania miejsc do odpoczynku w ogrodzie. Zwróciła też uwagę, że inwestycja spowoduje trudności ze sprzedażą należącej do niej nieruchomości.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli też J. B. i M. K., zwracający uwagę na negatywny wpływ inwestycji na życie mieszkańców sąsiednich nieruchomości, z uwagi na emitowaną przez nią hałas.
Wojewoda decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest kompletny, został też wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, które w chwili sporządzania projektu były członkami właściwej izby samorządu zawodowego. Osoby te złożyły oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektant sporządził informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Wnioskodawcy uzyskali niezbędne pozwolenia, opinie i uzgodnienia. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Również projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami obowiązującego dla przedmiotowej inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestycja mieści się w podstawowej funkcji przeznaczenia terenu, określonej jako usługi nieuciążliwe, którymi w świetle § 4 pkt 8 mpzp są usługi niepowodujące żadnych uciążliwości w emisji substancji i energii oraz niebędące przedsięwzięciami, dla których raport oddziaływania na środowisko może być lub jest wymagany. Jako potwierdzenie, że inwestycja nie zalicza się do usług uciążliwych organ odwoławczy przywołał pozytywne uzgodnienie z Państwowym Inspektorem Sanitarnym w [...] oraz opinię Burmistrza [...]. Wskazał też, że inwestor uzyskał pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancję niebezpieczne. W zatwierdzonym projekcie zaplanowano odprowadzanie ścieków poprzez separator substancji ropopochodnych z osadnikiem piasku. Na granicach z działkami sąsiednimi przewidziano zieleń izolacyjną, a na granicy z działką nr [...], stanowiącą własności G. Ł., na odcinku będącym na przeciwko dwóch stanowisk myjni, ekran izolacji akustycznej o wysokości [...] m. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że myjnia czynna będzie w godzinach 6 do 22, a poziom hałasu nie przekroczy dopuszczalnych w tym zakresie norm. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, inwestycja nie spowoduje uciążliwości, na które uwagę zwracały strony postępowania. Już bowiem z samego projektu wynika, że ekrany i zieleń izolacyjna zabezpieczą tereny sąsiednie przed hałasem i środkami chemicznymi w postaci aerozoli, zaś separator będzie izolował substancje ropopochodne oraz piasek. Organ II instancji, odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał, że dopiero gdy zaistnieją przewidywane zakłócenia korzystania z sąsiednich nieruchomości, właściciele tych nieruchomości będą mogli skorzystać na drodze cywilnej z ochrony przewidzianej w art. 222 § 2 k.c. Podniósł, że do kwestii wpływu projektowanej inwestycji na uprawnienia odwołujących się odniósł się Starosta w kwestionowanej decyzji, uzyskując stanowisko inwestora wobec zgłaszanych zastrzeżeń. W ocenie organu odwoławczego postępowanie przed Starostą zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z uwzględnienie interesów obu stron. Stan faktyczny i prawny wskazuje też, że nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Bydgoszczy na powyższą decyzję G. Ł., reprezentowana przez adwokata, zarzuciła:
1. naruszenie art. 7, w zw. z art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie dokonanie własnych ustaleń w zakresie: poziomu hałasu emitowanego przez planowany obiekt wraz z hałasem towarzyszącym, pozostającym w bezpośrednim związku z jej pracą oraz poziomu innych immisji (aerozol zawierający środki chemiczne), a także dotyczących zabezpieczeń przed tymi immisjami. W ocenie skarżącej organ w sposób dowolny i abstrakcyjny ustalił dopuszczalny poziom hałasu na terenie, na którym ma być zlokalizowana myjnia i pominął wpływ immisji środków chemicznych na stan zdrowia skarżącej oraz zamieszkującej z nią rodziny (wszyscy cierpią na atopowe zapalenie skóry na podłożu detergentów i środków chemicznych, mogące doprowadzić nawet do uduszenia).
2. błędną kwalifikację działalności myjni samochodowej jako usług nieuciążliwych w rozumieniu § 4 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. oraz zatwierdzenie projektu budowlanego przewidującego budowę obiektu budowlanego niezgodnego z ustaleniami m.p.z.p.
Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w aktach administracyjnych sprawy nie ma przywołanej przez organ odwoławczy opinii uzupełniającej z dnia [...].2015 r., przekazanej przez projektanta, mającej wskazywać na poziom emisji hałasu. Odnosząc się zaś do uzupełniającego pisma inwestora, skarżąca zwróciła uwagę, że nie podał on konkretnie ile decybeli wynosi hałas emitowany przez pracującą dwustanowiskową bezdotykową myjnie samochodową firmy EHRLE. Przedłożony Raport o oddziaływaniu na środowisko, nie jest niezależną ekspertyzą, bo został sporządzony na zlecenie firmy EHRLE [...] sp. z o.o. - producenta myjni bezdotykowych. Nie wykazano także jaki jest związek posiadania Deklaracji zgodności CE przez myjnię z poziomem emitowanego przez nią hałasu. W ocenie skarżącej, organ błędnie przyjął, że maksymalny dopuszczalny poziom hałasu w dzień na terenie myjni wynosi 55 dB. Skoro bowiem działka [...], na której ma być zlokalizowana inwestycja, została oznaczona symbolem MN/U, z przeważającą zabudową jednorodzinną, oznacza to, mając na uwadze brzmienie art. 114 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, że są to tereny zabudowy jednorodzinnej a nie mieszkaniowo-usługowej. Dopuszczalny poziom hałasu wynosi zaś dla tego typu zabudowy 50 dB. Odnosząc się do kwestii uznania inwestycji za usługę nieuciążliwą, skarżąca zwróciła uwagę, że organ wadliwie przyjął, że każda usługa, która nie wymaga sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko jest usługą nieuciążliwą. Niezbędnym warunkiem, zgodnie z § 4 pkt 8 mpzp jest również niepowodowanie przez usługę żadnej uciążliwości w emisji substancji i energii, co zdaniem skarżącej oznacza, że emisja substancji i energii nie powinna być odczuwalna w sposób negatywny dla środowiska. Nie jest zatem wystarczające nienaruszenie określonych norm. Organ powinien wziąć pod uwagę przy ocenie uciążliwości myjni również indywidualne cechy osób mieszkających w okolicy tej myjni, a więc ich wiek i stan zdrowia.
Skarżąca zwróciła też uwagę, że w treści § 24 pkt 2 wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], wynika, że na terenie oznaczonym symbolem A-19 MN/U, na którym położona jest działka [...], działalność gospodarcza powinna być zlokalizowana w budynkach, w tym gospodarczych, ale nie ma mowy o budowli, jaką jest myjnia bezdotykowa. Skarżąca wskazała też, że w aktach sprawy udostępniono jedynie fragment projektu zagospodarowania terenu, a zatem nie można ocenić czy jest on zgodny z mpzp. Konstrukcja otwartej wiaty wiąże się z podwyższeniem poziomu hałasu wykraczającego poza działkę nr [...], w stosunku do hałasu towarzyszącego takiej samej działalności, ale prowadzonej w budynku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a. Sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi określone naruszenia obowiązujących przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarga skutkuje uchyleniem decyzji organów obydwu instancji z uwagi na istotne naruszenie przepisów art. 35 ust. 1 pkt 1 -3 w związku z art. 34 ust. 2 i 3 pkt 1, art. 35 ust. 3 i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W myśl art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 290, dalej "P.b."), każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
Warunki wydania pozwolenia na budowę określa art. 32 P.b. Pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego (art. 33 ust. 1). Wymogi projektu budowlanego, który co do zasady podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę, określa art. 34 P.b. Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 projekt budowlany powinien zawierać:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;
2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych;
3) stosownie do potrzeb - w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych;
4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych;
5) informację o obszarze oddziaływania obiektu.
Wskazać przyjdzie, iż szczegółowy zakres i formę projektu budowlanego, uwzględniając jego zawartość w celu zapewnienia czytelności danych, określa rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. (Dz.U. poz. 462 z późn.zm.).
Zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, ewentualnie decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust. 3).
Decyzją z [...] 2016r. Nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany, adaptowany przez L. R. i udzielił K. G. pozwolenia na budowę, dla zamierzenia określonego jako budowa samoobsługowej myjni samochodowej na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], kategoria obiektu budowlanego XVII.
Zgodnie z 3 pkt 20 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
W tym zakresie Sąd z urzędu zwrócił uwagę na sprzeczność pomiędzy częścią rozstrzygnięcia decyzji organu pierwszej instancji dotyczącą obszaru oddziaływania obiektu budowlanego obejmującym wyłącznie działkę, na której zaplanowano przedsięwzięcie tj. nr [...] przy ul. [...], a treścią uzasadnienia tej decyzji oraz zakresem oddziaływania obiektu budowlanego wskazanym przez inwestora (obejmujący działki nr [...] i [...]). Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ pierwszej instancji uznał za strony przedmiotowego postępowania, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, także właścicieli sąsiednich nieruchomości. Powołując się przy tym na orzecznictwo sądowe Starosta prawidłowo wskazał, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Przedmiot strony w prawie budowlanym nie jest bowiem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Obszar oddziaływania obiektu nie może być zatem utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy z zakresu ochrony środowiska. Obiekt budowlany może bowiem wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę
Nie budzi wątpliwości, co zasadnie wskazał organ pierwszej instancji, że tego typu zamierzenie inwestycyjne jak budowa wolnostojącej samoobsługowej myjni samochodowej (wiaty z zadaszeniem), na działce o pow. [...]m2, z umiejscowieniem tej budowli w odległości od sąsiednich nieruchomości m.in. [...]m czy [...]m, wiąże się z oczywistym zasięgiem oddziaływania tej inwestycji poza obszar obiektu budowlanego, lecz także poza teren nieruchomości objętej wnioskiem inwestora. Bez wątpienia w przypadku tego typu zamierzenia budowlanego rozważenia i ustalenia wymagał zatem zakres przestrzenny oddziaływania emisji substancji i energii, w tym w szczególności oddziaływanie hałasu oraz emisji substancji chemicznych, rozprzestrzenianych (emitowanych) w związku z działaniem takowej myjni. W tym zakresie aczkolwiek organy prawidłowo przyjęły, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego wykracza poza teren działki nr [...], nie poczyniły, jak zasadnie zarzucono w skardze, dostatecznych ustaleń i nie zgromadziły materiału dowodowego pozwalającego określić rzeczywisty zasięg i rozmiar tego typu oddziaływania planowanego zamierzenia.
Wbrew zapewnieniu organu pierwszej instancji, wyrażonemu w uzasadnianiu decyzji, nie wynika ani z analizy zgromadzonego materiału dowodowego, ani z treści tej decyzji, że w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie organ zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. przeprowadził wszechstronną analizę zamierzenia budowlanego, w kontekście norm art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 140 i 144 K.c.
W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Starosta [...] oraz organ odwoławczy, niewłaściwie i niedostatecznie dokonali, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, sprawdzenia zgodności przedłożonej przez inwestora, wraz z wnioskiem z [...] 2015r., adaptacji projektu budowlanego gotowego, dokonanej w lipcu 2015r. Przy czym podkreślenia wymaga, że na urzędowym formularzu wniosku o pozwolenie na budowę str. 7 i 8 w rubrykach H1 i H2 pracownik organu potwierdził kompletność wniosku pod względem zarówno formalnym, jak i merytorycznym dopiero w dniu [...].2016r., zatem 6 miesięcy po wydaniu decyzji przez Starostę [...].
Jak już wskazano na podstawie art. 35 ust. 1 P.b. obowiązkiem organu było sprawdzenie zgodności konkretnego przedłożonego projektu budowlanego z wymogami dla tego typu dokumentu określonymi przepisami prawa obowiązującymi w dacie rozstrzygania sprawy.
Przedłożony w niniejszej sprawie Projekt budowlany Adaptacja dla obiektu pn. budowa samoobsługowej myjni samochodowej na działce [...] przy ul. [...] w [...] sporządzony w [...] 2015r. przez osobę uprawnioną, powołuje jako podstawę opracowania nieaktualny stan prawny (str. 6 pkt 1.6, 1.8). Autor wskazał rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3.07.2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120 poz. 1133) oraz Prawo budowlane (Dz.U. Nr 243 tekst jedn. ustawy z dnia 12 listopada 2010r.). Tymczasem w dacie orzekania organów administracji architektoniczno-budowlanej obydwu instancji powyższe rozporządzenie od wielu lat już nie obowiązywało, bowiem od 29 kwietnia 2012 r. zastąpiło je rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. poz. 462 z późn.zm.). Przy czym w okolicznościach przedmiotowej sprawy rozporządzenie to należało zastosować w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 22 września 2015r. zmieniającym ww. rozporządzenie (Dz.U. poz. 1554), które weszło w życie 7 października 2015r.
W ocenie Sądu, z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji ani też utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, iż organy dokonały weryfikacji przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego w zakresie zgodności z powyższymi przepisami, podczas gdy dokonana przez Sąd analiza projektu budowlanego wskazuje, że nie został dostosowany do wymogów i okoliczności przedmiotowej inwestycji, w sposób odpowiadający powyższym przepisom. Już chociażby powyższe uchybienie oraz data projektu po zmianie przepisów rozporządzenia, winna skutkować dokonaniem przez organ oceny, czy na skutek zmiany stanu prawnego od daty złożenia projektu do daty złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, z uwzględnieniem ewentualnych przepisów intertemporalnych, nie wymaga dostosowania do nich projekt budowlany.
Nie jest rolą Sądu zastępowanie organów administracji w wypełnieniu obowiązku zweryfikowania projektu budowlanego w zakresie regulowanym art. 34 i 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Nadmienić jednak przyjdzie, że zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia projekt obiektu budowlanego przeznaczony do wielokrotnego zastosowania, spełniający § 11 -13, może być zastosowany jako projekt architektoniczno-budowlany przez projektanta obiektu budowlanego, po dostosowaniu do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Aby wskazać na istotne elementy kształtujące treść projektu budowlanego dla konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, na konkretnej działce lub terenie, zwrócić uwagę należy w szczególności na treść § 8, § 10-13a ww. rozporządzenia. Jak stanowi art. 34 ust. 2 ustawy, zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Projekt budowlany powinien zawierać między innymi projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu (...) i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich, a projekt architektoniczno-budowlany winien między innymi określać proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia (...)(art. 34 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy).
Jak stanowi § 7 ust. 1 rozporządzenia, wymagania dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego należy spełnić z zachowaniem art. 34 ust. 2 ustawy, uwzględniając w szczególności właściwości danego obiektu budowlanego, takie jak przeznaczenie, sposób użytkowania, usytuowanie, rozmiary, sposób i zakres oddziaływania na otoczenie i złożoność rozwiązań technicznych oraz rodzaj i specyfikę obiektu budowlanego.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii mapy do celów projektowych poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Ust. 2 stanowi, że część opisowa, o której mowa w ust. 1, sporządzona z uwzględnieniem § 7, powinna określać:
1) przedmiot inwestycji, a w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt budowlany - zakres całego zamierzenia, a w razie potrzeby kolejność realizacji obiektów;
2) istniejący stan zagospodarowania działki lub terenu z opisem projektowanych zmian, w tym rozbiórek obiektów i obiektów przeznaczonych do dalszego użytkowania;
3) projektowane zagospodarowanie działki lub terenu, w tym urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi, układ komunikacyjny, w tym określający parametry techniczne dróg pożarowych, sieci i urządzenia uzbrojenia terenu zapewniające przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę, ukształtowanie terenu i zieleni w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej projektu zagospodarowania działki lub terenu;
4) zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu, jak: powierzchnia zabudowy projektowanych i istniejących obiektów budowlanych, powierzchnie dróg, parkingów, placów i chodników, powierzchnia zieleni lub powierzchnia biologicznie czynna oraz innych części terenu, niezbędnych do sprawdzenia zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku z decyzją o warunkach zabudowy albo decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
5) dane informujące, czy działka lub teren, na którym jest projektowany obiekt budowlany, są wpisane do rejestru zabytków oraz czy podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...)
7) informację i dane o charakterze i cechach istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanych obiektów budowlanych i ich otoczenia w zakresie zgodnym z przepisami odrębnymi;
8) inne konieczne dane wynikające ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu budowlanego lub robót budowlanych (...)
W ust. 3 § 8 określono wymagania dla części rysunkowej, w tym w pkt 4 ukształtowanie zieleni, z oznaczeniem istniejącego zadrzewienia podlegającego adaptacji lub likwidacji oraz układ projektowanej zieleni wysokiej i niskiej, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu.
Projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien być sporządzony na kopii mapy do celów projektowych, o której mowa w § 8 ust. 1, w skali dostosowanej do rodzaju i wielkości obiektu lub zamierzenia budowlanego i zapewniającej jego czytelność (§ 10 rozporządzenia).
Przedłożony w niniejszej sprawie projekt zagospodarowania działki nr [...] nie odpowiada powyższym wymogom, ani co do zawartości części opisowej, ani części rysunkowej, które są niejednoznaczne, nieczytelne, pozwalają na dowolną interpretację, a jednocześnie nie umożliwiają zweryfikowania czy autor projektu i w jakim zakresie uwzględniał charakterystykę tego terenu i możliwości jego zagospodarowania dla planowanej inwestycji, w taki sposób, aby nie oddziaływała ona nadmiernie na teren nieruchomości sąsiednich. Podkreślenia wymaga, iż są one zabudowane budynkami mieszkalnymi, których właściciele w toku postępowania wielokrotnie zgłaszali istotne uwagi i obawy co do naruszenia własnych interesów prawnych, w związku z zaplanowaniem myjni samochodowej dwustanowiskowej w tak niewielkiej odległości, nie tylko od granicy nieruchomości lecz także od budynków mieszkalnych. Przykładowo z części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu (str. 8) nie wynika odległość planowanych obiektów budowlanych od budynków, w tym mieszkalnych na działkach sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, nie została właściwie oznaczona projektowana zieleń izolacyjna np. wysokość, parametry, jedynie pozorny charakter ma wskazanie "proponowane ekrany izolacji akustycznej", Także w dalszej części projektu budowlanego ani kwestia zieleni izolacyjnej, ani konkretnego umiejscowienia, wysokości, szerokości, charakterystyki technicznej ekranów akustycznych nie została uregulowana.
Wskazać przyjdzie, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika ujęta w pkt 4 konstatacja autora projektu budowlanego, iż projektowany obiekt nie wpływa negatywnie na środowisko, z pewnością wniosek taki nie może wynikać z okoliczności, że nie przewiduje się stosowania urządzeń, które mogłyby spowodować przekroczenie dopuszczalnego poziomu natężenia hałasu (bezdotykowa myjnia EHRLE 50dB w dzień i 40 dB w nocy).
Przedłożony w niniejszej sprawie i zatwierdzony przez organy projekt budowlany winien także spełniać wymogi dla projektu architektoniczno-budowlanego określone w §11 – 12 rozporządzenia, w tym opis techniczny określający między innymi formę architektoniczną i funkcję obiektu budowlanego, sposób jego dostosowania do krajobrazu i otaczającej zabudowy oraz sposób spełnienia wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, a w stosunku do obiektu usługowego – podstawowe dane technologiczne oraz współzależności urządzeń i wyposażenia związanego z przeznaczeniem obiektu i jego rozwiązaniami budowlanymi (§ 11 ust. 2 pkt 3 i 6). Zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 11 opis techniczny powinien także określać dane techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem:
a) zapotrzebowania i jakości wody oraz ilości, jakości i sposobu odprowadzania ścieków,
b) emisji zanieczyszczeń gazowych, w tym zapachów, pyłowych i płynnych, z podaniem ich rodzaju, ilości i zasięgu rozprzestrzeniania się,
c) rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów,
d) właściwości akustycznych oraz emisji drgań, a także promieniowania, w szczególności jonizującego, pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń, z podaniem odpowiednich parametrów tych czynników i zasięgu ich rozprzestrzeniania się,
e) wpływu obiektu budowlanego na istniejący drzewostan, powierzchnię ziemi, w tym glebę, wody powierzchniowe i podziemne
- mając na uwadze, że przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne powinny wykazywać ograniczenie lub eliminację wpływu obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami.
Z kolei informacja o obszarze oddziaływania danego obiektu powinna zawierać: 1) wskazanie przepisów prawa, w oparciu o które dokonano określenia obszaru oddziaływania obiektu;
2) zasięg obszaru oddziaływania obiektu przedstawiony w formie opisowej lub graficznej albo informację, że obszar oddziaływania obiektu mieści się w całości na działce lub działkach, na których został zaprojektowany (§ 13a).
Wobec treści projektu budowlanego złożonego w niniejszej sprawie dla zamierzenia polegającego na budowie samoobsługowej myjni samochodowej na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], zważyć należy, iż nie odpowiada on powyższym wymogom, a organy administracji przeprowadziły w istocie jedynie pozorną ocenę w tym zakresie.
Przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest niekompletny, niedostosowany w wystarczającym stopniu do przedmiotowej inwestycji, jej charakterystyki, sposobu oddziaływania tego typu instalacji na środowisko i zindywidualizowanego wpływu tej inwestycji na tereny sąsiedniej zabudowy mieszkalnej. Tego rodzaju braki dyskwalifikują projekt budowlany jako dokument, który może być zatwierdzony przez organ architektoniczno-budowlany.
Nie odpowiada on cytowanym wyżej wymogom prawa, a jego zatwierdzenie było dowolne i co najmniej przedwczesne.
Weryfikowana przez organy wraz z projektem budowlanym dokumentacja nie obejmuje analizy obszaru oddziaływania na środowisko planowanej przez inwestora na konkretnej nieruchomości, inwestycji o konkretnych parametrach, analizy faktycznej i prawnej w tym zakresie nie zawiera projekt budowlany. Nie wynika z niego w jaki sposób i czy w ogóle dokonano takiej oceny, w szczególności zasięgu oddziaływania myjni samochodowej dwustanowiskowej co do poziomu emitowanego hałasu, ani zasięgu rozpylania aerozoli substancji przez działanie urządzeń myjni urządzeń. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy niewystarczający w tym zakresie jest znajdujący się w aktach dokument sporządzony w 2005r., jak w nim określono wyłącznie do celów poglądowych, mający stanowić raport o oddziaływaniu na środowisko samoobsługowych myjni samochodowych w wersji modułowej kontenerowej. Dokument ten dotyczy zatem jedynie inwestycji podobnego typu jak wnioskowana, skoro nie dołączono do projektu żadnego dokumentu, który wskazywałby, że ktokolwiek dokonał oceny aktualności tego dokumentu w zakresie stanu faktycznego i prawnego, jego adekwatności dla specyfiki przedmiotowej inwestycji, położenia, ukształtowania terenu, zakresu oddziaływania i.t.p.
Nadto niedopuszczalna jest próba uzupełnienia treści niekompletnego projektu budowlanego, którego zakres i treść została prawnie uregulowana, nieodpowiadającą tym wymogom "opinią uzupełniającą" z [...] 2015r., która nie wiąże wszakże inwestora i nie podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę. To zatwierdzony projekt budowlany określa parametry obiektu i m.in. służy organom nadzoru budowlanego do oceny, czy prace budowlane realizowane są zgodnie z nim, czy też z odstępstwami oraz jaki jest charakter tych odstępstw. Nadto opinia ta zawiera wyłącznie szereg nieudokumentowanych i całkowicie dowolnych twierdzeń, np. co do charakteru oddziaływania inwestycji, czy też zaprojektowania na "granicy działki pasa zieleni ochronnej oraz ekrany ogrodzeniowe wysokości 2,1 m z poliwęglanu trójkomorowego" który przepuszcza światło słoneczne i niweluje poziom natężenia hałasu oraz niedopuszcza do rozprzestrzeniania aerozoli wydzielanych podczas procesu mycia pojazdów
Opisane wyżej braki projektu budowlanego całkowicie uniemożliwiają ocenę przedmiotowej inwestycji w zakresie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, w tym skarżącej jako właściciela sąsiedniej nieruchomości. W niniejszym postępowaniu organy winny dokonać szczegółowej analizy możliwych oddziaływań inwestycji i ich zasięgu, mając na uwadze powierzchnię działki nr [...], charakter i umiejscowienie obiektu myjni na tej nieruchomości i odległości od granic nieruchomości oraz zabudowy mieszkalnej. Przy czym podkreślenia wymaga, iż obszar odziaływania obiektu, to jak zasadnie wskazał organ, nie tylko obszar, w którym przekroczone są dopuszczalne normy, ale w ogóle obszar oddziaływania inwestycji poprzez emisje hałasu i substancji.
Niezasadny okazał się jednak zarzut skargi dotyczący niewłaściwego określenia przez organy charakteru terenu inwestycji i terenów sąsiednich w celu określenia dopuszczalnego poziomu hałasu, zgodnie z przepisami art. 113 i 114 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 112). Prawodawca bowiem odrębnie uregulował tereny zabudowy mieszkaniowej od terenów pod zabudowę mieszkaniowo-usługową (art. 113 ust. 2 pkt 1 lit. a i f ustawy). Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku w ww. rozporządzeniu zostały określone odrębnie dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a osobno terenów mieszkaniowo –usługowych (tabela 3 lp. 2 lit. a i lp. 3 lit. d). Dla terenów mieszkaniowo- usługowych, a takie przeznaczenie ma sporny teren zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku (długookresowy średni poziom dźwięku A) wynoszą odpowiednio 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocy.
Powyższe jednak niniejszej sprawie nie jest najistotniejszą okolicznością dla ustalenia zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...].
Zgodnie z § 4 pkt 4 ww. uchwały, pod pojęciem "usług" prawodawca lokalny zdefiniował wszelkie budynki lub budowle, które w całości lub części służą do działalności, której celem jest zaspokajanie potrzeb ludności, a nie wytwarzanie bezpośrednio metodami przemysłowymi dóbr materialnych. Zdefiniowane odrębnie zostało pojęcie "usług nieuciążliwych" jako usługi, które nie powodują żadnej uciążliwości w emisji substancji i energii oraz nie będące przedsięwzięciami dla których raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może lub jest wymagany. W szczególności usługami nieuciążliwymi nie są stacje paliw, zakłady pogrzebowe, piekarnie, stacje obsługi samochodów, zakłady rzemieślnicze i drobnej wytwórczości zatrudniające powyżej 10 pracowników, lakiernie i warsztaty samochodowe, złomowiska (§ 4 pkt 5).
Zgodnie z § 6 pkt 5 uchwały przeznaczenie terenów funkcjonalnych oznaczonym symbolem terenu MN/U ustalono jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług nieuciążliwych. Niesporne pozostaje, że działka nr [...] leży w terenie objętym powyższym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego o symbolu A-19 MN/U, dla którego obowiązujące ustalenia uregulowano w § 24 pkt 2 uchwały, w tym funkcję podstawową – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i usługi nieuciążliwe. W punkcie 2 określono warunki urbanistyczne.
Uwzględniając zarzuty skargi i odwołania oraz treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji stwierdzić należy, że jedną z zasadniczych kwestii spornych w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi to, czy przedmiotowe zamierzenia inwestycyjne – czyli budowa na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] samoobsługowej myjni samochodowej, pozostaje zgodna z regulacjami powyższego planu miejscowego, jak wywodzą organy, czy też nie stanowi ona usług nieuciążliwych zgodnie z cytowaną wyżej definicją określoną w § 4 pkt 5 uchwały – co zarzuca strona skarżąca.
W ocenie Sądu organy administracji architektoniczno-budowlanej dokonały błędnej wykładni powyższej normy prawnej uznając, że miarodajnym dla zachowania określonego przez prawodawcę wymogu nieuciążliwości usług jest to, iż usługi nie powodują uciążliwości przekraczających normy uregulowane obowiązującymi przepisami. Tymczasem takie twierdzenie nie znajduje uzasadnienia w treści cytowanych przepisów i pozostaje w wyraźnej sprzeczności z jednoznacznie ukształtowaną definicją usług nieuciążliwych. Aby bowiem określone usługi odpowiadały ww. definicji, zatem w konsekwencji były dopuszczalne na tym terenie obok zabudowy mieszkaniowej, muszą spełniać łącznie dwa warunki tj. po pierwsze nie mogą powodować żadnych uciążliwości w emisji substancji i energii, a po wtóre nie mogą być przedsięwzięciami dla których raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może lub jest wymagany. Konieczności zachowania żadnego z tych warunków nie niweczy jednocześnie otwarty katalog przedsięwzięć, które w uchwale określono jedynie przykładowo, jako nie spełniające warunku nieuciążliwości usług, o czym świadczy użyty zwrot "w szczególności". Oznacza to, że o ile z pewnością prawodawca lokalny przesądził, że nie są usługami nieuciążliwymi: stacje paliw, zakłady pogrzebowe, piekarnie, stacje obsługi samochodów, zakłady rzemieślnicze i drobnej wytwórczości zatrudniające powyżej 10 pracowników, lakiernie i warsztaty samochodowe, złomowiska, to jednocześnie ocenę co do spełnienia tego warunku dla innych przedsięwzięć uzależnia każdorazowo łączne spełnienie przytoczonych wcześniej warunków.
Niesporne w niniejszej sprawie pozostaje, że przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć, dla których raport oddziaływania na środowisko może lub jest wymagany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 216r. poz. 353) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Wobec powyższego ponownie prowadząc postępowanie, organ po uprzednim wezwaniu inwestora do uzupełniania braków projektu budowlanego, w tym dokumentów umożliwiających rzetelne ustalenie zakresu i obszaru emisji substancji i energii przez planowaną myjnię samochodową, w szczególności czy oddziaływania te wykraczają poza teren inwestycji, zobowiązany będzie ocenić, czy projekt budowlany zapewnia takie rozwiązania konstrukcyjne i techniczne, które zapewnią zgodność planowanej inwestycji z ww. przepisami prawa powszechnie obowiązującego, w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 4 pkt 4 i 5 w zw. z § 24). Na obecnym etapie postępowania, nie można bowiem jednoznacznie przesądzić, czy jest możliwe takie zabezpieczenie uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich (właścicieli sąsiednich nieruchomości), które spowoduje, że planowana inwestycja usługowa nie będzie powodowała żadnych uciążliwości w emisji substancji i energii, poza teren działki nr [...], co do której inwestor posiada prawo do dysponowania na cele budowlane. Nie można także wykluczyć, że doprowadzenie do zachowanie tego warunku nie będzie zgodne z interesem inwestora.
Zasadnicze zarzuty skargi okazały się zasadne, co wynika z powyższej oceny prawnej i wykładni przepisów prawa. Nie znajduje jednak uzasadnienia w obowiązujących przepisach z zakresu prawa administracyjnego oczekiwanie skarżącej, iż właściciel sąsiedniej nieruchomości miałby być ograniczony w korzystaniu ze swego prawa własności, w tym zabudowy nieruchomości z uwagi na stan zdrowia czy też konkretne dolegliwości zdrowotne skarżącej, a tym bardziej innych osób wraz z nią zamieszkujących. Odróżnić bowiem należy oddziaływanie inwestycji i zapewnienie uwzględnienia uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 35 Prawa budowlanego, od ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych związanych z immisjami sąsiedzkimi. W tym miejscu zaznaczyć przyjdzie, że przywołany w uzasadnieniu skargi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2010r. sygn. II SA/Bd 239/10 został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012r. sygn. II OSK 163/11. W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA stwierdził, że ochrona przewidziana w art.144 k.c. dotyczy zakłóceń w korzystaniu nieruchomości ponad przeciętną miarę już dokonanych, a nie przyszłych i hipotetycznych, co musi powodować, że powoływanie się na hipotetyczne zagrożenie płynące z użytkowania obiektu nie jest skuteczne. Brak jest podstaw wobec tego, aby w zaskarżonej decyzji (o pozwoleniu na budowę) dopatrywać się zagrożeń w postaci immisji o jakich mowa w art.144 k.c. bez skontrolowania, czy organy przy wydawaniu decyzji spełniły wymogi ustawy Prawa budowlanego, w tym jej art.5 oraz wymogi przepisów techniczno-budowlanych.
Nie ulega przecież wątpliwości, że podstawowe zasady, którymi należy się kierować podczas projektowania i budowy obiektu budowlanego określa art. 5 ust.1 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, że poza kwestiami technicznymi, bezpieczeństwa powszechnego, ochrony zdrowia i mienia ludzi oraz środowiska, odpowiedniego usytuowania obiektu budowlanego na działce, należy uwzględniać także uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.).
W świetle tego przepisu należy wskazać, iż w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że w celu oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 ustawy Prawo budowlane, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno - budowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Niewątpliwie zatem Prawo budowlane spełnia także istotną rolę w zakresie tak zwanego prawa sąsiedzkiego, którego celem jest zapewnienie harmonijnego korzystania z prawa własności. Stanowisko to w całości podziela Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
W ponownym postępowaniu, w pierwszej kolejności organ na podstawie art. art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 Prawa budowlanego nałoży na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych powyżej przez sąd nieprawidłowości w zakresie projektu, określając odpowiedni termin do ich usunięcia. W przypadku, jeśli inwestor nie wykona nałożonych postanowieniem obowiązków, wyda decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Po uzupełnieniu projektu organ dokona jego oceny uwzględniając powyższe wskazania i ocenę prawną.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot niezbędnych kosztów postępowania w wysokości 997 zł (wpis od skargi - 500 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, wynagrodzenie adwokata - 480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło