II SA/Bd 772/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 10 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. i J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanowił: oddalić wniosek W dniu 8 września 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) H. i J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. We wniosku wskazują, że uzyskiwane dochody przeznaczają na bieżące utrzymanie. Prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe i uzyskują miesięcznie środki w kwocie około [...] zł netto. Jako majątek wskazali dom oraz działkę. Nie posiadają oszczędności. Skarżący jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki VW rok produkcji 1999r. oraz posiada akcje [...]. Podali, że miesięcznie na utrzymanie gospodarstwa domowego przeznaczają kwotę około [...] zł. Ponadto ponoszą również inne wydatki w skali roku np. podatek od nieruchomości – [...] zł czy zakup opału - [...] zł. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionej przez zainteresowanych sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazali oni zasadności swojego wniosku. Skarżący nie wskazali żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że ponoszą ponadprzeciętne wydatki. Podali jedynie, że stałe koszty miesięczne jakie ponoszą są związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i stanowią kwotę około [...] zł. Pozostałe zaś wydatki takie jak zakup opału, ubezpieczenia, czy podatek od nieruchomości są rozliczane w skali całego roku a nie jednego miesiąca. Wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi zaś zaledwie 100 zł i jest uiszczany jednorazowo. Skarżących stać na taki jednorazowy wydatek. Ponadto żądają również ustanowienia adwokata. Podkreślenia wymaga, że decydując o przyznaniu prawa pomocy referendarz sądowy kieruje się tylko sytuacją majątkową skarżącego nie zaś skomplikowaniem sprawy. Nadmienić należy, że skarżący mylnie podają, że ich sytuacja majątkowa nie uległa zmianie w porównaniu z sytuacją rozpatrywaną w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 384/10. Otóż od tego czasu ich dochód netto zwiększył się o [...] zł miesięcznie. Zatem przyznanie prawa pomocy nie ma charakteru seryjnego lecz każdorazowo jest rozpatrywane indywidualnie pod kątem kosztów związanych z konkretną sprawą. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Ponadto posiada akcje [...]. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Strona zaś posiada środki pieniężne oraz akcje. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.