II SA/Bd 777/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Mariusz Pstruś po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Michała J. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. na rzecz skarżącego kwotę 255 zl (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 777/04 UZASADNIENIE Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] 2004 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. stwierdziwszy u Michała J.: przebyte w 2003 r. zwichnięcie stawu barkowego lewego z następowym niewielkim ograniczeniem rotacji wewnętrznej oraz braki uzębienia tj. schorzenie wymienione w § 78 pkt 3 i § 24 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. - w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 z późń. zm.) uznała, iż stan zdrowia badanego zezwala mu na pełnienie służby wojskowej i nadała mu kategorię zdrowia A. Uznano, iż stwierdzone schorzenia nie upośledzają w sposób istotny sprawności ustroju. Odwołanie od tej decyzji do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. złożył Michał J. twierdząc, że "jest ona niesprawiedliwa i nieadekwatna do stanu zdrowia", bowiem cały czas pozostaje pod opieką Poradni Ortopedycznej w N. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w dniu [...] 2004 r. wydała na podstawie art. 29 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst Dz.U. Nr 21 z 2002 r., poz. 205 z późń zm.) oraz § 6 pkt 1, § 32 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 z późń. zm., Dz.U. Nr 31 z 1994 r. poz. 113 i Dz.U. Nr 97 z dnia 14.11.2000 r. poz. 1059), orzeczenie nr [...], którym utrzymała w mocy orzeczenie I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że nie posiada kompetencji w zakresie kierowania do komisji lekarskich a osobą kompetentną w tym przypadku jest, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MON z dnia 10.06.1992 r., Dz.U. Nr 57 poz. 278 z późń zm., wojskowy komendant uzupełnień właściwy dla miejsca zamieszkania. Na powyższą decyzję skargę złożył pełnomocnik Michała J. zarzucając naruszenie prawa materialnego polegające na zastosowaniu w stosunku do Michała J. niewłaściwego przepisu Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 1992 r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 z późń. zm.) poprzez zakwalifikowanie go do kategorii zdrowia "A" pomimo stwierdzonych u niego dolegliwości zdrowotnych, które winny skutkować zakwalifikowaniem wymienionego do kategorii zdrowia "D" - niezdolny do służby wojskowej. Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] i ponowne rozpatrzenie kwestii zdolności do służby wojskowej Michała J. w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie i dostarczoną dokumentację przebiegu leczenia skarżącego oraz o zasądzenie od zaskarżonego organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że M. J. pełniąc zasadniczą służbę wojskową w dniu [...] 2003 r. uległ nieszczęśliwemu wypadkowi w trakcie zajęć programowych, w wyniku których doznał zwichnięcia stawu barkowego lewego. W dniu [...] 2003 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wydała orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u Michała J. świeżo przebyte zwichnięcie stawu barkowego lewego z zanikiem mięśnia naramiennego. Na tej podstawie komisja uznała, iż wymieniony jest czasowo niezdolny do służby wojskowej na okres 12 miesięcy i przyznała mu kategorię zdrowia "B" i został on zwolniony z odbycia pozostałego okresu zasadniczej służby wojskowej w dniu [...] 2003 r., przy czym Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. uznała, iż nastąpił u niego trwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem z dnia [...] 2003 r. w wymiarze 10%. Po zwolnieniu ze służby wojskowej Michał J. pozostawał pod stałą opieką lekarską i kontynuował leczenie urazu doznanego podczas służby wojskowej. Mimo tego, bóle zwichniętego barku nie ustąpiły i wymieniony poddawany jest systematycznemu leczeniu zachowawczemu do chwili obecnej. Zdaniem skarżącego orzeczenie komisji stanowi naruszenie prawa materialnego, albowiem w cyt. Rozporządzeniu MON w § 78 nie występuje w ogóle pojęcie "istotnego" upośledzenia sprawności ustroju. Wymienione tam natomiast zwichnięcia nawykowe dużych stawów i zniekształcenia w ich obrębie nakazują w większości przypadków przyznać badanemu kategorię zdrowia "D" - niezdolny do służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę przewodniczący Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. wniósł o uchylenie orzeczenia I instancji i orzeczenia II instancji. Wskazano, że do Michała J. zastosowano przepisy dotyczące żołnierzy rezerwy, podczas gdy ma status zbliżony do poborowego, został uznany za czasowo niezdolnego do służby wojskowej po krótkim okresie tej służby i obecnie po upłynięciu okresu czasowej niezdolności do służby wojskowej wymaga ponownego określenia zdolności do służby wojskowej w celu ustalenia potrzeby dalszego pełnienia tej służby. Należało więc wobec niego zastosować kryteria dotyczące grupy I z załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 10.06.1992 r. Błąd ten nie został dostrzeżony przez RWKL przy rozpatrywaniu odwołania skarżącego od orzeczenia TWKL. Stwierdzono też w obecnym stanie sprawy brak podstawy dla RWKL do uwzględnienia skargi w całości i wydania orzeczenia uznającego badanego za niezdolnego do służby wojskowej. Sprawa wymaga ponownego wyjaśnienia w komisji I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie będąc więc związany zarzutami i wnioskami danej skargi sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu dostrzeżonych w toku sądowej kontroli legalności decyzji wszelkich naruszeń prawa, tudzież przepisów które powinny znaleźć zastosowanie w danej sprawie i to niezależnie od żądań oraz zarzutów podniesionych w skardze. Powyższe odnosić się winno - co oczywiste - także do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę. Badając więc zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję organu II instancji pod kątem jej zgodności z prawem - co obejmuje nie tylko badanie zgodności z prawem materialnym ale także i to w pierwszej kolejności przepisami postępowania - w oparciu o przedłożone akta postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż w aktach tych brak dokumentów pozwalających na ustalenie kiedy skarżącemu została doręczona decyzja organu I instancji. Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 w/w ustawy sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie przedstawiono sądowi akta niekompletne. Z akt administracyjnych w tej kwestii wynika tylko, że orzeczenie nr [...] organu I instancji tj. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wydała [...] 2004 r. a odwołanie złożono w dniu [...] 2004 r. Ustalenie daty doręczenia decyzji organu I instancji jest bardzo istotne, gdyż w myśl art. 134 K.p.a. organ odwoławczy ma obowiązek ustalenia czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania skutkuje tym, że decyzja organu I instancji staje się ostateczna. W takiej sytuacji organ odwoławczy rozstrzygałby sprawę zakończoną decyzją ostateczną, a to po myśli art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. skutkowałoby unieważnieniem decyzji organu II instancji. Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. § 3 w/w art. 129 stanowi zaś, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania. Sytuacja wymieniona w tym ostatnim przepisie w niniejszej sprawie nie zachodzi, bowiem zarówno ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 z późń. zm.) jak i wydane na podstawie zawartej tam delegacji rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57, poz. 278 z późń. zm.) w § 30 ust. 4 przewidują również 14 - dniowy termin do złożenia odwołania liczony od dnia doręczenia odpowiedniego (tj. przewidzianego przepisami tego rozporządzenia) zawiadomienia albo doręczenia orzeczenia i decyzji nie podlegających zaskarżeniu. Wobec braku wspomnianego wyżej dokumentu i braku możliwości ustalenia czy orzeczenie organu II instancji nie zostało wydane z naruszeniem w/w przepisów, bynajmniej tego nie przesądzając - nie zwrócił na to uwagi ani skarżący jak i w szczególności przede wszystkim organu II instancji zarówno w zaskarżonej decyzji jak i odpowiedzi na skargę - Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustosunkowując się merytorycznie do skargi jak i odpowiedzi na nią - zmuszony był po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję, a w oparciu o art. 152 tej ustawy stwierdzić, że nie podlega ona wykonaniu. Prowadząc ponownie postępowanie, organ II instancji przede wszystkim ustali czy odwołanie zostało złożone w terminie, a dopiero potem - w zależności od treści ustalenia - rozstrzygnie merytorycznie sprawę ustosunkowując się do odwołania, a także okoliczności pominiętych w toku dokonanego postępowania w skardze i odpowiedzi na nią.