II SA/Bd 778/08

11 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 12 lutego 2007 r. Starosta [...] zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] o zbadanie zgodności decyzji nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. (znak sprawy:[...]), ustalającej, na wniosek A. S., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy boiska sportowego (kort, siatkówka) o wymiarach 10 x 20 m w miejscowości G., gmina B. na działce 6/6 z uchwalonym w dniu 29 grudnia 1987 r. przez Gminną Radę Narodową [...] miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (opubl. Dz. Urz. Woj. Włocławskiego nr 12, poz.151 z 30 grudnia 1987 r.). Starosta [...] jednocześnie wskazał, iż przedmiotowa działka znajduje się w wymienionym planie na terenie o symbolu 1RP, dla którego przeznaczenie określono jako tereny upraw polowych bez prawa zabudowy, stanowiące zasadniczy obszar produkcji rolnej, z dopuszczalnością uzupełnienia istniejących zagród pod względem zabudowy wg przepisów prawa budowlanego. Ponadto, z pisma wynikało, iż w planie dla jeziora [...] o powierzchni większej niż 50 ha, ustalona została stumetrowa strefa ochronna. Po przeprowadzeniu, w związku z wnioskiem Starosty [...] postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławczego we [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], stwierdziło na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 w zw. z art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż budowa obiektu sportowego, jakim jest boisko – kort na terenie działki nr 6/6 naruszy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze względu na położenie w strefie ochronnej jeziora Długie, gdzie obowiązuje zakaz lokalizacji nowych obiektów, oraz usytuowanie działki na terenie przeznaczonym do upraw polowych bez prawa zabudowy. Organ podniósł również, iż przedmiotowa działka obejmuje, zgodnie z rejestrem gruntów, grunty orne, a na terenie jej nie znajduje się zagroda, w związku z czym nie może ona zostać uzupełniona pod względem zabudowy. SKO nie zgodziło się jednocześnie z wyrażonym w odpowiedzi na pismo Starosty [...] stanowiskiem Wójta Gminy [...] z dnia [...] r., w którym Wójt uznał kort tenisowy, za uzupełniający istniejącą zabudowę zagrodową obiekt związany z gospodarstwem rolnym. W dniu [...] r. A. S. – właściciel działki 6/6, złożył do SKO we [...] wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając, iż rozstrzygnięcie wydane zostało przez ten organ w oparciu o niepełną dokumentację. Uzasadniając powyższy zarzut, wyżej wymieniony wskazał, iż jest właścicielem nie tylko działki nr 6/6, ale również sąsiadujących ze sobą działek 4/8 i 4/11 o łącznej powierzchni 2,74 ha, przy czym na działce nr 4/11 znajduje się dom wraz z oborą. Budynek mieszkalny powstał w wyniku przekwalifikowania budynku zagrodowego w tzw. siedlisko. Skoro więc w całym jego gospodarstwie – rozumianym jako połączenie działek 6/6, 4/8 i 4/11 – istniała w chwili wydawania decyzji o warunkach zabudowy zagroda, to miał on tym samym prawo, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, do jej uzupełnienia, po dokonaniu, stosownie do przepisów prawa budowlanego, zgłoszenia o zamiarze realizacji tej inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy własnej decyzji [...] r. SKO stwierdziło, iż decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. zawierała wadę powodującą nieważność z mocy prawa już w chwili jej wydania, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 kpa i jako taka musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Przepisem prawa materialnego wskazującym przyczynę nieważności był obowiązujący w dacie wydania decyzji art. 46a ustawy z dnia 7 listopada 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), zgodnie z którym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. SKO uznało, po przeanalizowaniu decyzji Wójta Gminy [...] w oparciu o obowiązujący w tym czasie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z dnia 29 grudnia 1987 r., iż wykluczał on możliwość zabudowy, jeżeli nie polegała ona na uzupełnieniu istniejącej zagrody, zaś działka nr 6/6 stanowiła niezabudowane grunty orne. Ponadto działka ta, wg planu, znajdowała się w strefie ochronnej jeziora [...], gdzie obowiązywał zakaz lokalizacji obiektów. Na powyższą decyzję A. S., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, powtarzając argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W szczególności wskazał, iż wchodząca w skład gospodarstwa działka nr 4/11 sąsiadująca z działką nr 6/6 jest zabudowana domem wraz z oborą, w związku z czym posiadał prawo uzupełnienia zabudowy zagrodowej poprzez budowę służącego rekreacji boiska sportowego – kortu. Decyzja o warunkach zabudowy zaś nie była potrzebna ze względu na to, iż realizacja tego obiektu nie wymagała pozwolenia na budowę. W wyniku rozpatrzenia sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 kpa, stanowiącą podstawę wznowienia postępowania, określoną w art. 145 §1 pkt 3 kpa w związku z orzekaniem w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez członka samorządowego kolegium odwoławczego, który uczestniczył w wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy uprzednio wydaną decyzję z dnia [...] r., nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko, organ orzekający przywołał argumentację analogiczną jak w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. S. wyraził swoje niezadowolenie z treści wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć, wskazując, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] posiadało dwa plany zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], z których jeden nigdy nie został zatwierdzony, a mimo tego organ powoływał się w swoim uzasadnieniu na ten niezatwierdzony plan przestrzenny. Skarżący zwrócił uwagę, że w chwili podjęcia decyzji o warunkach zabudowy, tj. w 2000 r. posiadał gospodarstwo rolne z budynkiem zagrodowym i gospodarczym na działce o pow. ok. 3 ha, a nie tylko działkę nr 6/6 o pow. 0,57 ha, w związku z czym zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, nie było wymagane pozwolenie na budowę, ponieważ nie jest ono wymagane przy budowie obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniającą zabudową zagrodową w ramach istniejącej zabudowy siedliskowej, a boisko sportowe - kort jest, zdaniem skarżącego, taką zabudową uzupełniającą. Skarżący podniósł, że miejscowe plany przestrzenne w owym czasie zezwalały na rozbudowę istniejącej zabudowy zagrodowej siedliskowej, a żądanie przez Starostę warunków zabudowy oraz pozwolenia na budowę kortu, zgodnie z art. 30 Prawa budowlanego było bezzasadne, ponieważ w tym czasie posiadał on gospodarstwo rolne, a nie działkę 0,57 ha. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zaważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Sąd po rozpoznaniu skargi, w szczególności po zapoznaniu się z wyjaśnieniami skarżącego złożonymi na rozprawie doszedł do wniosku, że sprawa obowiązywania właściwego planu zagospodarowania przestrzennego nie została dostatecznie wyjaśniona. Stwierdzenie nieważności decyzji ma doniosłe konsekwencje. Wynikają one ze skutków stwierdzenia nieważności (ex tunc). W rozpatrywanej sprawie stwierdzenie nieważności oparto o przepis art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1974 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.). Wszelkie wątpliwości związane z obowiązywaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego muszą być w takiej sytuacji wyjaśnione w sposób nie pozostawiający wątpliwości. Z akt sprawy wynika natomiast, że Wójt Gminy [...] posługiwał się innym planem zagospodarowania przestrzennego i na podstawie tego planu wydawał decyzje administracyjne. Uznanie, że plan zagospodarowania przestrzennego, którym posługiwał się Wójt Gminy jest nieaktualny skutkowałoby nieważnością decyzji wydawanych na podstawie tego planu. Rozpatrywanie zatem sprawy bez udziału głównego wykonawcy planu zagospodarowania przestrzennego należy uznać za błąd proceduralny. Oczywiście Wójt Gminy nie jest stroną w tym postępowaniu, ale to on technicznie realizował plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 89 K.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy, to jest potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. W ocenie Sądu przeprowadzenie rozprawy jest potrzebne do wyjaśnienia sprawy. Rozprawę należy przeprowadzić nie tylko z udziałem skarżącego, ale także z udziałem Wójta Gminy [...] i ewentualnie innych pracowników Urzędu Gminy [...], którzy pamiętają okoliczności uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Można także rozważyć przesłuchanie osób z zespołu sporządzającego plan. Celem rozprawy będzie dążenie do ustalenia, który z dwóch istniejących w obiegu planów zagospodarowania przestrzennego jest (był) obowiązujący. Zdaniem skarżącego plan o symbolach 892/88 nie istnieje w gminie [...], a zatwierdzony został plan o numerze 1/689/87 i tym planem posługiwał się Wójt. Inne zarzuty sformułowane w skardze nie mają znaczenia z punktu widzenia przyczyny nieważności - tą przyczyną jest niezgodność decyzji o warunkach zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego. Nie można w szczególności podzielić poglądu skarżącego, że budowa kortu tenisowego jest uzupełnieniem zabudowy związanej z produkcją rolną. Ze względu na naruszenie standardów proceduralnych zaskarżoną decyzję należało uchylić, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).