II SA/Bd 78/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi A. K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Orzeczeniem nr [...] z [...]. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. stwierdziła u A. K. występowanie : 1) otyłości, 2) astygmatyzmu krótkowzrocznego obu oczu, 3) hyperurikemii, określonych odpowiednio w § 1 pkt 7, § 13 pkt 2, § 59 pkt 1 załącznika nr 2 grupa I do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 września 2006 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz w Służbie Wywiadu Wojskowego oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 176 poz.1304) i w konsekwencji uznała go za trwale niezdolnego do służby w [...]. W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że powyższych ustaleń dokonał w oparciu o posiadaną dokumentację lekarską i orzeczniczą, badanie komisji a także aktualne wyniki badań i konsultacji specjalistycznych. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym nie wskazał jednak jakich uchybień dopuścił się organ I instancji. Orzeczeniem nr [...] z [...]r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygniecie organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, iż przeprowadzone badania poziomu kwasu moczowego w surowicy w dniach 8 i 31 stycznia 2007 r. wykazały u A. K. odpowiednio 485,0 umol/l oraz 504,0 umol/l, wskazując na przekroczenie poziomu ponad normę 420 umol/l uzasadniając zakwalifikowanie odwołującego się do schorzenia, o którym mowa w § 59 p 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 września 2006 r., które jednoznacznie określa w takim przypadku trwałą niezdolność do służby w [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. K. wniósł o uchylenie orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, podnosząc, że ten sam organ w orzeczeniu nr [...] z dnia [...]r. orzekł o jego zdolności do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa w Afganistanie, rozpoznając schorzenia tożsame ze wskazanymi w orzeczeniu dotyczącym niezdolności do służby w [...]. Wyjaśnił, iż niewielki wzrost poziomu kwasu moczowego w surowicy był następstwem stosowanej od listopada 2006 r. wysokopurynowej diety. Strona wyjaśniła, że konsultowała się w dniu 23 marca 2007 r. z dr n. med. M. M. specjalistą chorób wewnętrznych, nefrologii i transplantologii klinicznej, który stwierdził brak podstaw do rozpoznania dny moczanowej. Ponadto skarżący powołał się na okoliczność, że wykonał w dniach 3 oraz 23 kwietnia 2007 r. badania laboratoryjne w ZOZ [...], które wykazywały prawidłowe wskazania. W ocenie skarżącego organy w toku prowadzonego postępowania odstąpiły od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i nie uwzględniły przed wydaniem decyzji stanowiska skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, dodając, iż przeprowadzona przez skarżącego konsultacja oraz badanie potwierdzają rozpoznanie organu co do hyperurikemii wywołanej najprawdopodobniej wysokopurynową dietą oraz dodatkowo wskazując na podwyższony poziom trójglicerydów (175 przy normie 140-160) oraz otyłość prostą. Nadto organ powołał się na zaprezentowany w piśminnictwie pogląd istnienia czterech faz przebiegu dny:1) hyperurikemię bezobjawową, 2) napady zapalenia stawów, 3) okresy między napadowe, 4) dna przewlekła guzkowa, podnosząc, iż w przedmiotowa sprawa dotyczy pierwszej z nich. Organ powołał się tu na publikację "Choroby wewnętrzne" pod redakcją prof. dr hab. Andrzeja Szczeklika, Kraków 2006 tom II str. 1737 rozdział VII - choroby reumatyczne: Przebieg naturalny. Organ II instancji zaznaczył, iż ustawodawca żołnierza zawodowego jako kandydata do służby w SKW traktuje podobnie jak osobę niepełniącą zawodowej służby wojskowej, a ubiegającą się o powołanie do tej służby. Natomiast orzeczenie wydane przez TWKL Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie zdolności do służby poza granicami państwa - Afganistan nie jest przedmiotem niniejszej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2007r., sygn. akt 415/07 uchylił zaskarżone orzeczenie, gdyż zostało ono wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania, które nie zostało podpisane przez wnoszącego. Następnie po uzupełnieniu przez stronę braku formalnego odwołania o podpis strony, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. orzeczeniem nr [...] z [...]r. utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygniecie organu I instancji. Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący przytoczył niemal identyczną argumentację jak w skardze uprzednio skierowanej do tutejszego Sądu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd zwrócił uwagę na uchybienie, które nie było objęte zarzutami skarżącego, a sprowadzało się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota przedmiotowej sprawy sprowadzała się do określenia zdolności do służby wojskowej A. K.. Aby to mogło nastąpić zostały przeprowadzone badania lekarskie, na podstawie których orzeczono niezdolność badanego do służby w [...] - orzeczeniem nr [...] z [...]r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. w swym ostatnim orzeczeniu nr [...] z [...]r., wzięła pod uwagę jednie wyniki badań przeprowadzone przed wydaniem orzeczenia z dnia [...]r. Nie wzięła pod uwagę długości okresu jaki upłynął od dnia wydania orzeczenia tj. od dnia [...]r. do dnia [...]r. opierając się wciąż o te same wyniki badań i nie zważając na to, że sam skarżący jak wynika z akt sprawy powołał się na okoliczność, że wykonał w dniach 3 oraz 23 kwietnia 2007 r. badania laboratoryjne w ZOZ [...], które wykazywały prawidłowe wskazania oraz wyjaśnił, że konsultował się w dniu 23 marca 2007 r. z dr n. med. M. M. specjalistą chorób wewnętrznych, nefrologii i transplantologii klinicznej, który stwierdził brak podstaw do rozpoznania dny moczanowej. Dokonując oceny stanu zdrowia skarżącego organy powinny kierować się dyrektywami wynikającymi z art. 15 kpa, który stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest zasadą konstytucyjną. Obowiązująca Konstytucja RP stanowi w art. 78, że każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. W orzecznictwie TK podkreśla się, że jej celem jest ,,zagwarantowanie jednostce, której statusu prawnego dana sprawa dotyczy (tj. stronie), prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji do organu wyższej instancji w celu sprawdzenia (skontrolowania) prawidłowości orzeczenia. Wyraźne odwołanie się w powyższym przepisie do sformułowania ,,orzeczenia i decyzje wydane w I instancji" sugeruje, iż chodzi tu o środki prawne uruchamiające kontrolę instancyjną (tok instancji), a więc zwyczajne środki prawne (środki odwoławcze) o charakterze w zasadzie dewolutywnym" ( wyr. TK z dnia 15 maja 2000 r., SK 29/99, OTK 2000, nr 4, poz. 110). Ogólnie można przyjąć, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotnym elementem zasady dwuinstancyjności postępowania jest zakres rozpoznania i w konsekwencji rozstrzygnięcia sprawy. Wyznaczają go granice sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Sprawa rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym powinna być tożsama ze sprawą rozpatrzoną przez organ I instancji. Tożsamość ta dotyczy tak elementów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Zmiana któregokolwiek z nich będzie skutkować pojawieniem się nowej sprawy. Nie jest to jednak tożsame z zakazem uwzględniania okoliczności zmiany stanu faktycznego np. pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji, a jej rozpatrzeniem przez organ odwoławczy. Nowości, o których mowa, mogą dotyczyć tak stanu prawnego (zmiana przepisów w okresie od wydania decyzji I instancji do wydania decyzji przez organ odwoławczy), jak i stanu faktycznego (zmiana stanu faktycznego w tym czasie, gdy ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, nabrały nowego znaczenia okoliczności pominięte). W stosunku do pierwszych obowiązek ich uwzględnienia wynika z zasady praworządności, do drugich zaś - z zasady prawdy obiektywnej. Dopiero tak określona ,,sprawa" podlega ponownemu rozpatrzeniu przez organ II instancji. Nie można zatem przyjąć, że zasada dwuinstancyjności postępowania zostaje naruszona, gdy organ odwoławczy przeprowadza na podstawie art. 136 k.p.a. dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (wyr. NSA z dnia 10 marca 1995 r., SA/Wr 1699/94, niepubl.). Dopiero przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy stanowiłoby niedopuszczalne naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pozbawiając strony służącego im prawa odwołania (wyr. NSA z dnia 14 października 1999 r., IV SA 1313/98, niepubl.). Natomiast zgodnie z unormowaną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W tej konkretnej sprawie celowi temu będzie służyło odniesienie się do wyników badań przedłożonych przez skarżącego lub skierowania go na badania weryfikacyjne. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien wziąć pod uwagę zalecenia wynikające z orzeczenia Sądu.