II SA/Bd 78/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski ( spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Starosta N, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908; z późn. zm.; zwanej w skrócie "p.r.d.") cofnął skarżącemu Z. L. uprawnienia kategorii B. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją Komendanta Powiatowego Policji w N. nad N. z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] skarżący został skierowany na kontrolne badania psychologiczne w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Komendant Wojewódzki decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego, stwierdzając, że jedyną przesłanką wystarczającą do skierowania na badania jest prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Sprawa, która zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego została przez ten Sąd umorzona wobec cofnięcia skargi. Starosta wskazał, iż wyznaczony skarżącemu termin poddania się badaniom psychologicznym upłynął w dniu [...] października 2007 r. W tej sytuacji miał zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c) p.r.d., stosownie do którego organ jest zobowiązany cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w związku z niepoddaniem się kontrolnym badaniom psychologicznym. Odwołując się skarżący podniósł, iż uzasadnienie decyzji Komendanta Powiatowego nie zawiera żadnego dowodu wskazującego, aby w dniu [...] lipca 2007 r. około godziny 22:05 w miejscowości K. kierował samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwości. Samochód skarżącego od godziny 21:30 był zaparkowany na ul. Sz. w K. i od tej godziny nikt nim nie kierował. W tym czasie skarżący przebywał w barze w K. i spożywał alkohol, co znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadków złożonych przed Sądem Rejonowym w Sz. W świetle art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) p.r.d. badaniu psychologicznemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierowca skierowany w drodze decyzji, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego jak alkohol. Ponieważ skarżący nie popełnił takiego czynu, decyzja Komendanta Powiatowego, zarządzająca skierowanie go na badania psychologiczne, jest chybiona. Skarżący zarzucił, że Starosta prowadził postępowanie opieszale, z naruszeniem terminów wskazanych w art. 35 § 1 - 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej "k.p.a."). Zdaniem skarżącego w postępowaniu doszło także do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności przemawiających na jego korzyść i stwierdzających, że nie popełnił zarzucanego mu czynu. Ponadto wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 i art. 77 k.p.a. Starosta nie uwzględnił jego wniosków dowodowych, zawartych w piśmie z dnia 22 września 2008 r. Skarżący zwrócił uwagę, iż w aktach sprawy brak dowodu, że organ pouczył go o prawie zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji, przez co doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 25 listopada 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Starosty Nakielskiego. Organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c) p.r.d. starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 p.r.d. Bezspornym jest, że skarżący w wyznaczonym terminie nie poddał się badaniu psychologicznemu, na które został skierowany przez Komendanta Powiatowego Policji w N. nad N. Odnośnie wskazanego przez skarżącego w odwołaniu braku rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji zarzutów co do zasadności skierowania go na badania psychologiczne, Kolegium podniosło, że zarzuty te powinny być przedstawione w postępowaniu toczącym się w oparciu o art. 124 ust. 1 p.r.d., tj. w postępowaniu o skierowaniu go na badania psychologiczne. W skardze do sądu administracyjnego Z. L. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 , art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący przedstawił szeroką argumentację wskazującą na konieczność i sposób stosowania przez organ administracji zasad ogólnych postępowania administracyjnego jak też reguł postępowania dowodowego. Podkreślił, że Kolegium utrzymało w mocy decyzję o cofnięciu mu uprawnienia do kierowania pojazdami z powodu nie poddania się badaniom psychologicznym w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości bez wskazania dowodów, w oparciu o które ustalono obowiązek poddania skarżącego badaniom psychologicznym. Materiałem dowodowym wskazującym, iż skarżący dopuścił się czynu zabronionego nie może być samo powołanie się przez organ na decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lipca 2007 r. oraz Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. Decyzje te bowiem nie wskazują dowodów, w oparciu o które ustalono, jakoby skarżący w dniu [...] lipca 2007 r. kierował samochodem będąc w stanie nietrzeźwości. Skarżący podniósł, iż zarówno organ pierwszej instancji, jak też Kolegium nie rozpatrzyły zgłoszonych przez niego w toku postępowania wniosków dowodowych na okoliczność, że nie popełnił zarzucanego mu czynu. Zdaniem skarżącego w celu rozpatrzenia sprawy Kolegium powinno zgromadzić i ocenić materiał dowodowy w celu dokładnego wyjaśnienia, czy kierował on samochodem w stanie nietrzeźwości. Pełna dokumentacja obrazująca rzeczywistą sytuację znajduje się w aktach Sądu Rejonowego w Sz. (sygn. akt II K 65/8), które były wskazywane w złożonych przez skarżącego wnioskach dowodowych. Materiał zgromadzony przez Sąd Rejonowy w tej sprawie nie potwierdza stawianych mu zarzutów. Skarżący dodatkowo opisał przebieg zdarzenia wieczorem dnia [...] lipca 2007 r. wykazując, iż wprawdzie spożywał alkohol, ale nie kierował samochodem, który był zaparkowany przed barem. Wskazując na treść przepisu art. 10 k.p.a. skarżący zarzucił, iż organ nie wyznaczył mu terminu na wypowiedzenie się w sprawie, co biorąc pod uwagę oraz zgłoszone wnioski dowodowe, miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący wskazał także na przewlekłość postępowania Starosty, co do którego Kolegium w ogóle się nie wypowiedziało. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Istotną kwestią w kontrolowanej sprawie jest rozstrzygnięcie, jakie fakty powinien zbadać organ administracji przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, wydawanej na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Sądu zasadnie organy administracji uznały, iż w wyżej wskazanym postępowaniu w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym nie prowadzi się postępowania dowodowego w celu zbadania, czy osoba, która była skierowana na badania psychologiczne rzeczywiście kierowała wcześniej pojazdem w stanie nietrzeźwości. Stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c) p.r.d. decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3. Z wyraźnego brzmienia cytowanego przepisu wynika, iż jedyną przesłanką ewentualnego cofnięcia uprawnienia jest niepoddanie się badaniu psychologicznemu, które powinno być przeprowadzone w myśl art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3 p.r.d. Zgodnie ze wskazywanym przez Kolegium art. 124 ust. 1 pkt 2 p.r.d., badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli: a) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu, b) przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż rozstrzygnięcie o konieczności przeprowadzenia badania psychologicznego z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości zapada w drodze odrębnej decyzji, podejmowanej nie przez starostę, ale przez inny organ tj. organ kontroli ruchu drogowego. Okoliczność, czy kierujący pojazdem znajdował się w stanie nietrzeźwości jest zatem przesłanką wydania decyzji w postępowaniu w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne i powinna być zbadana w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie takowej decyzji. W tym też postępowaniu skarżący mógł zgłaszać wnioski dowodowe i żądać od organu kontroli ruchu drogowego, aby wnioski te zostały rozpatrzone. Jeżeli by – jak chce tego skarżący, Starosta (oraz samorządowe kolegium odwoławcze, jako organ odwoławczy) badał by wskazaną okoliczność i w konsekwencji rozstrzygał, czy zaistniała potrzeba skierowania na badania psychologiczne w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości – w istocie dopuściłby się naruszenia art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a) p.r.d. określającego organ właściwy w tej kwestii, co w konsekwencji skutkowałoby nieważnością decyzji Starosty, stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Jak z powyższego wynika – dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji istotne jest tylko, czy rzeczywiście skarżący nie poddał się badaniu psychologicznemu, na które został skierowany w stosownym trybie, w drodze ostatecznej decyzji organu kontroli ruchu drogowego. Zdaniem Sądu organy zasadnie uznały, iż w kontrolowanej sprawie taka właśnie sytuacja zaistniała. W aktach sprawy znajduje się decyzja Komendanta Powiatowego Policji w N. nad N. z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] kierująca skarżącego na badania psychologiczne w związku z kierowaniem przez niego w dniu [...] lipca 2007 r. samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy - Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. (decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]), który jednocześnie wskazał właściwą podstawę prawną skierowania tj. art. 124 ust. 1pkt 1 lit. a p.r.d. Skarżący został zatem skierowany na badanie psychologiczne w drodze decyzji mającej walor ostateczności, wydanej trybie, do którego odwołuje się treść art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c) p.r.d. Nie można także zarzucić organom, iż błędnie ustaliły, że skarżący nie poddał się badaniom psychologicznym. Skarżący, pomimo wezwania Starosty zawartego w piśmie z dnia [...] września 2008 r. (k. 18 akt organu I instancji), nie przedstawił bowiem dokumentu potwierdzającego, że poddał się nakazanemu badaniu. Zasadnie natomiast skarżący wskazuje na naruszenie art. 35 k.p.a. i art. 10 k.p.a., aczkolwiek naruszenia te w przedmiotowej sprawie nie skutkują koniecznością uwzględnienia skargi. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami zostało wszczęte przez Starostę w dniu [...] grudnia 2007 r., a zakończone poprzez wydanie decyzji dopiero w dniu [...] października 2008 r., tj. z ewidentnym przekroczeniem miesięcznego terminu dla załatwienia sprawy, wyznaczonego przez ustawodawcę w art. 35 § 3 k.p.a. Żaden przepis postępowania nie powala przy tym organowi nieformalnie odroczyć rozstrzygnięcia sprawy z tego powodu, iż według twierdzeń strony w innej sprawie, mającej związek z rozpatrywaną, zostało złożone odwołanie (por. notatka na zawiadomieniu o wszczęciu postępowania – k. 6 akt organu I instancji). Należy jednakże mieć na względzie, iż stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej "p.p.s.a.") sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić decyzję administracyjną nie z powodu każdego naruszenia przepisów postępowania, ale tylko wówczas, jeżeli było to naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowym przypadku skarżący nie wskazał, aby wskazane naruszenie art. 35 k.p.a. było tego typu naruszeniem przepisów postępowania. Badając z urzędu całe akta sprawy Sąd takiego stopnia naruszenia art. 35 k.p.a. nie dostrzegł. Podobnie zasadnie skarżący wskazał, iż organy obu instancji nie wywiązały się z ustanowionego w art. 10 k.p.a. obowiązku powiadomienia go o możliwości zapoznania się z aktami bezpośrednio przed wydaniem decyzji w sprawie (a nie jak to uczynił Starosta – w momencie wszczęcia postępowania – k. 6 akt administracyjnych tego organu). Jednakże także to uchybienie nie wpłynęło na wynik postępowania. Jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych pism skarżącego (np. z dnia [...] sierpnia 2008 r. – k. 17 akt administracyjnych organu I instancji), znana mu była istotna w sprawie okoliczność, tj. fakt wydania decyzji zobowiązującej go do poddania się badaniu psychologicznemu w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości. W żadnym momencie postępowania skarżący nie kwestionował także faktu, iż nie poddał się temu badaniu. W tej sytuacji brak powiadomienia skarżącego, iż może się zapoznać z aktami sprawy bezpośrednio przed wydaniem decyzji, nie pozbawił go możliwości obrony jego praw w postępowaniu. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. M. Włodarska J. Bortkiewicz G. Saniewski