II SA/Bd 780/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 7 listopada 2006r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. z dnia [...] 2006r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przyznania dodatku pieniężnego za uzyskanie I klasy specjalisty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. z dnia [...] 2006 r., Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Z. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. z dnia [...] 2006r. nr [...]. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego. Rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] 2001 r. Dowódca Garnizonu W. przyznał st. chor. szt. Z. M. pierwszą klasę specjalności wojskowej [...]. W następstwie tego rozkazu Wojskowy Komendant Uzupełnień w N. decyzją nr [...] z dnia [...] 2001 r., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późno zm.; zwanej dalej "k.p.a.") w związku z § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005), przyznał Z. M. z tytułu uzyskania pierwszej klasy kwalifikacyjnej dodatek kwalifikacyjny w wysokości 10 % uposażenia bazowego. W dniu 29 grudnia 2005 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Warszawie postanowił wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności Wojskowego Komendanta Uzupełnień w N. z dnia [..] 2001 r., wstrzymując jednocześnie jej wykonanie. Decyzją z dnia [...] 2006 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdził nieważność decyzji z [...]2001 r. nr [...] w sprawie przyznania dodatku kwalifikacyjnego. Odwołując się od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 75 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2000, Nr 120 poz.1268), brak przytoczenia podstawy materialnoprawnej oraz brak rozstrzygnięcia kwestii wstępnej i doręczenia skarżącemu decyzji administracyjnej cofającej przyznaną klasę specjalisty wojskowego. W wyniku odwołania Z. M. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. (dalej wskazywany jako "Dowódca POM") utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, obowiązującego w dacie wydania decyzji nr 18/2001, dodatek za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej przysługiwał chorążemu, podoficerowi zawodowemu albo żołnierzowi służby nadterminowej, który uzyskał klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji. Zgodność posiadanej przez żołnierza klasy kwalifikacyjnej z klasą przewidzianą dla zajmowanego stanowiska służbowego musiała przy tym dotyczyć zarówno nazwy, jak i numeru specjalności. Dowódca POM stwierdził, że rozkazem Dowódcy Garnizonu W. dnia [...] 2001 r. została skarżącemu nadana pierwsza klasa kwalifikacyjna w specjalności wojskowej [...]. Rozkaz ten został zmieniony rozkazem Dowódcy Garnizonu W. nr [...] z dnia [...] 2001 r. w części dotyczącej numeru nadanej klasy, a następnie uchylony w całości rozkazem tegoż Dowódcy nr [...] z dnia [...] 2002 r. Oznacza to, że posiadana przez skarżącego klasa specjalisty wojskowego była niezgodna z klasą przewidzianą dla zajmowanego przez niego stanowiska służbowego inspektora d.s. transportowych WKU N. [...]. Nie zostały zatem spełnione, określone w § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 10 października 2001 r., warunki od których zależało nabycie przez skarżącego prawa do dodatku pieniężnego. W konsekwencji przyznanie skarżącemu dodatku pieniężnego decyzją nr [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem tego przepisu, co z kolei skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności tej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego nie zachodzi przy tym konieczność rozstrzygania zagadnienia wstępnego, bowiem rozkaz Dowódcy Garnizonu W. z dnia [...] 2001 r. o nadaniu skarżącemu klasy kwalifikacyjnej został uchylony rozkazem nr [...] z dnia [...] 2002 r. Ponadto, nawet gdyby rozkaz z dnia [...] 2001 r. nie został uchylony, to należy uznać go za wydany bez podstawy prawnej. W wyniku wejścia w życie art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. z 2000, Nr 120 poz.1268) z dniem [...] 2001r. utraciła moc obowiązującą decyzja nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 1995 r. w sprawie uzyskania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych (Dz. Rozk. poz. 24). Oznacza to, że po 30 marca 2001 r. brak było podstaw prawnych do nadawania, podwyższania czy też potwierdzania klas specjalistów wojskowych. Wydane po wskazanym dniu rozkazy o nadaniu klasy kwalifikacyjnej pozbawione są podstawy prawnej i nie mogą stanowić z kolei podstawy przyznawania dodatków pieniężnych. Pominięcie tego faktu stanowi kolejne rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji nr [...]. Od rozstrzygnięcia organu II instancji skarżący wywiódł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając zaskarżonej decyzji: 1) rażące naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji przy braku materialno - prawnej podstawy rozstrzygnięcia; 2) rażące naruszenie art. 106 § 1 k.p.a. i art. 109 § 1 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a. poprzez brak doręczenia skarżącemu rozkazu Dowódcy Garnizonu W., mocą której doszło do uchylenia rozkazu o nadaniu skarżącemu I klasy kwalifikacyjnej specjalisty wojskowego o numerze [...], czym organy wojskowe uniemożliwiły skarżącemu kwestionowanie tej decyzji, a tym samym pozbawiły skarżącego możliwości obrony swoich praw i udziału w części postępowania, w której rozstrzygano kwestię wstępną w stosunku do uprawnień do dodatku za klasę specjalisty wojskowego; 3) rażące naruszenie norm prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 75 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. przez przyjęcie, że na mocy tego przepisu ex lege utraciły moc prawną: decyzją nr [...] z dnia [...] 1995r. w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych SZ RP oraz "Instrukcja o klasyfikowaniu specjalistów wojskowych SZ RP" (sygn. Szt. Gen. Szkol. 765/95); zdaniem skarżącego przytoczony przepis miał jedynie charakter przepisu kompetencyjnego i udzielał Radzie Ministrów upoważnienia do ogłoszenia w drodze obwieszczenia aktów prawnych tracących moc w związku z wejściem w życie ustawy i Konstytucji RP; ww. decyzja i "Instrukcja" nie zostały w takim obwieszczeniu wymienione. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Za bezsporne można uznać, że wskutek rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] 2001 r., oraz rozkazu nr [...] z dnia [...] 2001 r. (por. uzasadnienie postanowienia z dnia 29 grudnia 2005 r. - k. 5 akt administracyjnych) Dowódca Garnizonu W. przyznał st. chor. szt. Z. M. pierwszą klasę specjalności wojskowej [...] tj. klasę właściwą dla zajmowanego przez niego stanowiska inspektora d.s. środków transportowych Wojskowej Komendy Uzupełnień w N. Jeżeli bowiem Dowódca POM nie kwestionuje zmiany numeru nadanej klasy wskutek rozkazu z dnia [...] 2001 r., należy uznać, że jego wypowiedzi odnośnie niezgodności posiadanej klasy z klasą wymaganą dla ww. stanowiska odnoszą się niewątpliwie do faktu, iż przed nadaniem klasy specjalisty ww. rozkazami (które według organu nie wywarły skutków prawnych) skarżący posiadał klasę specjalisty [...] (k. 4 akt administracyjnych). Przy ocenie, czy jakaś decyzja została wydana w warunkach nieważności, w szczególności czy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy mieć na uwadze stan prawny istniejący w momencie wydania tej decyzji. Nie jest uprawnione wnioskowanie o kwalifikowanej wadliwości badanej decyzji z tego powodu, że opierała się ona na innej ostatecznej decyzji, która została później uchylona. Jest to sytuacja, którą można i należy rozwiązać we właściwym dla niej trybie wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2003 r., sygn. akt IV SA 99/02, opubl. we "Wspólnocie" z 2004 r. Nr 10, str. 55 oraz w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 103195) . W ocenie Sądu decyzja z dnia [...] 2001 r. Nr [...] wydana została na podstawie obowiązujących przepisów w dacie jej wydania. Utrata z dniem 30 marca 2001 r. mocy obowiązującej przepisów decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] 1995r. w sprawie uzyskania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w siłach Zbrojnych RP (Dz.Rozk.MONpoz.24) oraz "instrukcji o klasyfikowaniu specjalistów wojskowych w Siłach Zbrojnych RP" nie powodowała bowiem utraty mocy obowiązywania ani ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 2002r. , Nr 76 , poz. 693 ze zm.), ani też wydanego stosownie do art. art. 45 ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 48 ust. 2 tej ustawy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zawodowego żołnierzy, którego przepis § 25 był podstawą prawną wydania decyzji z [...] 2001 r. Na podstawie art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2000, Nr 120 poz.1268) z dniem wejścia w życie ustawy (tj. 30 marca 2001 r.) utraciły moc uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów, ministrów i innych organów administracji rządowej, podjęte lub wydane przed dniem wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zostały podjęte lub wydane bez upoważnienia ustawowego. Powyższy przepis nie dotyczył więc ustaw i rozporządzeń. Decyzja z dnia [...] 2001 r. nr [...] wydana została także w oparciu o rozkaz Nr Z - [...] z dnia [...] 2001 r., który według twierdzeń organu (niepopartych żadnymi dokumentami włączonymi do akt administracyjnych) został usunięty z obrotu prawnego rozkazem Dowódcy Garnizonu W. nr [...] z dnia [...] 2002 r. Chronologia dat wydanych po sobie decyzji świadczy o tym, że organy mogły ewentualnie rozważyć przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] 2001 r. w związku z uchyleniem rozkazu o nadaniu klasy specjalisty wojskowego, tj. decyzji na której oparta była decyzja z [...] 2001 r. Jest to przesłanka zawarta w art.145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W świetle powyższego organy wojskowe obydwu instancji wydały decyzje wadliwe. Wydanie decyzji ostatecznej w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Powyższej przesłanki brak jest w katalogu podstaw stwierdzenia nieważności zawartych wart. 156 § 1 k.p.a.. W ocenie Sądu przy powyżej przytoczonym stanie faktycznym i prawnym brak jest podstaw do stwierdzenia, że ostateczna decyzja z dnia [...] 2001 r. nr [...] została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W świetle powyższego zarzuty podniesione przez skarżącego w treści skargi również są nieuzasadnione, gdyż podstawą do uwzględnienia skargi są okoliczności, które Sąd dostrzegł z urzędu przy sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późno zm) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd korzystając z uprawnień, o których jest mowa w powyższym przepisie i działając na podstawie art. 135 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c) ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.