II SA/Bd 780/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-11-03

Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski, Sędzia WSA Wojciech Jarzembski, Sędzia NSA Wiesław Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podwyżka emerytury, która przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, uzasadnia zmianę wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Tak, podwyżka emerytury, która przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, uzasadnia zmianę wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, opłata za pobyt w domu pomocy społecznej wynosi nie więcej niż 70% dochodu mieszkańca. Wzrost dochodu skutkuje koniecznością ponownego ustalenia tej odpłatności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany wysokości opłaty za pobyt K. K. w domu pomocy społecznej. Po waloryzacji emerytury K. K. wzrosła ona o kwotę przekraczającą 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Organ pierwszej instancji (Burmistrz Gminy K.) wydał decyzję zmieniającą wysokość odpłatności, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało ją w mocy. K. K. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając nierówne traktowanie i nieuzasadnione podwyższenie opłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Gminy K. orzekł o zmianie decyzji ostatecznej z dnia [...] Nr [...] w punktach 2 i 3, mocą których ustalono z dniem [...] zmianę odpłatności wnoszonej przez K. K. z kwoty 365,21 zł na kwotę 413,94 zł, a także przez Gminę K. z kwoty 1959,27 zł na kwotę 1910,54 zł, z zastrzeżeniem, że różnica pomiędzy opłatą wnoszoną przez Gminę K., a opłatą wnoszoną przez K. K. w kwocie 48,73 zł miesięcznie za miesiące marzec, kwiecień, maj i czerwiec (w łącznej wysokości 194,92 zł) zostanie rozliczona przez Dom Pomocy Społecznej w K., w drodze korekty wystawionej faktury za wskazany okres. Podstawą prawną wyżej wskazanej decyzji stały się art. 17 ust. 2 pkt 3, art. 36 pkt 2 lit. o, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 2 pkt 2, ust. 3, art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 pkt 1 i 3, art. 104, art. 106 ust. 5 i art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2008r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), Zarządzenie Starosty B. z dnia [...] w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańców w domach pomocy społecznej w powiecie bydgoskim (opubl. w Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...]) oraz art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...], decyzja z dnia [...] ustalała odpłatność wnoszoną przez Gminę K. i K. K. na – odpowiednio – 1959,27 zł i 365,21 zł. W dniu [...] ZUS, decyzją nr [...], zwiększył emeryturę K. K. z 521,73 zł na 591,34 zł, co powoduje zmianę odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Jak bowiem wynika z art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, opłata za pobyt w domu pomocy społecznej mieszkańca domu pomocy społecznej wynosi nie więcej niż 70% jego dochodu. Przyjmując zatem średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w K., jako 2324,48 zł, K. K. obowiązany jest zapłacić 413,94 zł., co stanowi 70% dochodu uzyskiwanego przez niego od [...], różnicę natomiast w kwocie 1910,54 zł, pokrywa Gmina K. Zmiana decyzji z dnia [...] była już przedmiotem decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia [...] Nr [...], ustalającej zmianę odpłatności w wysokości przyjętej ustawą z dnia 29 czerwca 2009r., która została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. i przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Organ drugiej instancji zwrócił uwagę na niekompletność akt administracyjnych, uniemożliwiające dokonanie pełnej oceny sprawy. Z decyzją z dnia [...] Nr [...] nie zgodził się K. K., który we wniesionym odwołaniu podniósł, że uzyskana przez niego podwyżka emerytury była w istocie niższa niż sugerował organ, dlatego nie uzasadnia ona zwiększenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 60 ust. 1 i 2, art 61 ust 1 pkt 1 i 3, ust. 2 pkt 1 i 3, art. 106 ust. 3 lit. b, art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazano w uzasadnieniu do uiszczania opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej obowiązani są w pierwszej kolejności mieszkaniec domu i osoby mu najbliższe, a dopiero w dalszej kolejności gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Organ wskazał ponadto, że na wysokość odpłatności nie wpływa zmiana dochodu, o ile kwota zmiany nie przekroczyła odpowiednio 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego osoby w rodzinie. Jak natomiast wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, różnica kwoty ustalonego po waloryzacji świadczenia emerytalnego na rzecz K. K., w porównaniu z poprzednio otrzymywanym świadczeniem, przekroczyła 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (47,70 zł). Z uwagi na powyższe Kolegium uznało zmianę wysokości odpłatności za uzasadnioną. Na powyższą decyzję K. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący podniósł zarzut nierównego traktowania obywateli, przy waloryzowaniu świadczeń emerytalnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Orzekające w sprawie organy wyjaśniły przekonująco mechanizm podwyżki opłaty za pobyt w domu opieki społecznej. Decyzją z dnia [...] określono średni miesięczny koszt utrzymania w [...] r. mieszkańców w domach pomocy społecznej w powiecie b. w K. na kwotę 2324,48 zł.. Ta kwota nie uległa zmianie do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Tą samą decyzją określono odpłatność skarżącego na kwotę 365,21 zł, Gminy K. na kwotę 1959,27, co łącznie składa się na kwotę całkowitych kosztów 2324,48 zł. Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1/ mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, 2/ gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez te osoby, o których mowa w punkcie 1 i 2 (pkt 2 nie ma zastosowania w sprawie). Decyzją o waloryzacji emerytury Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] dokonano waloryzacji emerytury pobieranej przez skarżącego. Emerytura po waloryzacji wynosi 646,55 zł, a ponieważ jest niższa od najniższej emerytury podwyższono ją do kwoty najniższej emerytury, która wynosi od 1 marca 2009 r. 675,10 zł.. W związku z podwyższeniem emerytury zaszła potrzeba określenia na nowo proporcji kosztów ponoszonych przez skarżącego i gminę. Kierując się treścią przepisu art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej na nowo określono kwotę odpłatności jakie ponoszą skarżący i gmina. Należało na nowo określić 70% dochodu skarżącego. Trafnie wyliczono, że 70% od kwoty 591,34 zł stanowi kwota 413,94 zł., Odpłatność gminy stanowi różnicę między średnim kosztem utrzymania podopiecznego a kwotą przez niego uiszczoną (art. 61 ust. 2 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej). Dokonane wyliczenia są prawidłowe i prawa nie naruszają. Prawidłowo zastosowano także art. 105 ust. 3b i ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W sytuacji skarżącego dochód ten wzrósł o 69,61 zł, a więc przekroczył kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. 47,70 zł. Drugi z powołanych przepisów skazuje, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony, bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzje, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12, i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.. W stosunku do skarżącego zastosowanie ma ta część przepisu, która mówi o zmianie sytuacji dochodowej. Skarżący natomiast w skardze podnosi, że zabrano mu waloryzację. Mechanizm obliczania odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej powiązany jest z dochodami podopiecznego. Jeżeli skutkiem waloryzacji jest podwyższenie dochodu, to musi to znaleźć swoje odzwierciedlenie w nowym ustaleniu odpłatności. Jest oczywiste, że 70% odpłatności jest inną kwotą po waloryzacji niż przed waloryzacją emerytury. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Uzasadnia to, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło