II SA/Bd 781/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-11-09
Skład orzekający: Jan Grzęda, Wojciech Jarzembski, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiący podstawę do odmowy wydania prawa jazdy osobie, która była pozbawiona tego dokumentu na okres przekraczający jeden rok, niezależnie od przyczyn tego pozbawienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że przepis ten dotyczy sytuacji, w której kierowca był pozbawiony prawa jazdy na okres dłuższy niż rok, niezależnie od przyczyn, co uzasadnia potrzebę sprawdzenia jego kwalifikacji. Jednakże, w niniejszej sprawie, organ nie wykazał w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, w szczególności nie udowodnił, że skarżący nie posiadał prawa jazdy przez okres przekraczający rok, co narusza zasadę postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania prawa jazdy kategorii A, B, T W. P. przez Starostę Powiatowego w W., a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. Powodem odmowy było ustalenie, że skarżący był wcześniej pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający rok. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w W. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Stwierdzono, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w W. z dnia [...], nr [...]. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego kwotę 200zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów sądowych. 3. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.
II SA/Bd 781/04
UZASADNIENIE
Starosta Powiatu W. decyzją [...] z [...] na podstawie art. 97, art. 114 ust.1 pkt 2 lit. b i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 z późn. zm.), § 5 ust.1 pkt 9 i § 7 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215) oraz art. 104 kpa odmówił wydania W. P. prawa jazdy kategorii A, B, T.
Powodem odmowy było ustalenie, że wnioskodawca miał orzeczony w dniu 9 lutego 1987 r. przez Kolegium ds. Wykroczeń przy Naczelniku Miasta i Gminy w W. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów w ruchu lądowym na okres 2 lat oraz w dniu 17 kwietnia 1991 r. przez Kolegium Rejonowe ds. Wykroczeń w W. przy Sądzie Rejonowym w W. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów w ruchu lądowym na okres 1 roku.
Wskazano także, że po wydaniu orzeczenia w dniu 09.02.1987 r. przez Kolegium Rejonowe ds. Wykroczeń przy Naczelniku Miasta i Gminy w W. do faktycznego zatrzymania dokumentu nie doszło bowiem W. P. złożył pisemne oświadczenie o zgubieniu prawa jazdy.
Ponieważ W P. w dniu 11 marca 2004 r. złożył w Starostwie Powiatowym w W. pismo w sprawie wydania nowego prawa jazdy, stwierdzając, że w jego przypadku nie zachodzi konieczność poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wskazane przepisy, odmówiono wydania W. P. prawa jazdy kategorii A, B, T.
Odwołanie od tej decyzji złożył W. P. zarzucając błędną interpretację art. 114 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym (ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r.) oraz nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Skarżący wnosił w odniesieniu do zaskarżonej decyzji o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją [...] z [...] na podstawie art. 114 ust.1 pkt 2 lit. b w związku z art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz.515, z późn. zm.), § 5 ust.1 pkt 9 i § 7 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy nie ma znaczenia, przyczyna zatrzymania prawa jazdy, lecz sam fakt jego zatrzymania przez okres przekraczający 1 rok.
Powyższa interpretacja przepisu art. 114 ust.1 pkt 2 lit. b, znajduje również odzwierciedlenie w szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 10 listopada 1998 r. ( II SA 1291/98, LEX 41400), NSA stwierdził, że przepis art.114 ust.1 pkt 2 lit. b "dotyczy sytuacji, w której kierowca bez względu na przyczyny i okoliczności był pozbawiony prawa jazdy na czas dłuższy niż 1 rok. Niewątpliwie tak długi okres przerwy w prowadzeniu pojazdu mechanicznego uzasadnia potrzebę sprawdzenia kwalifikacji kierowcy".
Z przytoczonych argumentów wynika, że dla zastosowania przepisu art.114 ust.1 pkt 2 lit. b wystarcza sam obiektywny fakt pozbawienia prawa jazdy przez okres przekraczający 1 rok, gdyż jest to wystarczająca podstawa do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Wskazano także, że strona skarżąca – jak wynika z dokonanych ustaleń – nie posiadała uprawnień do kierowania pojazdami przez okres dłuższy, niż jeden rok, co spełnia hipotezę przewidzianą w art.114 ust.1 pkt 2 lit. b wobec powyższego strona będzie mogła otrzymać prawo jazdy po zdaniu odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
Skargę na powyższą decyzję złożył W. P. zarzucając błędną interpretację art. 114 pkt 2 lit. b prawa o ruchu drogowym ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. oraz pojęć "pozbawienia" i "zatrzymania" - nie uwzględnienie przedawnienia wykonania orzeczonych kar a także naruszenie art 77 § 1 kpa przez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w toku postępowania sprawdzającego przeprowadzonego w bardzo wąskim zakresie i nie rozważenie wszystkich kwestii prawnych podniesionych w postępowaniu przez stronę skarżącą.
Skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż niesłuszny jest podniesiony w skardze zarzut jakoby w postępowaniu administracyjnym dokonano błędnej interpretacji art. 114 ustawy z 20.06.97. Prawo o ruchu drogowym. Przede wszystkim skarżący nie wskazał i nie dostrzegł dokładnej tj. całej podstawy prawnej powołanej w obu decyzjach, wskazując tylko "art.114 pkt 2 lit. b".
Tymczasem w obu decyzjach wskazano jako podstawę prawną art. 114 ust.1 pkt 2 lit. b, ale w związku z art. 114 ust. 4 w/w ustawy.
Z tego ostatniego przepisu wynika niewątpliwie uprawnienie, ba – wręcz obowiązek właściwego organu odmowy wydania prawa jazdy po spełnieniu negatywnej przesłanki tj. braku zdania odpowiedniego egzaminu, jeśli osoba ubiegająca się o zwrot prawa jazdy była jego pozbawiona na okres przekraczający 1 rok.
Odnosząc się do zarzutu błędnej interpretacji przepisu, należy w tym miejscu odwołać się do słusznie wskazanego w zaskarżonej decyzji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10.11.98 – II SA 1291/98.
W orzeczeniu tym stwierdzono, że art.114 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 601 z późn. zm.) stanowi, że sprawdzeniu kwalifikacji podlegają osoby ubiegające się o zwrot prawa jazdy, którego kierowca był pozbawiony na okres przekraczający 1 rok.
Przepis ten dotyczy sytuacji, w której kierowca bez względu na przyczyny i okoliczności był pozbawiony prawa jazdy na czas dłuższy niż 1 rok.
Jest to utrwalona interpretacja w/w przepisu, bowiem w wyroku z 26.05.99 w sprawie II SA 785/99 Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się podobnie, stwierdzając że przesłanką do orzeczenia obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (art.114 pkt 2 lit. b ustawy z 1997 r. Prawo o ruchu drogowym) jest fakt pozbawienia prawa jazdy na wskazany w powołanym przepisie okres (przekraczający jeden rok), niezależnie od formy prawnej tego pozbawienia.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ratio legis omawianego przepisu art. 114 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym sprowadza się do stwierdzenia, że pozbawienie ponad rok możliwości prowadzenia pojazdu jest już wystarczającą podstawą do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Skoro – jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny – przywoływany przepis art. 114 pkt 2 lit. b "dotyczy sytuacji w której kierowca bez względu na przyczyny i okoliczności był pozbawiony prawa jazdy", należało w postępowaniu administracyjnym dokonać bardzo dokładnych ustaleń faktycznych w tym zakresie realizując zasadę postępowania wyrażoną w art. 7 kpa i postępując w szczególności w sposób wskazany treścią art. 75-78 kpa zachowując uprawnienie wskazane w art. 80 kpa. Co prawda skarżący sam stwierdził oświadczeniem z 23.10.87, że zgubił prawo jazdy. Stwierdził też, że znalazł je później nie wskazując jednak kiedy to nastąpiło. Faktem jest natomiast, że przedłożył je dopiero organowi administracyjnemu 16.04.03 przy wniosku o wydanie nowego prawa jazdy.
Nie wykazał jednak, że jak twierdzi w późniejszych pismach "cały czas je posiadał". Na tę okoliczność nie przedstawił bowiem żadnego dowodu, nie wykorzystując możliwości jakie daje mu art.78 kpa.
Nie można też podkreślić wywodów zawartych w skardze, że "nie byłem prawnie ..... pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający 1 rok", skoro z dołączonych do akt dokumentów wynika coś zupełnie innego.
W tym stanie rzeczy uznając za częściowo uzasadnioną skargę, ale tylko w przedmiocie "naruszenia art.77 § 1 kpa" a nie błędnej interpretacji art. 114 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzec jak w pkt 1 wyroku.
Orzeczenie w pkt 2 oparto na art.200, a w pkt 3 na art. 152 w/w ustawy.
Prowadząc ponownie postępowanie, organ administracji przeprowadzi dokładnie postępowanie dowodowe, dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako dowód dopuszczając wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, zbierze wyczerpujący materiał dowodowy i rozstrzygnie sprawę na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło