II SA/Bd 782/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o wymeldowanie oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] 2006 r., nr [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), orzekł o zawieszeniu postępowania w sprawie o wymeldowanie J. P. z pobytu stałego przy ulicy Z. w B. W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie o wymeldowanie J. P. z pobytu stałego, toczy się na skutek wniosku strony - W. P. W toku postępowania ustalono również, iż w Prokuraturze Rejonowej [...] trwa postępowanie dotyczące znęcania się nad J. P. przez W. P. (sygn. akt [...]), co zdaniem organu stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania w sprawie wymeldowania, z uwagi na konieczność ustalenia przesłanki dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego przez J. P., w związku z czym, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego, zawieszono postępowanie w sprawie. W zażaleniu od powyższego orzeczenia W. P. podniósł, iż jego żona opuściła mieszkanie przy ulicy Z. w B. przed ośmiu laty, co jest w stanie udowodnić w drodze zeznań wiarygodnych świadków. W konsekwencji zarzut znęcania się nad J. P. jest, zdaniem odwołującego, chybiony. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż postępowanie o wymeldowanie, to postępowanie sporne, dlatego też podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż wyniki postępowania karnego w znacznym stopniu dostarczą materiału dowodowego na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego. Dokonane w postępowaniu karnym ustalenia dotyczące okoliczności utrudniających pobyt J. P. w spornym lokalu wpływać więc będą na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej o wymeldowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy W. P. zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia organu odwoławczego i wyraził swoje niezadowolenie z jego treści. Skarżący podniósł, że oskarżenia J. P., jakoby znęcał się nad nią - to pomówienia i oszczerstwa. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podkreślono, iż stanowisko organów Prokuratury i Sądu Karnego przyczyni się do wyjaśnienia, czy pobyt J. P. poza miejscem zameldowania na pobyt stały, to skutek przeniesienia centrum życiowego w inne miejsce, czy też jest to zachowanie, któremu nie można przypisać cech dobrowolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę w niniejszej sprawie ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie może natomiast orzekać bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego, bowiem działalność w tym zakresie zastrzeżona jest do wyłącznej właściwości organów administracji publicznej. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podstawowe znaczenie odgrywa prawidłowe określenie jej zakresu przedmiotowego. Jak wynika bowiem z akt sprawy przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie incydentalne wydane w trakcie trwania postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek W. P. w sprawie wymeldowania J. P. z pobytu stałego przy ulicy Z. w B. Ocena legalności tego postanowienia obejmuje jedynie zagadnienie proceduralne dotyczące zastosowania przez organ orzekający instytucji zawieszenia postępowania administracyjnego. Normujący tę kwestię przepis art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sprawą zasadniczą dla oceny wniosku była kwestia dotycząca wyjaśnienia pojęcia "zagadnienia wstępnego". W literaturze oraz orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której "wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie" (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, C.H.Beck, Warszawa 2003, str. 429). Ocena organów orzekających skłaniająca się do uznania, iż stanowisko organów Prokuratury i Sądu Karnego przyczyni się do wyjaśnienia okoliczności sprawy, w szczególności do ustalenia, czy pobyt J. P. poza miejscem zameldowania na pobyt stały, to skutek przeniesienia centrum życiowego w inne miejsce, czy też jest to zachowanie, któremu nie można przypisać cech dobrowolności, w pełni uprawnia do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Ewentualne stwierdzenie we właściwym postępowaniu okoliczności mających wpływ na utrudnianie J. P. pobytu w spornym lokalu stanowi zagadnienie wstępne w podanym wyżej rozumieniu, ponieważ ustalenia w tym zakresie będą miały wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie wymeldowania. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 z poźn. zm ) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Spełnienie przesłanki opuszczenia przez osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i trwałe, która to okoliczność musi zostać bezspornie ustalona przez organy ewidencji ludności. Wszechstronne wyjaśnienie sprawy implikuje więc zgromadzenie materiału dowodowego, na podstawie którego możliwe będzie dokonanie oceny, czy po stronie J. P. nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, czy też strona dyspozycji powołanego przepisu nie wyczerpała, ponieważ jej zachowaniu nie można przypisać cech dobrowolności Reasumując należy zwrócić uwagę, że w istocie najważniejszym elementem konstrukcyjnym instytucji zagadnienia wstępnego (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.) jest istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Wskazana zależność określana jest też jako istnienie związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym, z zastrzeżeniem, że ustalenie tego związku należy do organu (por. uzasadnienia wyr. NSA: z dnia 7 marca 2001 r., III SA 32/00, niepubl.). Gdy w sprawie wyłania się zatem "zagadnienie", które wykazuje bezpośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, ma ono charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 26 stycznia 1993 r., II SA 1678/92, ONSA 1994, nr 2, poz. 55; uzasadnienie uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., OPK 14/96, ONSA 1997, nr 1, poz. 11). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż dokonana przez organ odwoławczy ocena, prowadząca do uznania, że zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).