II SA/Bd 782/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-04-11
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Joanna Brzezińska, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może anulować czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały sprzed ponad 20 lat, opierając się na rozbieżnościach między danymi ewidencyjnymi a wpisami w księgach wieczystych, bez wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego dotyczącego nadania numerów administracyjnych lokali?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, który uzasadniałby anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania sprzed niemal 20 lat. Brak było podstaw do stwierdzenia kwalifikowanej wady czynności zameldowania, a postępowanie ewidencyjne ma charakter ustalenia stanu faktycznego zamieszkiwania, a nie tytułu prawnego do lokalu czy zgodności z księgami wieczystymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania D. M. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] we [...]. Organy administracji uznały, że doszło do błędnego zameldowania, opierając się na rozbieżnościach między adresem zameldowania a wpisami w księgach wieczystych dotyczącymi lokali K. L. i D. M. w budynku przy ul. [...]. Skarżący twierdził, że od 1997 r. zamieszkuje i jest zameldowany w tym samym lokalu, który nabył od dewelopera, a rozbieżności wynikają z błędnego przypisania numerów administracyjnych lokali.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] Rej. 70.2017.
Decyzją z dnia [...] maja 2017r. znak [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.) i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2017r. poz. 657), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2017r. [...] (Rej [...]) o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania D. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] we [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta [...] z wniosku T. P. wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania m.in. D. M. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] we [...]. W uzasadnieniu podania wnioskodawca stwierdził, że w celu uregulowania stanu prawnego ww. lokalu należy po pierwsze wymeldować osoby zamieszkałe w lokalu nr [...] przy ul. [...] z jednoczesnym zameldowaniem ich w ww. lokalu nr [...] przy ul. [...], po drugie z ostatniego ze wskazanych lokali wymeldować osoby tam zamieszkałe i zameldować je w lokalu przy ul. [...]. Wnioskodawca jest bowiem jednym ze spadkobierców po zmarłym w 2006r. K. L., byłym właścicielu ww. lokalu nr [...] przy ul. [...], który jednak zameldowany był pod adresem ul. [...], niezgodnym z wpisem w księdze wieczystej dla przedmiotowego lokalu. Sytuacja ta rodzi wiele komplikacji dla następców prawnym K. L..
Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ pierwszej instancji orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania D. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] we [...], wskazując jako podstawę materialnoprawną decyzji art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności, zgodnie z którym – jeżeli zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania dane budzą wątpliwości, o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Prezydent uznał, iż w toku sprawy pojawiły się wątpliwości co do prawidłowości rejestracji pobytu D. M. i zmienił kwalifikację przedmiotu postępowania – w przedmiocie anulowania czynności zameldowania. Zdaniem organu pierwszej instancji w 1997 roku doszło do błędnego zarejestrowania zamieszkania zarówno K. L. (powinien być zameldowany w lokalu nr [...] przy ul. [...] we [...]), jak również rodziny M. , którzy powinni zostać zameldowani w lokalu nr [...] przy ul. [...]. przy czym z uwagi na upływ czasu nie jest możliwe stwierdzenie, w jaki sposób czynności tych dokonano.
Zgodnie z przepisami ustawy zameldowani można dokonać wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej, a nie z urzędu lub na wniosek osoby trzeciej. W ocenie organu gminy fakt nieprawidłowego wpisu zameldowania D. M. ( i innych osób) jest oczywisty i wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego – zapisów w księgach wieczystych prowadzonych odrębnie dla lokalu nr [...] i lokalu nr [...] położonych w budynku przy ul. [...] we [...] oraz umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu nr [...] w formie aktu notarialnego (którego właścicielem jest D. M.). W ocenie organu pierwszej instancji skutkiem błędnego wpisu ewidencyjnego spełnione zostały przesłanki do anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. Ujawnione sprzeczności pomiędzy danymi wskazanymi w zgłoszeniu meldunkowym a stanem faktycznym i prawnym, musiały zatem zostać rozstrzygnięte skoro dotarły do organu.
Jednocześnie odrębnymi decyzjami z tej samej daty Prezydent Miasta [...] anulował także czynności materialno-techniczne w postaci wpisu o zameldowaniu pod tym samym adresem K. M. i małoletniego B. M. oraz D. M..
W odwołaniu od powyższej decyzji D. M. zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. czyli zasad prowadzenia postępowania dowodowego, oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz wniosków wynikających z tej oceny. Obowiązkiem organu pierwszej instancji było bowiem wyjaśnienie z czego wynikają rozbieżności pomiędzy zameldowaniem a treścią ksiąg wieczystych, kto dokonał zameldowania właściciele czy deweloper oraz jaki numer lokalu który widnieje na druku meldunkowym został przypisany mieszkaniu strony oraz K. L.. W decyzji organ uwzględnił natomiast jedynie interes następców prawnych zmarłego K. L., nie zauważając że narusza interesy odwołującego się, jego rodziny oraz właścicieli innych lokali znajdujących się w dwóch budynkach położonych przy ul. [...] i [...], którzy także mają rozbieżne adresy zameldowania oraz ujawnione w księgach wieczystych. Odwołujący się wraz z rodziną od momentu zameldowania w 1997r. cały czas zamieszkuje w tym samym trzypokojowym lokalu położonym przy ul. [...] oznaczonym numerem [...], natomiast K. L. do chwili śmierci zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...], gdzie był zameldowany.
Wojewoda przywołał obowiązujący aktualnie stan prawny wynikający z przepisów ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności oraz stan prawny obowiązujący w dacie zasiedlania budynku (w 1997r.) – czyli przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. stwierdził, że
Powołując się na przepis art. 31 ust 1 ustawy o ewidencji ludności organ odwoławczy wskazał, że jeżeli dane zgłoszone do zameldowania budzą wątpliwości na możliwość, o zameldowaniu lub wymeldowaniu orzeka się decyzją . W tym trybie może także nastąpić uchylenie (unieważnienie lub anulowanie) czynności materialno-technicznej zameldowania (bądź usuniecie z ewidencji zapisu o zameldowaniu). Jako przykład organ wskazał sytuację gdy wprowadzono organ meldunkowy w błąd co do istniejącego stanu faktycznego, lub stwierdzenie, że zameldowania dokonano mimo niespełnienia przesłanek koniecznych do jego dokonania.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż doszło do nieprawidłowości przy zameldowaniu D. M. w lokalu nr [...] przy ul [...] we [...], wskazując w tym zakresie na treść ksiąg wieczystych dotyczących lokali mieszkalnych o oznaczonych adresach [...] (w której współwłaścicielem jest D. M.) oraz [...] w której jako współwłaściciele figurują następcy prawni K. L.. Organ powołał się również na treść umowy o wyodrębnienie z budynku położonego u zbiegu ulic [...] i [...] we [...] odrębnej własności lokalu [...], który nabył D. M.. Zdaniem organu odwoławczego z tych dokumentów wynika bezspornie, że [...] lutego 1997r. D. M. zgłosił swoje zameldowanie na pobyt stały pod adresem ul. [...] we [...] i złożył w tym celu stosowny formularz wypełniony i podpisany. Organ odwoławczy wskazał, jakie dane taki formularz powinien zawierać i analogicznie jak organ pierwszej instancji stwierdził, że ze względu na upływ czasu nie jest obecnie możliwe stwierdzenie w jaki sposób doszło do błędnego zameldowania. Zdaniem organu odwoławczego kwestia nie ma ta jednak żadnego znaczenia w sprawie, bowiem ostatecznie organ gminy dokonał zameldowania pod zgłoszonym adresem ul. [...].
W dalszej części Wojewoda wskazał, że z treści ksiąg wieczystych wynika, że D. M. jest współwłaścicielem lokalu nr [...] położonego na I piętrze budynku przy ul [...], natomiast zmarły K. L. był właścicielem lokalu nr [...] , położonego również na i piętrze tego budynku. Tak więc słusznie organ pierwszej instancji stwierdził, że D. M. "powinien być zameldowany pod adresem [...] ul. [...], a K. L. pod adresem ul. [...]. Organ powołał się również na treść art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jednocześnie podkreślając wyłącznie administracyjny charakter ewidencji ludności. Zdaniem organu adresat decyzji w dniu [...] lutego 1997 r. zgłosił nieprawidłowe dane dotyczące adresu nowego miejsca stałego pobytu, co w toku postępowania organy w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły i zobowiązane były skorygować błędne dane adresowe poprzez anulowanie stosownego wpisu ewidencyjnego.
Zarzuty odwołania organ drugiej instancji uznał za niezasadne, bowiem przeprowadzona analiza treści ksiąg wieczystych obu lokali potwierdza jedynie słuszność ustaleń organu pierwszej instancji. Nie miało znaczenia twierdzenie, że omawiane lokale nr [...] i nr [...] znajdują się w dwóch różnych budynkach, a mianowicie przy ul [...] (lokal małżonków M. ) i ul. [...] (lokal po zmarłym K. L.). Organ powołał się również na obowiązek czuwania nad zgodnością danych ewidencyjnych ze rzeczywistym miejscem pobytu , osób, na których ciąży ustawowy obowiązek meldunkowy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższa decyzję wnieśli K. M. i D. M., zarzucając, że lokal położony we [...] przy ul. [...] jest ich własnością, nabyli go [...] stycznia 1997r. od małżonków H. i W. B.. W akcie notarialnym lokal jest opisany nr [...] przy ul. [...] i [...]. Skarżący wskazali na różnicę w zapisach pomiędzy adresami zameldowania a adresami właścicieli wielu lokali w tym samum budynku w księgach wieczystych, wskazują, że przy sporządzaniu aktów notarialnych wszystkie lokale mieszkalne miały przydzielone numery budowlane, które zaczynały się od nr [...] do nr 20 i przypisane były do ulic: [...] i [...] Po podpisaniu aktów notarialnych podczas próby zameldowania stwierdzono, że nie można być zameldowanym przy dwóch ulicach, wówczas budynek został podzielony na dwa budynki z dwoma adresami (budynek przy ul. [...] i budynek przy ul. [...]1). Tak też widnieją dwa budynki na mapach geodezyjnych, na podstawie których lokale o nr [...] przynależą do ul [...]j, a lokale o nr [...] do budynku przy ul. [...]. Lokale od 17-20 otrzymały nowe adresy administracyjne o numerach od 1 do 4. Cała wspólnota mieszkaniowa ma dwa różne adresy. Skarżący dołączyli do wniosku zestawienie adresów administracyjnych, adresów ujawnionych w księgach wieczystych. Podkreślili, że od początku przez ponad 20 lat zamieszkują są zameldowaniu w tym samym lokalu mieszkalnym pod tym samym adresem administracyjnym ul. [...]. W tej klatce schodowej nie ma lokalu o nr [...], pod którym zdaniem organu powinna być zameldowana rodzina skarżących, w tej klatce numery mieszkań zaczynają się od 1-4.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r. Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę K. M., uznając, iż nie posiada ona legitymacji procesowej do zaskarżenia decyzji o wymeldowaniu wyłącznie D. M. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] we [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Przedmiot kontroli legalności w niniejszej sprawie stanowi decyzja Wojewody z [...] maja 2017r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2017r. nr [...] (Rej. [...]), w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania D. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] we [...].
Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że [...] grudnia 2016r. T. P., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Urzędu Miasta [...] o niezwłoczne uregulowanie stanu prawnego lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] we [...], dla którego Sąd Rejonowy we [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], poprzez wymeldowanie osób zameldowanych pod adresem: ul. [...], [...] [...] i następnie zameldowanie ich na adres ww. lokalu mieszkalnego ul. [...], [...] [...] oraz wymeldowanie osób zameldowanych aktualnie przy ul. [...] i zameldowanie ich pod adresem: ul. [...] . Wnioskodawca wskazał, iż jednym ze spadkobierców zmarłego [...] października 2006r. K. L., który był właścicielem lokalu mieszkalnego położonego we [...] przy ul. [...], co wynika z treści ww. księgi wieczystej, który był jednak zameldowany na adres ul. [...] we [...], co stanowiło rozbieżność między stanem ujawnionym w księdze wieczystej a danymi meldunkowymi. Wnioskodawca powołał się na art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i domniemanie, że prawo wpisane w księdze wieczystej jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Wnioskodawca twierdzi, że w sprawie doszło do zameldowania zmarłego K. L. pod adres inny niż ten, który został wskazany w treści księgi wieczystej, mimo iż zgodnie z przepisami prawa do wniosku o zameldowanie konieczne jest przedłożenie do wglądu dokumenty potwierdzającego tytuł prawny do lokalu mieszkalnego. Ponadto zamieszkujący przy ul. [...] zostali błędnie zameldowani przy ul. [...]. Sytuacja to rodzi komplikacje dla spadkobierców zmarłego, którzy chcąc rozporządzać lokalem mieszkalnym położonym przy ul. [...] we [...] muszą doprowadzić do ujednolicenia treści księgi wieczystej z danymi meldunkowymi.
Prezydent Miasta [...], pismem z dnia [...] grudnia 2016r. zawiadomił K. M., D. M., D. M. i nieletniego B. M. o wszczęciu postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego we [...] przy ul. [...].
W toku postępowania małżonkowie [...] i D. M. wskazywali, iż od początku zasiedlenia nowo wybudowanego budynku/ budynków u zbiegu ulic [...] i [...] we [...], zostali zameldowani przez właściwego urzędnika w lokalu mieszkalnym który kupili – pod adresem ul. [...], numeracja ta odpowiada numeracji lokali mieszkalnych w ich budynku. Przedkładali przy tym akt notarialny. Przy sprzedaży lokali mieszkalnych przez dewelopera nie doszło do rozdzielenia numeracji poszczególnych lokali mieszkalnych odrębnie dla adresu [...] i [...], ale numeracja była jednolita, ich lokal oznaczony został numerem "18". W budynku przy ul. [...] znajduje się jedna klatka schodowa, z 4 mieszkaniami o numerach 1-4 (w tym ich lokal). Odrębną część stanowi budynek przy ul. [...]. Podkreślili, że także z przedstawionego przez spadkobierców K..L. aktu notarialnego wcale nie wynika, że nabył on lokal przy ul. [...] we [...]. Od początku mieszkają w tym samym lokalu, w którym zostali zameldowani na pobyt stały [...].02.1997r., czyli pod adresem [...] płaca podatek od tak oznaczonej nieruchomości, podczas gdy adres lokalu mieszkalnego wnioskodawcy to [...] we [...]. Powołali się również na ustawę Prawo geodezyjne i kartograficzne (pismo z [...].02.2017r.) regulujące kwestię nadawania numerów porządkowych budynkom i lokalom mieszkalnym, i toczące się odrębnie w innym Wydziale zawieszone postępowanie co do prawidłowości nadanej numeracji lokali mieszkalnym w tym budynku.
Nadto zarzucili brak własnej winy jeśli nawet doszło do błędnego zameldowania osób w tym budynku w różnych lokalach, i rozbieżność pomiędzy adresami zamieszkania i zameldowania oraz wpisanymi w treści ksiąg wieczystych dla większości lokali w tym budynku. Obecna ingerencja w zmianę zapisu adresu spowoduje dla niech niedogodności i znaczne koszty. Wnieśli także o przeprowadzenie wizji lokalnej lokalu mieszkalnego i budynku położonego we [...] przy ul. [...] i [...].
Pismem z [...] stycznia 2017r. z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] poinformowano o zmianie kwalifikacji prawnej sprawy prowadzonej dotychczas w oparciu o art. 35 ustawy z 24 września 2010r. o ewidencji ludności, dotyczącej wymeldowania z pobytu stałego w lokalu oznaczonego nr [...] przy ul. [...] we [...] J. M., D. M. D. M. oraz nieletniego B. M., które będzie kontynuowane w oparciu o przepis art. 31 ust. 1 ww. ustawy tj. w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej w postaci wpisu o zameldowaniu wyżej wymienionych pod wskazanym adresem.
Z dalszej analizy akt sprawy wynika, iż trzema odrębnymi decyzjami z dnia [...] marca 2017r. (o tym samym numerze [...], dodatkowo odrębnych nr Rej.) Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności: "po przeprowadzeniu postępowania z wniosku radcy prawnego M. P. działającego w imieniu T. P., postępowania administracyjnego o anulowanie czynności materialno-technicznej w postaci wpisu o zameldowanie na pobyt stały", orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci zameldowania na pobyt stały w lokalu oznaczonym numerem [...] położonym we [...] przy ul. [...]
- K. J. M. oraz nieletniego Bartosza D. M. (rej [...]),
- D. M. M. (Rej [...]),
- D. K. M. (Rej [...]).
Organ pierwszej instancji ustalił, że pod adresem [...] ul. [...] od [...] lutego 1997r. zameldowana jest rodzina państwa M. . Budynek ten był zasiedlany w 1997r. Radca prawny M.. P. działając w imieniu jednego ze współwłaścicieli omawianego mieszkania żąda podjęcia działań zmierzających do uregulowania stanu prawnego omawianego mieszkania. Odnosząc się do treści jego żądania wymeldowania i zameldowania organ podkreślił, że zgodnie z ustawą o ewidencji ludności zameldowanie następuje na wniosek osoby zainteresowanej, nigdy z urzędu czy też na wniosek osoby trzeciej właściciela innego lokalu. Organ w związku z ustaleniami uznał, że właściwa będzie zmiana kwalifikacji prawnej sprawy i kontynuowanie postępowania w oparciu o przepis art. 31 ust. 1 ustawy tj. w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. Przepis ten wskazuje na obowiązek weryfikacji przez organ prawidłowości danych zgłaszanych przez osoby dokonujące obowiązku meldunkowego.
Organ powołał się na treść aktu notarialnego z [...] stycznia 1997r. (repertorium A nr [...]), z którego wynika, że D. M. M. i K. J. M. są właścicielami mieszkania oznaczonego nr [...] położonego na pierwszym piętrze budynku składającego się z 3 pokoi, kuchni, łazienki, wc i przedpokoju o powierzchni użytkowej 64,70 m2. Mieszkanie to jak wynika z zapisów w księdze wieczystej nr [...] (stan prawny z [...] stycznia 2017r.) znajduje się w budynku położonym we [...] przy ul. [...].
Organ wskazał, że z uwagi na upływ czasu nie jest możliwe ustalenie w jaki sposób doszło do błędnego zameldowania. W każdym bądź razie K. L. powinien być zameldowany pod adresem ul. [...] a rodzina Państwa M. , w tym D. M. powinien być zameldowany pod adresem ul. [...] m.18. Zdaniem organu fakt ten: "wynika z dokumentów w sprawie i nie powinien podlegać żadnej dyskusji". Pełnomocnik słusznie wskazał, na art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych, który stanowi, że domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do błędnego zarejestrowania zamieszkania zarówno K. L. jak i rodziny Państwa M. , tzn. pod adresem innym niż wskazany w treści księgi wieczystej. Sytuacja ta rodzi wiele komplikacji dla spadkobierców zmarłego K. L., jest niezgodna z treścią księgi wieczystej i musi ulec sprostowaniu.
Prezydent wskazał jednocześnie, że rodzina M. od 1997r. zajmuje mieszkanie o pow. 64,70 m2 składający się z 3 pokoi, kuchni łazienki, wc i przedpokoju, a więc oznaczone w akcie notarialnym i księdze wieczystej nr [...]. Natomiast K. L. od 1997r. do chwili śmierci zajmował mieszkanie o pow. 53,79m2, składające się z 2 pokoi, kuchni, łazienki, korytarza, garderoby, a więc oznaczone w akcie notarialnym i księdze wieczystej nr [...]. Zdaniem organu obydwa mieszkania według dokumentów położone są we [...] przy ul. [...].
Organ wskazał, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, w przypadku błędy przy czynności zameldowania organ powinien wykreślić nieprawidłowy wpis w drodze czynności materialno-prawnej. Z uwagi na ochronę praw jednostki należy skorygować błędny zapis w drodze decyzji. W razie powzięcia informacji, że zameldowanie nastąpiło na podstawie nieprawdziwych danych organ meldunkowy powinien skorygować błędny wpis ewidencyjny poprzez wydanie rozstrzygnięcia uchylającego czynność materialno-prawną polegającą na zarejestrowaniu faktu zameldowania. Ujawniona sprzeczność pomiędzy danymi zawartymi na zgłoszeniu meldunkowym, a stanem faktycznym i prawnym, o którym wiadomość dotarła do organu musi zostać rozstrzygnięta w drodze decyzji i odpowiednio rozstrzygnięta.
Sąd z urzędu stwierdza, że w ustawowym terminie wspólnym pismem odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2017r. wnieśli K. M. i D. M. wskazując na orzeczenie o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania D. M., wnosząc o uchylenie decyzji. Stanowiącą przedmiot skargi decyzją z dnia [...] maja 2017r. znak [...] Wojewoda rozpoznał jednak wyłącznie odwołanie D. M. od jednej ze wskazanych wyżej decyzji orzekającej o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania go na pobyt stały (Rej. [...].).
W niniejszej sprawie przedmiot kontroli stanowi zatem bezpośrednio wyłącznie ta decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji. Marginalnie należy jednak wskazać, iż organ odwoławczy winien rozpoznać również odwołanie K. M., w razie wątpliwości (w związku z tożsamymi datami, numerami i zbieżnym przedmiotem) wezwać do wyjaśnienia , której decyzji dotyczy jej odwołanie i je rozstrzygnąć merytorycznie lub formalnie. Ewentualna bezczynność organu odwoławczego w tej sprawie nie stanowi jednak przedmiotu niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U z 2016r. poz. 722 ze zm.). W świetle przepisów tej ustawy obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego i czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Oznacza to, iż nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Organ meldunkowy jedynie gromadzi informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby. Tym samym postępowanie ewidencyjne z pewnością nie służy zapewnianiu zgodności danych ewidencyjnych z treścią księgi wieczystej nieruchomości, ani z rzeczywistym stanem prawnym. Wykonanie obowiązku meldunkowego w postaci zameldowania lub wymeldowania polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 24 i nast. ustawy o ewidencji) właściwemu organowi, który dokonuje ich rejestracji, będącej czynnością materialno-techniczną, rodzącą skutki prawne. Organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art. 31, art. 35).
W stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organ, w myśl przepisu art. 25 ust. 1 ww. ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 , obywatel polski dokonuje zameldowania się na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport. Dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu.
Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała (ust. 4). Ponadto zgodnie z przepisem art. 31 ust. 1 ustawy, jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Wątpliwości co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2).
Z kolei w myśl art. 35 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Zgodnie z przepisem art. 70 ust. 1 ww. ustawy, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące dokonane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. poz. 993, z późn.zm.), zachowało ważność.
Poza sporem pozostaje to, iż D. M. wraz z żoną w dniu [...] lutego 1997r. został zameldowany na pobyt stały w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] we [...] (vide wpis w dowodzie osobistym k. 91 akt administracyjnych). W tym samym lokalu nadal wraz z rodziną zamieszkiwał z zamiarem stałego pobytu w dacie wydania decyzji organów ewidencyjnych w niniejszej sprawie.
W obowiązującym wówczas stanie prawnym zameldowanie osoby na pobyt stały w lokalu mieszkalnym również następowało w drodze czynności materialno-technicznej. Jak już wskazano organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, wbrew dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, który mógłby ewentualnie prowadzić do ustalenie, że przedmiotowa czynność materialno-techniczna Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1997r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą nieważności, co mogłoby w konsekwencji doprowadzić do jej "anulowania" – czyli uchylenie jej skutków prawnych ex tunc. Podkreślenia wymaga, że organ pierwszej instancji taką właśnie sankcję administracyjną zastosował w sprawie (a nie np. uchylenie) , nie uzasadniając w istocie na podstawie jakich dokumentów uznał nieważność czynności materialno-technicznej po 20 latach od jej dokonania. Przede wszystkim brak jest w aktach sprawy dokumentów związanych ze zgłoszeniem obowiązku meldunkowego, na podstawie których właściwy organ dokonał spornej czynności, nie przesłuchano co do szczegółowych okoliczności i podstaw zameldowania skarżącego pod oznaczonym adresem (ul. [...] m. 2, a nie ewentualnie [...] m. 18) świadków, ani nawet strony.
W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego przez organy materiału dowodowego nie daje żadnych podstaw, do wydania skarżonego rozstrzygnięcia. Organy nie wykazały, iż zameldowanie skarżącego na pobyt stały pod oznaczonym adresem, a więc w lokalu, w którym zamieszkiwał i nadal zamieszkuje nastąpiło z tego typu naruszeniem konkretnych przepisów prawa (w tym obowiązującej wówczas ustawy z [...] kwietnia 197r.), które mogłoby skutkować obecnie władczym anulowaniem tej czynności materialno-technicznej.
Podkreślenia wymaga, iż organy nie dokonały także, wbrew wnioskom małżonków M., oceny i wszechstronnej analizy nawet zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności treści umów o ustanowienie odrębnej własności lokali w budynku wybudowanym przez W. i H. małżonków B. na nieruchomości położonej we [...] przy ulicach: [...] pod numerem [...] i [...] pod numerem [...], stanowiącej działkę gruntu oznaczoną w rejestrach geodezyjnych numerem [...] aktów notarialnych
W wykonaniu uprzedniej umowy z dnia [...] kwietnia 1996r. zobowiązującej małżonków B. do wybudowania na ww. działce ewidencyjnej budynku mieszkalnego oraz ustanowienia po zakończeniu jego budowy odrębnej własności lokali (oznaczonym numerami) i przeniesienia tego prawa, po przedłożeniu przez inwestorów decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1997r. ([...]) o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego w składzie 20 lokali mieszkalnych i 9 lokali użytkowych zlokalizowanego na ww. nieruchomości, zaświadczenia Urzędu Miejskiego we [...] z dnia [...] grudnia 1996r. (nr [...]), z którego wynika, że znajdujące się w przedmiotowym budynku lokale mieszkalne i usługowe mogą stanowić przedmiot odrębnej własności zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali oraz rzutu piwnic, parteru, i I-III piętra wraz z wyodrębnieniem poszczególnych lokali, małżonkowie B. ustanowili odrębną własność lokali mieszkalnych wraz z przynależnymi piwnicami oraz udziałem we współwłasności nieruchomości, na której znajduje się wybudowany budynek (działka gruntu nr [...]) oraz udział we współwłasności wszystkich wspólnych części budynku. Budynek został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1995r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowo-handlowego na działce nr [...] położonej we [...] przy ul. [...], róg [...] [...].
I tak umowami z [...] stycznia 1997r. odpowiednio ustanowili odrębną własność:
- lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem 18, położonego na I piętrze budynku składającego się z trzech pokoi, kuchni, łazienki, wc i przedpokoju o pow. użytkowej 64,70m2, wraz z przynależną piwnicą oznaczoną tym samym numerem o pow. 4,72 m2 oraz przenieśli wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej wynoszącym 34/854 części na rzecz D. M. i K. J. małżonków M. (akt notarialny repertorium A Nr [...] k. 51-53 akt adm.),
- lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem 2, położonego na I piętrze budynku składającego się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki, przedpokoju i garderoby o powierzchni użytkowej 50,10m2, wraz z przynależną piwnicą oznaczoną tym samym numerem o pow. 3,69 m2 oraz przenieśli wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej wynoszącym 26/854 części na rzecz K. L. (akt notarialny repertorium A Nr [...] k. 61-66 akt adm.).
Z umów wynika, iż nabywcy przedmiot umowy wcześniej objęli już w posiadanie. Nadto zawarto w nich wnioski o odłączenie z księgi wieczystej macierzystej nieruchomości (Kw numer [...]) przedmiotowych lokali mieszkalnych wraz z przynależnymi piwnicami i urządzenie dla niech nowych ksiąg wieczystych, wpis w nich prawa własności lokali i przysługujących ich właścicielom udziałów w nieruchomości wspólnej.
Należy zatem zgodzić się ze skarżącym, iż z treści powyższych dokument nie wynika jednoznacznie adres administracyjny poszczególnych wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Nie budzi żadnej wątpliwości jedynie to, że lokale te zostały wyodrębnione z budynku wybudowanego na nieruchomości położonej we [...] u zbiegu ulic [...] nr [...] i [...] nr [...], w którym to wyodrębniono łącznie 20 lokali mieszkalnych, którym zostały nadane kolejne numery od 1 do 20. Z pewnością gdyby organ uzupełnił materiał dowodowy w sprawie, chociażby o stosowną dokumentację budowlaną, zaświadczenie o wydzieleniu poszczególnych lokali mieszkalnych i ich rozmieszczeniu w budynku, oraz zaświadczeniu o nadaniu poszczególnym lokalom mieszkalnym w budynku mieszkalnym numerów administracyjnych – ustaliłby ponad wszelką wątpliwość to czy przedmiotowy lokal mieszkalny (oznaczony w akcie notarialnym nr [...]), do którego tytułu prawny posiada skarżący jest tym samym, w którym zamieszkuje od 1997r. i jest zameldowany na pobyt stały (przy ul. [...]), czy też jak twierdzi wnioskodawca T. P. (jako następca prawny K. L.) jest to lokal oznaczony przy wyodrębnianiu lokali numerem 2, do którego skarżący nie posiadał nigdy tytułu prawnego i winien zostać wymeldowany. Z pewnością z właściwej dokumentacji wynika jednoznacznie czy lokal oznaczony w ww. umowie numerem 2 jest to lokal położony obecnie pod adresem ul. [...], czy też jednak mieści się pod adresem administracyjnym przy ul. [...] - zatem czynności zameldowania nie były sprzeczne z prawem.
Jest to zagadnienie istotne także z tej przyczyny, że wnioskodawca nie wnosił o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania D. M. w lokalu przy ul. [...], ale o wymeldowanie rodziny skarżącego z tego lokalu i zameldowanie w nim innych osób, powołując się na prawo własności. Organ meldunkowy tym czasem, po wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania na wniosek, nie umorzył go jednak gdy uznał brak podstaw do wymeldowania, przekształcił sam przedmiot postępowania. Organ nie zweryfikował jednak zasadniczej kwestii czy T. P. i inni następcy prawni K. L. i na jakiej podstawie są legitymowani do występowania w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jeżeli tego przymiotu wnioskodawca nie posiada, organ winien przy ponownym rozpoznaniu sprawy umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a.
Organy pominęły taką możliwość, że to nie czynności materialno-techniczne zameldowania określonych osób pod oznaczonymi adresami administracyjnymi odpowiadającymi lokalom mieszkalnym, do których posiadają tytuł prawny są niezgodne ze stanem prawnym, lecz wpisy dotyczące adresów w księgach wieczystych założonych dla wyodrębnionych lokali mieszkalnych jako przedmiotu odrębnego od gruntu prawa własności. Przy czym podkreślenia wymaga, iż w ocenie Sądu, adres administracyjny w tym przypadku nie jest objęty domniemaniem prawnym określonym w przepisie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1992r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1007). Zgodnie z tym przepisem domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie prawdziwości chroni prawo własności konkretnej nieruchomości lokalowej, wyodrębnionej w budynku mieszkalnym położonym na nieruchomości gruntowej, a nie adres w znaczeniu administracyjnym, który został być może wadliwie przypisany, bowiem nie wynika on z treści umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu. Domniemanie to jest nadto wzruszalne.
Nadany w trybie czynności materialno-technicznej numer administracyjny budynku jak również lokalu mieszkalnego stanowi podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, a nie odwrotnie. Zważyć należy, iż to nie droga administracyjna, lecz cywilnoprawna służy zainteresowanym celem usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Z pewnością nie służy temu celowi postępowanie meldunkowe, które ma wyłącznie charakter ewidencyjny ustalenia stanu faktycznego zamieszkiwania osób, a nie ich tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych zarówno w stanie prawnym obowiązującym w dacie spornego zameldowania, jak i obecnie rejestracja meldunkowa nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. Dlatego też podstawę do zameldowania powinno stanowić ustalenie, czy osoba zgłaszająca przebywa pod danym adresem. Dla dokonania zaś czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu jako miejscu stałego pobytu, ale też faktyczne zamieszkanie w lokalu. Jeśli przesłanka powyższa nie jest spełniona, to czynność materialno-techniczna zameldowania może zostać uchylona w drodze decyzji. Meldunek ma bowiem charakter ewidencyjny, niezależny od tytułu prawnego do lokalu i nieodzwierciedlający uprawnień do niego.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, stan faktyczny ustalony przez organy w przedmiotowej sprawie, nie pozwala na anulowanie czynności materialno - technicznej z [...] lutego 1997r. zameldowania skarżącego w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym we [...] przy ul. [...]. Powyżej opisana decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2017r. (Rej. [...]) została zatem wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 6, art. 7, art. 28, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego), związanym z błędną wykładnią zastosowanych przepisów prawa materialnego – art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2017r. poz. 657). Naruszenia te co najmniej mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem pobieżnie dokonane, dowolne, i nie oparte na wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym ustalenia faktyczne, nie dają podstaw do anulowania, czyli unieważnienia czynności materialno-technicznej dokonanej niemal 20 lat wcześniej we właściwym trybie przez uprawniony organ administracji publicznej.
Organ pierwszej instancji zarówno w toku postępowania, jak i w sentencji decyzji z [...] marca 2017r. nie wskazał daty czynności materialno-technicznej, którą "anuluje", w uzasadnieniu rozstrzygnięcia także zdaje się nie zauważać co oznacza to rozstrzygnięcie, jakie są skutki takiego orzeczenia – czyli wyeliminowanie wszelkich skutków dokonanej [...] lutego 1997r. czynności materialno-technicznej zameldowania D. M. w lokalu mieszkalnym nr [...] mieszczącym się w budynku położonym przy ul. [...] we [...].
Nadto organ w postępowaniu wyjaśniającym świadomie całkowicie pominął podnoszone przez małżonków M. konsekwentnie twierdzenia i wnioski aby w pierwszej kolejności zweryfikować, kto i na jakiej podstawie dokonywał czynności zameldowania ich oraz innych nabywców od dewelopera lokali mieszkalnych w budynku/budynkach wybudowanych na nieruchomości leżącej we [...] u zbiegu ulic [...] i [...] 1, oraz kto przy zameldowaniu dokonał takiego przypisania lokali mieszczących się faktycznie w dwóch budynkach, mających odrębne adresy. Organ nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń, brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów związanych z zameldowaniem D. M. w 1997r. pod adresem ul. [...], nie przesłuchano świadków, np. małżonków B. , organ nie ustalił również jakie numery administracyjne (adresy) zostały nadane po wybudowaniu budynku/budynków numery administracyjne poszczególnym lokalom, w tym lokalowi, w którym zameldowany został skarżący. Z pewnością przy zameldowaniu organ powinien się opierać w tym zakresie na odrębnej czynność materialno-technicznej, dokonywanej w trybie przepisów ustawy Prawo geodezyjne kartograficzne i aktów wykonawczych. W sytuacji zatem, gdy skarżący twierdzi, że od początku jest zameldowany w tym samym lokalu, który nabył od dewelopera (opisanym w akcie notarialnym) - i jest to lokal mieszczący się właśnie w budynku przy ul. [...] oznaczony od początku numerem administracyjnym 2, te okoliczności wymagały ustalenia i zweryfikowania przez organ ewidencyjny. W ocenie Sądu, wobec treści jasnych, spójnych i logicznych wyjaśnień skarżącego i jego żony, niezakwestionowanych przez organ, niezrozumiałe jest w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, twierdzenie, że powinni zostać oni zameldowani w "lokalu nr [...]" przy ul. [...], skoro organ nie ustalił jakkolwiek, że w tym budynku w ogóle istniało od jego wybudowania i oddania do użytku w 1997r. lub obecnie 18 lokali mieszkalnych, lub wyodrębniony lokal mieszkalny o nadanym w trybie administracyjnym numerze 18. Skarżący twierdzi bowiem, że w budynku przy ul. [...] we [...] (tj. w jego klatce schodowej), znajdują się wyłącznie 4 lokale mieszkalne.
Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.). W myśl art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Obowiązkiem organu było zatem w pierwszej kolejności ustalenie czy wnioskujący T. P. jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego zameldowania D. M. ( jak również pozostałych członków jego rodziny) w lokalu mieszkalnym położonym przy. Ul. [...] we [...], w szczególności czy posiada tytuł prawny do tego lokalu, lub jego interes prawny wynika z konkretnej normy prawa materialnego. Nie jest przy tym z pewnością, wobec zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego wystarczające w tym zakresie, oparcie się na wpisie adresów poszczególnych lokali mieszkalnych w księgach wieczystych prowadzonych dla wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku wybudowanym na działce ewidencyjnej nr [...] położonej we [...] u zbiegu ulic [...] nr 24 i [...] nr [...].
Jak bowiem wynika chociażby z treści wskazanych aktów notarialnych mowa jest w nich o jednym budynku ze wskazaniem położenia nieruchomości, na której go wybudowano. Przy czym nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami oznaczenie w akcie notarialnym adresu administracyjnego budynku mieszkalnego oddanego do użytku, jako położonego we [...] "przy ulicy [...], róg [...] 24". Do tak określonego budynku w akcie notarialnym odnoszono oznaczenie numeracji wyodrębnionych lokali mieszkalnych zgodnie ze wskazanym zaświadczeniem, którego w aktach brak. O ile zatem z treści cytowanych wyżej umów o ustanowienie odrębnej własności lokali, które następnie deweloperzy zbyli K. L. (lokal mieszkalny o pow. z pom. przynależnym 53,79m2 oznaczony nr [...]) oraz małżonkom D. i K. M. (lokal mieszkalny pow. z pom. przynależnym 69,42m2 oznaczony nr [...]) wynika, że są to odrębne lokale mieszkalne położone każdy na I piętrze tego budynku, nie wynika z nich adres administracyjny tych odrębnych przedmiotów własności. Nie można zatem na tej tylko podstawie stwierdzić, bez porównania załączników do aktów notarialnych i analizy dokumentów – akt ksiąg wieczystych założonych dla tych wyodrębnionych nieruchomości lokalowych, oraz bez ustalenia jakie numery administracyjne zostały prawnie nadane poszczególnym lokalom mieszkalnym, że opisany wyżej lokal oznaczony w akcie notarialnym nr [...], jest to lokal mieszkalny położony przy ul. [...], a nie [...] 1. Podobnie jak nie można zweryfikować bez dalszych dowodów, czy lokal mieszkalny, do którego prawo nabyli małżonkowie M. (oznaczony w akcie notarialnym nr [...]) jest, jak twierdzą właśnie lokalem położonym przy ul. [...] oznaczonym administracyjnie nr [...]. Na prawdziwość tego twierdzenia skarżącego i jego żony wskazuje załączone do akt sprawy zestawienie porównawcze wykazujące rozbieżność pomiędzy adresem zamieszkania i zameldowania a adresem oznaczonym w księgach wieczystych dla większości lokali mieszkalnych w tym budynku/budynkach wzniesionych na działce nr [...] przy ul. [...] i [...] 1 we [...]. Podkreślenia wymaga, iż skarżący wnosili o przeprowadzenie oględzin, podnosząc, że lokale mieszkalne w omawianym budynku mieszczą się w dwóch różnych klatkach schodowych, ich lokal znajduje się w klatce schodowej mającej wejście od ulicy [...], w której znajdują się tylko 4 lokale mieszkalne o numerach administracyjnych od 1 – 4, nie ma tam lokalu mieszkalnego numer [...].
Powyższe oznacza, że nie zostało ustalone, czy i jaki interes prawny w przedmiotowym postępowaniu posiadają następcy prawni K. L., w tym wnioskodawca T. P.. Nie jest dostateczne powołanie się przez niego na treść wpisu dotyczącego numeru budynku i numeru lokalu mieszkalnego oznaczonego w księdze wieczystej KW nr [...], zwłaszcza, że nie zweryfikowano nawet daty wpisu, a tym bardziej opisu i mapy stanowiących podstawę wpisu. Nie można ponad wszelką wątpliwość wykluczyć, a nie przeczy temu wnioskodawca, że lokal dla którego prowadzona jest ta księga wieczysta mieści się w rzeczywistości właśnie w budynku od strony ulicy [...], w którym ma również numer [...]. To oznaczałoby, że jako właściciel wyłącznie tego lokalu mieszkalnego z udziałami w nieruchomości wspólnej nie posiada on legitymacji do żądania weryfikacji przez organy administracji meldunku osób zameldowanych w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym od ulicy [...].
Z treści przepisów ustawy o księgach wieczystych nie wynika kompetencja dla organu ewidencyjnego do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie doprowadzenia do zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Brak jest jednak podstaw do uznania, że organy administracji publicznej nie mają uprawnienia do prowadzenia postępowania zmierzającego do obalenia domniemania z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wtedy, gdy powyższe ma służyć nie wiążącemu stwierdzeniu albo ukształtowaniu stanu prawnego pomiędzy podmiotami prowadzącymi spór należący do drogi cywilnoprawnej, lecz jedynie ustalenie jednej z przesłanek, która umożliwia uzyskanie rozstrzygnięcia na drodze administracyjnoprawnej, mającego wpływ na sytuację prawną, a nie faktyczną danego podmiotu (vide wyrok z dnia 14 lutego 2013r. sygn. II SA/Kr 1723/12).
Powyższemu obowiązkowi uchybił w sprawie nie tylko organ pierwszej instancji, lecz również organ odwoławczy, który z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej decyzji powołał się na okoliczności, które nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, np. okoliczności zgłoszenia przez skarżącego faktu zamieszkania przy zgłoszeniu zameldowania na pobyt stały pod adresem ul. [...] we [...]. Wojewoda nie wskazał, na podstawie jakich dowodów ustalił, że w budynku przy ul. [...] na I piętrze znajdują się lokale nr 2 oraz nr 18. Wyłącznie na podstawie treści ksiąg wieczystych organ odwoławczy analogicznie jak organ pierwszej instancji uznał, że K. L. był właścicielem lokalu nr 2, a skarżący powinien zostać zameldowany w lokalu przy ul [...] 24/18. Organ odwoławczy dowolnie, bez przeprowadzenia w tym zakresie dowodów, powielił stanowisko organu pierwszej instancji, a zakwestionował twierdzenia skarżącego, ponownie powołując się błędnie wyłącznie na oznaczenie numerów budynku i lokali w księgach wieczystych.
Tymczasem oznaczenie numerów administracyjnych budynków i lokali następuje w trybie czynności materialno-technicznej. Okoliczność ta nie podlega weryfikacji w trybie ewidencji meldunkowej. Nadanie numeru porządkowego nieruchomości jest ustawowym obowiązkiem organu gminy, w dacie wybudowania budynku mieszkalnego, wyodrębnienia lokali mieszkalnych oraz dokonania przedmiotowej czynności zameldowania skarżącego wynikającym z art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 października 1934 r. o ustalaniu nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych oraz o numeracji nieruchomości, oraz wydanego w ich wykonaniu rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 czerwca 1968 r. w sprawie numeracji nieruchomości (Dz. U. Nr 23, poz. 151), gdzie w § 10 postanowiono, że nadanie numeru następuje z urzędu lub na wniosek właściciela (zarządcy) nieruchomości.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie numeracji nieruchomości, każda nieruchomość z wyjątkami przewidzianymi w dalszych przepisach powinna mieć jeden numer porządkowy. Tym samym numerem są oznaczone również budynki położone na nieruchomości. Ust. 2 stanowi, że domy i części domów (lokale mieszkalne) stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności oznaczone są numerem porządkowym, który ma nieruchomość gruntową. W myśl przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia, nieruchomości przylegające do dwóch lub większej ilości ulic (placów) powinny być oznaczone numerami porządkowymi następująco:
1) nieruchomości zabudowane - numerem od każdej przylegającej ulicy, od której prowadzi wejście do budynku,
2) nieruchomości nie zabudowane - numerem porządkowym od przylegającej ulicy, od której znajduje się wjazd na nieruchomość.
O oznaczeniu nieruchomości numerem porządkowym organ zawiadamia na piśmie właściciela nieruchomości (§ 11).
Z pewnością należy zatem ustalić, jaką numerację administracyjną w drodze czynności materialno-technicznej właściwy organ gminy nadał po zabudowaniu nieruchomości przylegającej wszakże, co pozostaje poza sporem, do dwóch ulic tj.: ulicy [...] oraz [...]. Jaki był zatem w tym zakresie stan prawny w dacie dokonania obowiązku meldunkowego, czy może później nastąpiła jakąś zmiana w administracyjnym oznaczaniu adresowym lokali. Nadana w tym trybie numeracja winna być podstawą np. oznaczenia lokalu przy czynności zameldowania. Podkreślenia wymaga, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że nadanie numeru porządkowego nieruchomości następuje w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podlega ona zatem, w przypadku niezgodności z prawem, odrębnie zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Ponownie prowadząc postępowanie organ uwzględni ocenę prawną i powyższe wskazania. Organ zważy także na istotną różnicę wykazaniem podstaw stwierdzenia kwalifikowanej wadliwości czynności materialno-technicznej zameldowania dokonanej [...] lutego 1997r., skutkujących jej unieważnieniem (czyli anulowaniem), od ewentualnych innych zdarzeń skutkujących koniecznością uchylenia lub zmiany danych ewidencyjnych, wbrew woli osoby której one dotyczą. Organ zwróci też uwagę, na charakter i cel ewidencji ludności, która służyć ma temu aby dane odpowiadały stanowi faktycznemu co do stałego lub czasowego pobytu osoby pod oznaczonym adresem. Wobec tego w sytuacji gdy D. M. od ponad 20 lat przebywa z zamiarem stałego pobytu w tym samym lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały, zasadniczo sprzeczne z dyspozycją art. 25 oraz art. 31 ustawy jest obecnie anulowanie czynności materialno-technicznej jego zameldowania w tym lokalu mieszkalnym.
Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji.
Skarżący nie wniósł o zwrot kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło