II SA/Bd 784/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-10-29

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności do gruntów rolnych z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w zakresie deklarowanej powierzchni i sposobu użytkowania gruntów, a także czy prawidłowo zastosował przepisy dotyczące sankcji za przekroczenie deklarowanej powierzchni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego oraz procesowego. Stwierdzono, że skarżąca nie przedstawiła dowodów podważających ustalenia organów dotyczące nieprawidłowości w zakresie powierzchni gruntów i ich użytkowania, a także nie wykazała, że działania naprawcze zostały wykonane. W związku z tym, oddalono skargę jako bezzasadną.
Stan faktyczny
Skarżąca M. J. wniosła o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2011. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące przedeklarowania powierzchni gruntów oraz braku ich rolniczego użytkowania na niektórych działkach, a także nieprzestrzegania norm dobrej kultury rolnej. Organ I instancji przyznał płatność w pomniejszonej wysokości, odmawiając płatności zwierzęcej. Po odwołaniu i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, szczegółowo uzasadniając stwierdzone nieprawidłowości i zastosowane sankcje. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując wyniki kontroli i sposób pomiaru działek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję [...] [...] Oddziału Regionalnego Agencji [...] i [...] [...]w [...] z dnia[...]maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w T., działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 3 oraz art. 7 ust. 1 i 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 57 ust. 3 akapit pierwszy i art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: W dniu [...].05.2011 r. M. J. wniosła do Biura Powiatowego ARiMR w B. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2011 r. We wniosku ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). W dniach [...].09.2011 r. i [...].09.2011 r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni i wzajemnej zgodności metodą inspekcji terenowej. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości na działce rolnej: [...],[...], [...],[...], [...] i [...]. Ustalono, że powierzchnie ww. działek rolnych są mniejsze od powierzchni deklarowanych we wniosku i wynoszą: [...][...] ha zamiast [...] ha, [...][...] ha zamiast [...] ha, [...][...] ha zamiast [...] ha, [...] [...] ha zamiast [...] ha, [...][...] ha zamiast [...] ha i [...][...] ha zamiast [...] ha. Ponadto w przypadku działek rolnych: [...],[...] i [...]zastosowano kod nieprawidłowości DR4 - stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni (0,1 ha). Czynności kontrolne wykazały również rozbieżności na działce rolnej [...], ponieważ nie była ona użytkowana rolniczo. Stwierdzony sposób użytkowania nie kwalifikował się do płatności, w związku z czym zastosowano dla ww. działki kod nieprawidłowości DR18 i DR14. Ponadto w wyniku kontroli w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności stwierdzono na działce rolnej [...] naruszenie normy N.04.1. - rolnik nie prowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta. Strona do powyższego nie wniosła uwag. Decyzją z dnia [...].04.2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał stronie płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 w wysokości [...] zł do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. JPO do [...] ha i UPO do [...] ha. Ponadto decyzją tą odmówiono M. J. przyznania płatności zwierzęcej z uwagi na niespełnienie warunków do jej przyznania. Jednocześnie organ I instancji nakazał stronie podjęcie działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych podczas przeprowadzonej w dniu [...].09.2011 r. kontroli na miejscu w zakresie spełnienia norm oraz wymogów. M. J. wniosła od powyższej decyzji odwołanie wskazując, że nie zgadza się z wynikami kontroli przeprowadzonej podczas jej nieobecności i wniosła o przeprowadzenie ponownego pomiaru działek rolnych [...],[...], [...] [...],[...]. W dniu [...].07.2012 r. przeprowadzono ponowną kontrolę na miejscu z zakresu kwalifikowalności powierzchni działki rolnej [...], w trakcie której ustalono, że powierzchnia ww. działki rolnej wynosi [...] ha. Podczas powtórnej kontroli zweryfikowano również poprawność wykonania pomiaru działki rolnej [...] i stwierdzono, że działka ta została prawidłowo zlokalizowana i pomierzona. Następnie Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...].10.2012 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na to, że organ I instancji nie wyjaśnił rzeczywistej powierzchni kwalifikującej się do płatności na działce rolnej [...] i nie przeprowadził postępowania w zakresie ustalenia faktycznego stanu użytkowania spornej działki. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na 2011 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...].01.2013 r. Nr [...] przyznał stronie płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. JPO do [...] ha (pomniejszoną o [...] zł, czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną) i UPO do [...] ha. Odmówiono przyznania płatności zwierzęcej z uwagi na niespełnienie warunków do jej przyznania. Jednocześnie organ na podstawie raportu z czynności kontrolnych z dnia [...].08.2012 r. w zakresie wzajemnej zgodności stwierdził, że strona nie dokonała działań naprawczych w terminie do dnia [...].06.2012 r. Skarżąca złożyła od powyższej decyzji odwołanie. Wskazała, że nie zgadza się z wynikami kontroli dotyczącymi działek rolnych: [...],[...], [...] i [...]. W przypadku działki rolnej [...] zgodziła się, że koszenie na przedmiotowej działce należało wykonać do [...] lipca, ale wypas mógł nastąpić w sezonie wegetacyjnym, czyli od [...] maja do [...] października i ten wymóg został spełniony, a działania naprawcze wykonane zostały jesienią 2011 r. Zaskarżoną, powołaną na wstępie, decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ podał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do płatności dla działki rolnej: [...] o [...] ha, [...] o [...] ha, [...] o [...] ha, [...] o [...] ha i [...] o [...] ha. Ponadto w przypadku działek rolnych: [...],[...] i [...] zastosowano kod nieprawidłowości DR4 - stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni (0,1 ha). Czynności kontrolne wykazały również rozbieżności na działce rolnej [...]. Przedmiotowa działka na dzień kontroli nie była użytkowana rolniczo. Stwierdzony sposób użytkowania nie kwalifikował do płatności, w związku z czym zastosowano dla ww. działki kody nieprawidłowości DR18 i DR14 oraz ustalono nieprzestrzeganie normy N.04.1. Ponadto w związku z zarzutami dotyczącymi kontroli organ odwoławczy skierował gospodarstwo rolne strony do ponownej kontroli na miejscu. Kontroli poddano działkę rolną [...]. W jej wyniku stwierdzono, że powierzchnia ww. działki jest zgodna z powierzchnią deklarowaną we wniosku. W odniesieniu do pozostałych działek rolnych podtrzymano pomiary z kontroli foto. Organ odwoławczy po analizie raportów stwierdził, że kontrola gospodarstwa rolnego strony została przeprowadzona zgodnie z procedurami, a wyniki odzwierciedlają stan faktyczny. W wyniku przeprowadzonych czynności inspektorzy dla działki rolnej [...] i [...] stwierdzili powierzchnię mniejszą niż 0,10 ha, co oznacza, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy. W przypadku działki rolnej [...] w dniu [...].07.2012 r. potwierdzono poprawność wykonania pomiaru z 2011 r., której powierzchnia wyniosła [...] ha. Zdjęcia wykonane dla tej działki z 2011 i 2012 r. potwierdzają, że część działki nie była użytkowana rolniczo. Obszar nie wliczony do pomiaru stanowi teren podmokły, porośnięty trzciną i turzycami. Odnosząc się do poprawności czynności kontrolnych dotyczących działki rolnej [...] organ odwoławczy stwierdził, że ww. działka została uznana za nieużytkowaną rolniczo. Sposób użytkowania nie kwalifikuje do płatności, bowiem na działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (DR18) oraz nieprzestrzeganie normy DKR (DR14). Na dzień kontroli działka była zachwaszczona. Stwierdzono dwuletnie zaniedbania w zakresie koszenia lub wypasania zwierząt. Na działce nie były wykonywane zabiegi uprawowe. Organ podkreślił, że nie zachowano norm dobrej kultury rolnej. Ponadto dnia [...].08.2012 r. przeprowadzono kontrolę, która wykazała, że na przedmiotowej działce nie wykonano nakazanych przez organ działań naprawczych. Weryfikując pomiar działki rolnej [...] organ II instancji stwierdził, że został on wykonany prawidłowo. Pomierzony został tylko obszar kwalifikujący się do jednolitej płatności obszarowej. Część przedmiotowej działki rolnej nie kwalifikuje się do płatności z uwagi na fakt, że porasta drzewami innymi niż owocowe, takimi jak: brzoza, świerk, dąb, sosna. Dokumentacja fotograficzna potwierdza, że część zadeklarowanego terenu nie jest użytkowana rolniczo. Zgodnie z normami wzajemnej zgodności, plantacje trwałe powinny być utrzymane w dobrej kulturze rolnej. Organ przytoczył również brzmienie przepisów dotyczących nakładania sankcji. Zgodnie z art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. W niniejszej sprawie zaś różnica między powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną dla płatności JPO wynosi [...] % powierzchni określonej jako prawidłowo wskazanej do otrzymania płatności. W przypadku przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych zastosowanie ma art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym w przypadku różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną oraz wówczas, gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. W niniejszej sprawie wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do UPO a powierzchnią stwierdzoną wyniosła [...] %. Organ zaznaczył, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ opiera się na materiale dowodowym przedstawionym przez stronę. Podał, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W przedmiotowej sprawie, ciężar wykazania prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na stronie, która wskazać powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia, czego jednak nie dokonała. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem, M. J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie zgadzała się z wynikami kontroli. Podniosła, że od miesięcy wnioskuje o jej ponowne przeprowadzenie z jej udziałem. Wskazała również, że nie posiada wiedzy o tym, w jaki sposób wyznaczono granice działek rolnych [...],[...],[...] oraz że działka [...] nie była mierzona podczas kontroli z jej udziałem, przeprowadzonej dnia [...] .07.2012 r. Zaprzeczała również, jakoby rosła tam trzcina. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie istotę sporu stanowi przyznanie skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 w pomniejszonej wysokości z uwagi na stwierdzenie przez organ administracji nieprawidłowości. Reguły ustalające przyznawanie płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających zawarte są zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i w prawodawstwie wspólnotowym. Spośród przepisów prawa krajowego reguły te zawarte są w szczególności w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.) w brzmieniu z 2011 r. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Analizując treść powyższych przepisów wyjaśnić należy, że w postępowaniu o przyznanie płatności zasadnicze znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ w głównej mierze opiera się na materiale dowodowym przedstawionym przez stronę. Wynika to z art. 3 ust. 2 ww. ustawy, który dokonuje pewnego ograniczenia w stosowaniu zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Z powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, ciężar wykazania, że producent rolny prowadzi działalność rolniczą na powierzchni deklarowanej we wniosku, spoczywał na stronie, która wskazać powinna dowody podważające ustalenia dokonane przez organ, bądź przedstawić stosowne wnioski dowodowe. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca przedstawiła takie dowody. W przedmiotowej sprawie skarżąca ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, uzupełniającej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). Ustalenia organów dotyczące m.in. stwierdzenia, na których ze zgłoszonych do płatności działkach rolnych prowadzona była działalność rolnicza, oparte były na wynikach kontroli przeprowadzonych w dniach [...] i [...] września 2011 r. przez inspektorów na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni i wzajemnej zgodności metodą inspekcji terenowej, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości. Ustalono bowiem przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do płatności dla działki rolnej: [...] o [...] ha, [...] o [...] ha, [...] o [...] ha, [...] o [...] ha i [...] o [...] ha. W przypadku zaś działek rolnych: [...],[...] i [...] zastosowano kod nieprawidłowości DR4 - stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni (0,1 ha). Z akt sprawy wynika również, że czynności kontrolne wykazały rozbieżności na działce rolnej [...], które polegały na tym, że działka ta, na dzień kontroli, nie była użytkowana rolniczo. Sposób użytkowania nie kwalifikował działek do płatności, w konsekwencji czego zastosowano dla tej działki kody nieprawidłowości DR18 i DR14 oraz ustalono nieprzestrzeganie normy N.04.1. Ponadto organ odwoławczy w celu wyjaśnienia wątpliwości w sprawie oraz w związku z zarzutami podniesionymi przez stronę dotyczącymi przeprowadzonej kontroli, skierował gospodarstwo rolne skarżącej do ponownej kontroli na miejscu. W toku kontroli ustalono, że powierzchnia działki P jest zgodna z powierzchnią deklarowaną we wniosku. Natomiast w odniesieniu do pozostałych działek rolnych podtrzymano pomiary z kontroli foto. W odniesieniu do powyższego wskazać należy, że skoro skarżąca twierdzi, iż powierzchnie działek rolnych są inne, niż wykazane w raporcie z kontroli, to winna przedłożyć stosowe dowody na tę okoliczność. Organ bowiem nie jest zobowiązany do ponownego dokonania kontroli na miejscu, zwłaszcza gdy zarzuty co do wyników tej kontroli zgłaszane przez skarżącą w toku postępowania były ogólne. Skarżąca podnosiła jedynie, że nie zgadza się z ustaleniami kontroli. Wskazać należy, że kontrola na miejscu jest jednym z podstawowych sposobów weryfikowania podanych we wniosku danych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 316), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Ponadto zgodnie z art. 27 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Organ nie ma więc obowiązku zawiadamiania producenta rolnego o kontroli. Skoro rolnik nie wie, że zostanie w danym dniu przeprowadzona w jego gospodarstwie rolnym kontrola, to tym samym dla skuteczności tej kontroli nie jest wymagany jego udział. Rolnik nie musi zatem uczestniczyć w kontroli. Istotnym jest, by w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości rolnikowi doręczyć kopię raportu z kontroli. W rozpoznanej sprawie skarżącej została doręczona kopia raportu z kontroli, do którego nie wniosła ona zastrzeżeń ani uwag. Strona miała zatem możliwość zapoznania się z wynikami kontroli i zgłaszania ewentualnych uwag i zastrzeżeń. Wobec powyższego, zarzut skargi związany z zaniechaniem przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości w obecności skarżącej jest niezasadny. Sąd w pełni popiera utrwalony w orzecznictwie sądowo-administracyjnym pogląd, iż z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że to na stronie, nie zaś na organie administracji publicznej, spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów na poparcie jej stanowiska, w sytuacji, gdy strona kwestionuje materiał dowodowy zgromadzony przez organ (tak np. wyrok NSA z dnia 27.09.2012 r., II GSK 1176/11, LEX nr 1244505). Stwierdzić zatem trzeba, że w postępowaniu przed organami ARiMR ograniczeniu ulega zasada prawdy obiektywnej oraz wynikający z niej obowiązek organu zawarty w art. 77 k.p.a. do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Konsekwencją jest konieczność wzmożenia aktywności stron postępowania, które nie mogą już oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy (tak słusznie wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.05.2011 r., V SA/Wa 2386/10, LEX nr 995948, wyrok NSA z dnia 6.06.2012 r., II GSK 680/11, LEX nr 1216694). Skarżąca tymczasem poza przedstawieniem zarzutów stawianych decyzjom wydanym w przedmiotowej sprawie nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska. Same jej gołosłowne twierdzenia nie mogą podważyć dowodów zebranych i przeprowadzonych w sprawie przez organy. W związku z powyższym w ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że kontrola gospodarstwa rolnego strony została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi procedurami, nieprawidłowości zostały utrwalone w dokumentacji, a wyniki odzwierciedlają stan faktyczny istniejący w dniu kontroli. Ponadto działki rolne [...] i [...] mają powierzchnię mniejszą niż 0,10 ha, co oznacza, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy. W przypadku działki rolnej [...] w dniu [...] .07.2012 r. potwierdzono poprawność wykonania pomiaru z 2011 r. Również zdjęcia wykonane dla tej działki z 2011 i 2012 r. potwierdzają, że część działki nie była użytkowana rolniczo. Także zgłoszona do płatności działka rolna [...] nie była użytkowana rolniczo, co potwierdzają załączone do akt fotografie oraz kontrola przeprowadzona na miejscu. Stwierdzony sposób użytkowania działki nie kwalifikuje jej do płatności. Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (DR18) oraz nie przestrzeganie norm DKR (DR14). Obszar działki był porośnięty chwastami i samosiewkami drzew, co ustalono podczas kontroli. Stwierdzono także zaniedbania w zakresie koszenia lub wypasania zwierząt. Na działce nie wykonywano również zabiegów uprawowych, tym samym nie zachowano norm dobrej kultury rolnej. Ponadto weryfikując pomiar działki rolnej [...] organ II instancji stwierdził, że został on wykonany prawidłowo. Pomierzony został tylko obszar kwalifikujący się do jednolitej płatności obszarowej. Część przedmiotowej działki rolnej nie kwalifikuje się do płatności z uwagi na fakt, że porasta drzewami innymi niż owocowe, takimi jak: brzoza, świerk, dąb, sosna. Również dokumentacja fotograficzna potwierdza, że część zadeklarowanego terenu nie jest użytkowana rolniczo. We wniosku zaś na ww. działce zadeklarowano jabłoń domową. Zgodnie z normami wzajemnej zgodności, plantacje trwałe powinny być utrzymane w dobrej kulturze rolnej, co oznacza usuwanie zachwaszczeń, zakrzaczeń i zadrzewień. Zatem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługują rolnikowi, gdy grunty zadeklarowane przez niego w danym roku do płatności są przez cały ten rok kalendarzowy utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Należy również zgodzić się interpretacją organu przedstawioną w zaskarżonej decyzji, że dla prawa do otrzymania płatności liczy się faktyczne korzystanie z gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18.10.2011 r., sygn. akt II GSK 1034/10 wskazał, że posiadanie uprawniające do uzyskania płatności musi zawierać w sobie kilka szczególnych cech: musi to być faktyczne posiadanie i rolnicze użytkowanie gruntów utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej i ściśle związanych z produkcją rolną, której przecież wspieraniu płatności mają służyć. Wobec stwierdzonych niezgodności przeprowadzono kontrolę (dnia [...].08.2012r.) weryfikującą realizację działań naprawczych na przedmiotowej działce, która wykazała, że działań naprawczych nie wykonano. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. W przedmiotowej zaś sprawie różnica między powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną dla płatności JPO została obliczona w następujący sposób: powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła [...] ha; powierzchnia uprawniona do otrzymania płatności JPO, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła [...] ha. Różnica pomiędzy tymi powierzchniami wyniosła [...] ha, co stanowi [...] % powierzchni określonej jako prawidłowo wskazanej do otrzymania płatności. Ponadto w przypadku przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych zastosowanie ma art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zgodnie, z którym w przypadku różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną oraz wówczas, gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3 % lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. W niniejszej sprawie wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do UPO a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wyniosła [...] %. W konsekwencji, zasadnie przyjęto do płatności powierzchnię stwierdzoną tj. [...] ha. W ocenie Sądu, organy administracji niewadliwie ustaliły zaistnienie w sprawie przytoczonych przesłanek powodujących częściową odmowę przyznania skarżącej wnioskowanej płatności, a następnie prawidłowo zastosowały przepisy. Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło