II SA/Bd 787/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykupu nieruchomości postanowił oddalić wniosek W dniu 12 grudnia 2007r. (uzupełniony 18 grudnia 2007r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadnia trudną sytuacją finansową oraz skomplikowaniem sprawy. Jak wynika z wniosku, skarżąca zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką oraz wnuczką – lat 5. Ich miesięczny łączny dochód wynosi [...] zł (w tym [...] zł stanowi renta skarżącej). Wnioskodawczyni jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha oraz nieruchomości o powierzchni [...] m2. Zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2. Jest właścicielem samochodu osobowego o wartości rynkowej [....] zł. Podała, iż ponosi koszty ze swym bieżącym utrzymaniem (np. podatek od nieruchomości [...] zł za rok, energia elektryczna [...] zł za IV kwartał, woda [...] zł za IV kwartał, wywóz nieczystości [...] zł za IV kwartał, zakup miału do ogrzewania [...] zł). Dalej oświadcza, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak i ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca wraz z córką dysponuje kwotą dochodu w wysokości [...] zł miesięcznie ([...] zł w przeliczeniu na jedną osobę). Podkreślenia wymaga, że dochód skarżącej – renta - jest stały niezależny od koniunktury w gospodarce. Skarżąca jest również właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha oraz innej nieruchomości o powierzchni [...] m2 , których dochodu nie wskazała. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie stały dochód w postaci renty, abstrahując od tego, że dochód przynosi jej również nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, której dochodowości nie przedstawiła będą zobowiązana pismem sądu z dnia 28 listopada 2007r. – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co zostało wykazane powyżej i nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wnioskodawczyni w październiku 2007r. uiściła wpis sądowy należny od niniejszej sprawy w wysokości 200 zł. Tym samym na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie są od strony wymagane żadne inne koszty i ma zagwarantowane konstytucyjnie prawo do sądu. Wyznaczony termin rozprawy z uwagi jednak na wniosek strony o przyznanie prawa pomocy i w celu uprzedniego jego rozpoznania został zniesiony. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.