II SA/Bd 787/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2024-12-17

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Janiszewska-Ziołek, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły, że grunty rolne klasy ŁIV, przeznaczone do wyłączenia z produkcji rolniczej, stanowią gleby pochodzenia organicznego, opierając się jedynie na danych z ewidencji gruntów i mapie glebowo-rolniczej, bez przeprowadzenia kompleksowej gleboznawczej klasyfikacji gruntów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie dopełniły obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie pochodzenia organicznego gleb. Opieranie się wyłącznie na danych z ewidencji gruntów i mapie glebowo-rolniczej, bez przeprowadzenia kompleksowej gleboznawczej klasyfikacji gruntów, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Spółka wniosła o zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolniczej części działki pod budowę farmy fotowoltaicznej. Starosta wydał decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów pochodzenia organicznego klasy ŁIV i ustalił opłatę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając organom niepełne zebranie materiału dowodowego i błędne ustalenie, że grunty stanowią gleby pochodzenia organicznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2024 r. , nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę [...](dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2024r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] maja 2024r. nr [...]. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów chronionych pochodzenia organicznego oraz ustalenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów pochodzenia organicznego. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] lutego 2024 r. do Starostwa Powiatowego w M. wpłynął wniosek [...] S.A. z siedzibą w P. (dalej "Spółki" lub "Skarżącej"), reprezentowanej przez pełnomocnika, o udzielenie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej części działki o nr ewid.[...] obręb P. , gmina M., tj. gruntów przeznaczonych pod budowę farmy fotowoltaicznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Starosta M. [...] maja 2024r. wydał decyzję w oparciu o art. 4 pkt 4,6,8,9,11,12,13, art. 5 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1, 1 b, 4, 4a, art. 12 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 82 – dalej powoływanej jako "u.o.g.r.l.) wydał decyzję, którą: 1. udzielił zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów chronionych pochodzenia organicznego w klasie bonitacyjnej ŁIV stanowiących część działki o nr [...], o powierzchni 0,7461 ha położonej w obrębie [...] P. w związku z planowaną budową farmy fotowoltaicznej, 2. ustalił opłatę roczną za wyłączenie gruntów pochodzenia organicznego w wysokości [...] zł ( z obowiązkiem jej wnoszenia do dnia 30 czerwca każdego roku, przez okres 10 lat), 3. poinformował, że jednorazowa należność w wysokości [...] zł, zostanie pomniejszona o wartość gruntu wyłączonego i wyliczona po przedstawieniu ceny 1 m2 działki w drugim etapie wydawania decyzji, 4. nałożył obowiązek informowania m.in. organu o zbyciu gruntów i przejęciu obowiązków wynikających z decyzji na ich nabywcę, 5. nałożył obowiązek pisemnego powiadomienia organu o rozpoczęciu realizacji inwestycji celem ustalenia dnia faktycznego trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, 6-7. poinformował o dwuetapowości wydawanej decyzji i o wskazaniu numeru konta bankowego organu w odrębnej decyzji. Starosta M. wskazał, że działka o nr ewid.[...] obręb P. obejmuje użytki rolne ŁIV (łąki trwałe) wytworzone z gleb pochodzenia organicznego, które dotychczas nie zostały wyłączone z produkcji rolniczej. Wyjaśnił, że zgodnie z mapą glebową grunty występujące w całym konturze użytku rolnego ŁIV (powierzchni 0,7461 ha) zostały oznaczone symbolem 2zEmt (gleby mułowo – torfowe), które spełniają kryterium pochodzenia organicznego – co zostało potwierdzone w pisemnej informacji uzyskanej od Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (pismo z 15 kwietnia 2024r.). W dalszej części uzasadnienia Starosta przedstawił sposób wyliczenia opłaty rocznej naliczonej za wyłączenie gruntów chronionych z produkcji rolniczej. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji w całości. Wydanej decyzji zarzucono: 1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie organu w gromadzeniu materiału dowodowego i braku przeprowadzenia dowodu z mapy klasyfikacyjnej zawierającej gleboznawczą klasyfikację gruntu, 2. naruszenie art. 7 w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w oparciu o zgromadzony niepełny materiał dowodowy i w konsekwencji błędne uznanie, że część przedmiotowej działki stanowi grunt pochodzenia organicznego w rozumieniu art. 4 pkt 8 u.o.g.r.l., 3. naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez niejasne, niedoprecyzowane rozstrzygnięcie w zakresie pkt 2 decyzji, 4. naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności dowodom i twierdzeniom przedstawionym w postępowaniu przez spółkę. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wspomnianą na wstępie decyzją SKO w B., działając na podstawie art. 4 pkt 8 i 13, art. 11 ust. 1 i 1b i art. 12 ust. 1, 7 i 14 u.o.g.r.l. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia wskazano na brzmienie przepisów art. 11 i 12 u.o.g.r.l. oraz na definicję ustawową pojęcia "gleby pochodzenia organicznego" zawartą w art. 4 pkt 8 u.o.g.r.l. Opisano instytucję przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne i dalej organ stwierdził, że działka będąca przedmiotem niniejszego postępowania w zakresie dotyczącym użytku rolnego ŁIV podlega ochronie przewidzianej w art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l. Organ argumentował, że zgodnie z danymi z ewidencji gruntów i budynków oraz mapy glebowo-rolniczej bezspornie wynika, że część działki nr [...] położonej w obrębie P. oznaczona jest symbolem 2zEmt, które to oznaczenie oznacza: kompleks rolniczej przydatności – użytki zielone średnie (2z), typ – gleby mułowo-torfowe i torfowo-mułowe (E) i gleby mułowo -torfowe (mt).Organ wyraził przy tym przekonanie, że gleby określone jako mułowo-torfowe mieszczą się w ustawowej definicji gleby pochodzenia organicznego. Organ wskazał tu na przepisy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U., poz. 1246), zgodnie z którymi w glebach organicznych występują gatunki określane na podstawie odpowiednich utworów organicznych: torf niski, torf wysoki, torf przejściowy, mursz oraz muł. Organ zwrócił nadto uwagę na istniejące rozbieżności w nazewnictwie poszczególnych grup gleb w różnych systematykach, jednakże uznał, że zaliczenie gleb torfowych i mułowych do gleb organicznych nie budzi żadnych wątpliwości. Z tych względów Starosta nie podzielił zarzutów odwołania. Odnosząc się do zarzutu nieprecyzyjnego rozstrzygnięcia w części ustalającej wysokość opłaty rocznej i termin jej uiszczenia organ zwrócił uwagę na treść art. 12 u.o.g.r.l. i ustawowo określony obowiązek uiszczenia należności oraz opłaty rocznej od daty faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika (prokurenta), zaskarżając ją w całości. W skardze zarzucono: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy organ I instancji błędnie ustalił w sprawie stan faktyczny, - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie organu w gromadzeniu materiału dowodowego i braku przeprowadzenia dowodu z mapy klasyfikacyjnej zawierającej gleboznawczą klasyfikację gruntu oraz poczynienie ustaleń wyłącznie w oparciu o mapę glebowo-rolniczą - naruszenie art. 7 w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 8 u.o.g.r.l. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w oparciu o zgromadzony niepełny materiał dowodowy i w konsekwencji błędne uznanie, że część przedmiotowej działki stanowi grunt pochodzenia organicznego w rozumieniu art. 4 pkt 8 u.o.g.r.l., podczas gdy zgodnie z ustawą jako gleby pochodzenia organicznego należy kwalifikować jedynie te, które spełniają łącznie przesłanki z definicji z art. 4 pkt 8 u.o.g.r.l. (w ocenie Spółki - jest to typ gleb torfowych oraz murszowych, pozostających w warunkach nadmiernego uwilgotnienia), - naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności dowodom i twierdzeniom przedstawionym w postępowaniu przez spółkę. Formułując powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powielono argumentację prezentowana w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w treści wydanej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Sądowa kontrola obejmuje swoją kognicją m.in. decyzje administracyjne, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany do tego, aby z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, choćby nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą. Mając na względzie wskazane kryterium legalności Sąd po poddaniu ocenie ustalonych w niniejszej sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych uznał, iż wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja SKO dotycząca wyłączenia z produkcji rolniczej gruntu rolnego klasy ŁIV, stanowiącego część działki o nr ewid.[...] obręb P.. Według organu, w przedmiotowej sprawie grunty o powierzchni 0,7461 ha stanowiące część ww. działki podlegają ochronie z uwagi na ich pochodzenie organiczne gleb (gleby torfowo-mułowe). Skarżąca z kolei kwestionuje te ustalenia, które zostały jej zdaniem zostały poczynione w oparciu o niepełny materiał dowodowy – tj. wyłącznie w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i mapę glebowo-rolniczą. Przystępując do rozważań przyjdzie wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 4 pkt 8 i 11 i art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l. W myśl art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l. przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat. Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l. wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Natomiast przez użyte ww. przepisach pojęcie "gleb pochodzenia organicznego" - rozumie się gleby wytworzone przy udziale materii organicznej, w warunkach nadmiernego uwilgotnienia, gleby torfowe i murszowe; (art. 4 pkt 8 u.o.g.r.l.). Regulacja, o której mowa w art. 11 ustawy dotyczy zatem terenów budowlanych, tj. takich terenów, które w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego mają przeznaczenie budowlane oraz terenów dla których właściwe organy wydały decyzje o ustaleniu warunków zabudowy, ewentualnie dla których taka decyzja może być legalnie wydana tj. położonych w granicach administracyjnych miast lub poza tymi granicami w terenach nieobjętych miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego ale w obszarach dla których ustawodawca przewidział wyjątki od wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, o których mowa wyżej. Należy też zwrócić uwagę na przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3 u.o.g.r.l. zawierający definicję pojęcia "grunt rolny". Stanowi on, że gruntami rolnymi w rozumieniu ustawy są m.in. grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne oraz grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Jak wynika z powyższego o tym, czy dany grunt jest gruntem rolnym, przesądza cytowany art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l. wskazujący jednoznacznie na dane zawarte w ewidencji gruntów. W sprawach o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej dane z ewidencji gruntów są z pewnością wiążące co do rolniczego charakteru określonych gruntów, jak również co do bonitacyjnej klasy gleby, ustalonej prawomocnym orzeczeniem według kryteriów określonych w przepisach (vide: wyroki NSA z dnia: 17 października 2017r., sygn. akt II OSK 2669/16 oraz z 25 sierpnia 1989 r. sygn. akt SA/Wr 1168/88 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tym miejscu należy dalej wyjaśnić, że regulacja dotycząca ewidencji gruntów i budynków została zawarta w ustawie z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. z 2023r., poz. 1752 ze zm., dalej: "p.g.k.") oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 1390 ze zm., dalej cytowane jako "rozporządzenie"). Zgodnie z art. 2 pkt 8 p.g.k. przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k. stanowi, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in. informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W myśl art. 20 ust. 3 p.g.k., grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy zawiera operat ewidencyjny (art. 24 ust. 1 p.g.k.). Zgodnie zaś z § 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z kolei w myśl § 47 ust. 1 tego rozporządzenia aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Z powyższych przepisów, zdaniem Sądu, jednoznacznie wynika, że istotnym, dowodem klasyfikacji gruntów rolnych, którego przeprowadzenie jest niezbędne w postępowaniu w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej są dane o gruntach rolnych zawarte w ewidencji gruntów. Rację ma zatem Kolegium przyjmując, że w sprawach o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej to dane z ewidencji gruntów mają charakter wiążący, ale przede wszystkim co do rolniczego charakteru określonych gruntów. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji przyjęły, zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego P., że część działki nr [...], przeznaczona do wyłączenia wykazana została jako użytki rolne ŁIV. Organy przyjęły przy tym, że przedmiotowe grunty wytworzone zostały z gleb pochodzenia organicznego - co powoduje, że podlegają ochronie i ich wyłączenie z produkcji wymaga wydania stosowej decyzji o charakterze deklaratoryjnym w oparciu o art. 11 ust. 1 i 1b u.o.g.r.l. Należy przyznać rację stronie skarżącej, że ustalenia co do klasyfikacji gleby zostały poczynione w oparciu o niepełny, a zdaniem Sądu -nieadekwatny, materiał dowodowy. Organy oparły się bowiem na informacjach zawartych na w wydrukach z systemu IntraEWID (wydrukach z mapy glebowo-rolniczej mającej obrazować zasięgi konturów różnych typów gleb w granicach użytków rolnych, obejmujących działkę nr 209) oraz wyjaśnieniach Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (pismo z 15 kwietnia 2024r. – akta adm. – karty nienumerowane). W ocenie Sądu dokumenty te nie są wystarczające dla dokonania ustaleń faktycznych, pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, że użytki rolne klasy ŁIV wchodzące w skład działki inwestycyjnej spełniają kryteria określone w art. 4 pkt 8 u.o.g.r.l. Przede wszystkim pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi stanowi jedynie ogólną informację co do interpretacji oznaczeń (symboli) stosowanych na mapach glebowo-rolniczych, nie ma zatem charakteru rozstrzygającego dla spornej kwestii. Wbrew przekonaniu organu nie można także uznać za wystarczające oparcie się na danych wynikających z systemu IntraEWID. Może on pełnić pewną rolę pomocniczą w ustaleniach co do klasyfikacji gleb, nie może być jednak decydujący. Należy zauważyć, że wydruk z systemu wprost zawiera klauzulę, że udostępniane informacje nie są dokumentami w postępowaniach administracyjnych i innych. Nie jest to bowiem kopia mapy glebowo-rolniczej, czy mapy klasyfikacyjnej z pieczęcią poświadczającą zgodność kopii z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Posłużenie się wydrukiem z systemu informatycznego, nie noszącego waloru dowodowego, nie pozwala stwierdzić, czy dane zawarte na mapach dołączonych do akt sprawy (wydrukach) są wiarygodne i aktualne. Z pewnością jednak dokumentem, który pozwala na ustalenie klasy gleb jest operat klasyfikacyjny wraz mapą klasyfikacyjną, sporządzony na potrzeby postepowania, o której mowa jest w art. z art. 7d ust. 1a p.g.k. gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Przepis art. 2 pkt 12 p.g.k. zawiera definicję ustawową gleboznawczej klasyfikacji gruntów, zgodnie z którą, że jest to podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Natomiast w art. 20 ust. 3 p.g.k. wskazano, że grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Sposób i tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów określony został zaś w.w w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 1 p.g.k. Zgodnie z § 5 ust. 1 tego aktu wykonawczego, przeprowadzenie klasyfikacji obejmuje: 1) analizę niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny; 2) przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie; 3) sporządzenie projektu ustalenia klasyfikacji; 4) rozpatrzenie zastrzeżeń do projektu klasyfikacji; 5) wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji. Przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie obejmuje natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia zaliczenie gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, rodzaju użytku gruntowego oraz klasy bonitacyjnej oraz ustalenie zasięgu konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych (pkt 7 i 8). Po przeprowadzeniu czynności klasyfikacyjnych w terenie klasyfikator opracowuje projekt ustalenia klasyfikacji (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Prawidłowo sporządzony operat techniczny (zawierający w szczególności protokół oraz projekt klasyfikacji gruntów), przyjęty następnie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi podstawę do wydania orzeczenia w sprawie klasyfikacji gruntów, a to z kolei pozwala ujawnić dane w gleboznawczej klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Stwierdzić zatem należy (a tym samym przyznać rację Skarżącej), że dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia klasyfikacji gleboznawczej gruntu i ustalenia spełnienia kryterium pochodzenia organicznego zasadnicze znaczenie powinno się przyznać dowodowi w postaci dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego. Powinności tej organy nie dopełniły w rozpoznawanej sprawie. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie trzeba przede wszystkim zauważyć, że rzeczą organów przy udzielaniu zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej i ustalanie z tego tytułu należnych opłat było przeprowadzenie postępowania zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie normami procesowymi, kształtowanymi przez art. 7 kpa, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. wskazującymi w sposób jednoznaczny i bezsporny, że istotnie względem określonej w decyzji części działki ew. nr [...] znajduje zastosowanie przepis art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l. W pierwszym bowiem z przywołanych przepisów procesowych została skonstruowana zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 kpa i 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany nie tylko do wyczerpującego zebrania ale również rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a przeprowadzona przez niego ocena dowodów powinna być, zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Oznacza to obowiązek poddania ocenie wszystkich prawidłowo zebranych dowodów, każdego z nich z osobna, a także we wzajemnym ich związku, kierując się doświadczeniem życiowym, zasadami wiedzy i własnym przekonaniem. Organ nie może pominąć żadnego z dowodów, jeżeli oceni go jako wiarygodny, nie może nie doceniać jego znaczenia, jeżeli ma on wartość dla rozpoznawanej sprawy. Ocena ta powinna być przy tym logiczna i spójna. Przywołana zasada ogólna odnosi się przy tym nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy". Tymczasem w realiach badanej sprawy niniejszego zabrakło. Organy nie wyjaśniły jednoznacznie, czy użytki rolne oznaczone w ewidencji gruntów jako grunty klasy ŁIV zostały wytworzone z gleb pochodzenia organicznego, o których jest mowa w art. 4 pkt 8 u.o.g.r.l. Z akt sprawy nie wynika, aby poczyniono ustalenia kiedy i czy przeprowadzono kompleksową klasyfikację gruntów położonych w obrębie P. i czy dane klasyfikacyjne ujawnione w ewidencji posiadają walor aktualności. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W ramach ponownie prowadzonego postępowania - w myśl art. 153 p.p.s.a. - organ uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia treść art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło