II SA/Bd 788/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w dniu 7 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...][...] na pismo Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] marca 2021 r., znak [...] w przedmiocie udostępnienia akt postępowań skargowych postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. [...][...] wystąpił do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] o zapoznanie się z dokumentacją postępowań skargowych, które toczyły się w Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w [...]. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], w odpowiedzi na powyższe pismo, pismem z dnia [...] marca 2021 r., znak [...] wskazał, że tryb załatwiania wniosków, skarg i próśb osób pozbawionych wolności reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647). Podkreślił, że powyższe rozporządzenie nie zawiera podstawy prawnej do żądania przez osadzonych udostępnienia im do wglądu akt postępowań prowadzonych przez organy Służby Więziennej w sprawie skarg lub innych prowadzonych na jego podstawie. Skargę na powyższe pismo z dnia [...] marca 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy [...][...] zarzucając rażące uchybienie przepisom prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej powoływanej jako p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi [...][...] jest pismo wyjaśniające Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] marca 2021 r., [...]. Wobec tego, że taki rodzaj działalności nie mieści się w katalogu aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądów administracyjnych - skargę na pismo wyjaśniające Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] marca 2021 r., znak [...], niebędące ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej - uznać należy za niedopuszczalną. Jest to pismo informujące i jako takie nie stanowi aktu administracyjnego, tzn. nie zawiera trzech decydujących o takim charakterze pisma cech, tj. nie jest władczym przejawem woli organu administracji publicznej - władczym rozstrzygnięciem, lecz jest oświadczeniem, nie wskazuje podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia, a przede wszystkim nie rozstrzyga konkretnej sprawy administracyjnej w stosunku do konkretnej osoby fizycznej. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy wniesienie skargi jest niedopuszczalne, z innych przyczyn, aniżeli wymienionych w punktach od 1 - 5. Z uwagi na odrzucenie skargi, Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a. odstąpił od merytorycznego rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią wskazanego powyżej przepisu prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi świadczy niemożność jej rozpoznania pod względem merytorycznym i w sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia sąd I instancji jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., a to z kolei uzasadnia oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. np. postanowienie NSA z dnia 28.03.2012 r., II GZ 101/12, LEX nr 1145541. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.