II SA/Bd 795/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-10-05
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Marzenna Linska-Wawrzon, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, w szczególności poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając jej nieważność, ponieważ postępowanie przed organami wojskowych komisji lekarskich było wadliwe. Naruszono przepisy proceduralne, w tym brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.) oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym rozbieżności w wynikach badań lekarskich i brak dokumentacji potwierdzającej terminowość wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Jerzego P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B., które utrzymało w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. o uznaniu skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria "D"). Skarżący kwestionował prawidłowość badań lekarskich i opisów zdjęć rentgenowskich, wskazując na rozbieżności z badaniami zleconymi przez lekarza pierwszego kontaktu oraz brak leczenia schorzenia, które zostało mu przypisane. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi Jerzego P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
II SA/Bd 795/04
UZASADNIENIE
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. orzeczeniem o zdolności do służby wojskowej z dnia [...] 2004 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Jerzego P., utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2004 r. w sprawie uznania Jerzego P. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju - kategoria zdrowia "D".
W uzasadnieniu wskazano, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wydała orzeczenie nr [...] w oparciu o wyniki niezbędnych specjalistycznych badań lekarskich. W oparciu o wyniki specjalistycznego badania ortopedycznego oraz Rtg kręgosłupa rozpoznano dyskopatię odcinka L5-S1z tyłozmykiem. Z badania radiologicznego kręgosłupa odcinka L-S wynika, że stwierdzono zmiany typu spondylosis deformans oraz asymetrię szerokości szpary międzykręgowej na poziomie L5-S1. Specjalista ortopeda miał wystarczające podstawy aby rozpoznać u badanego dyskopatię L5-S1 z tyłozmykiem. W ocenie organu odwoławczego, TWKL w B. sposób prawidłowy zakwalifikowała powyższe schorzenie z uwagi na jego charakter i stopień zaawansowania do § 34 p.2. Z tego samego powodu badany został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju w dniu [...] 1994 r.
Aktualny stopień zaawansowania schorzenia jest podobny jak w poprzednim orzeczeniu.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Jerzy P. wskazał, że badanie lekarskie przez ortopedę ograniczyło się do zerknięcia na jedno z czterech zdjęć wykonanych w dniu [...] 2004 r. Wskazał, że nigdy nie leczył się na schorzenie wymienione przez komisję wojskową. Lekarz pierwszego kontaktu zlecił badania kręgosłupa a na wykonanych zdjęciach rentgenowskich, w ich opisie, nie ma mowy o dyskopatii opisywanej przez komisję wojskową. Skarżący zgłasza także istotne zastrzeżenia do rozpoznania dokonanego przez pierwszą komisję, ponieważ zdjęcie które posiada nie jest opisane.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodów merytorycznych i formalnych.
Wydanie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej musi zapaść w postępowaniu prawidłowym pod względem formalnych i merytorycznym. Zadaniem postępowania regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego jest m.in. wszechstronne wyjaśnienie sprawy. Prowadzone postępowanie nie posiada takiego waloru. Nie wyjaśniono bowiem rozbieżności między rozpoznaniem dokonanym przez wojskową komisję lekarską a rozpoznaniem dokonanym na zlecenie lekarza pierwszego kontaktu. Z opisu zdjęcia rentgenowskiego wykonanego [...] 2004 r. wynika, że u skarżącego stwierdzono lewostronną skoliozę lędżwiową z rotacją kręgów wokół osi długiej. Poza tym zmian kostnych nie stwierdza się.
Do akt sprawy nie dołączono akt związanych z orzeczeniem z 1994 r. i stąd nie można uzyskać wiarygodnych informacji co do wyniku poprzedniego badania. W aktach sprawy nie ma informacji co do subiektywnych odczuć badanego a skarżący podaje, że nie leczył się na to schorzenie. Pozostaje to w sprzeczności z treścią orzeczenia z 1993 r. (którego nie ma w aktach sprawy, a które dołączył do skargi skarżący) z którego wynika m.in. zespół bólowy kręgosłupa w trakcie leczenie. Rozpoznano wówczas także płaskostopie, o którym w obecnym rozpoznaniu nie wspomina się. Okoliczności te należy wyjaśnić, a stwierdzenia skarżącego dotyczące m.in. ewentualnego błędnego zdjęcia rentgenowskiego nie można rozważać w kategoriach "poważne" czy "niepoważne" (odpowiedź na skargę), a w kategoriach obiektywnych faktów. Należy wypowiedzieć się konkretnie: albo jest to zdjęcie skarżącego albo nie. W trakcie dalszego postępowania należy ustosunkować się do wszystkich podnoszonych przez skarżącego wątpliwości. W tym miejscu należy przytoczyć treść art. 8 K.p.a.: Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Prowadzone postępowanie, w ocenie sądu, nie ma tego waloru
Wśród uchybień formalnych należy wymienić nieprzestrzeganie przepisu art. 10 § 1 K.p.a. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Na podstawie dotychczas zawisłych spraw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym uprawniony jest wniosek, że przepis ten jest nagminnie nieprzestrzegany przez Komisje obu instancji. Również w rozpatrywanej sprawie nie ma materialnego śladu jego przestrzegania.
Wśród dalszych uchybień formalnych należy wymienić brak zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. Obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Brak zwrotnego poświadczenia odbioru uniemożliwia zajęcie stanowiska w tym zakresie. Tym samym nie można ocenić legalności orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Orzeczenie to mogło bowiem zapaść tylko wtedy, gdy odwołanie zostało wniesione w terminie.
Nie budzi wątpliwości, że orzeczenia merytoryczne organów administracji publicznej muszą zapaść w postępowaniu, w którym przestrzegane są przepisy proceduralne. Obywatel może być pozbawiony pewnych uprawnień pod warunkiem ścisłego przestrzegania procedury.
Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) postanowienie jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło