II SA/Bd 796/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2007-12-12

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest żądanie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę dróg publicznych, które zostały zaliczone do kategorii dróg gminnych?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że nieruchomości zaliczone do kategorii dróg gminnych, na podstawie uchwał Rady Miasta, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli, ponieważ zgodnie z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych, drogi te stanowią własność gminy. Nawet jeśli stan techniczny nieruchomości nie spełnia definicji drogi, nie można jej przekazać osobie fizycznej.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonych w 1963 r. pod budowę dróg. Organ odwoławczy uchylił decyzje organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy, odmawiając zwrotu części nieruchomości zaliczonych do dróg gminnych, a zwracając pozostałe. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując odmowę zwrotu części nieruchomości, argumentując, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007r. sprawy skargi A. D., B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę. II SA/Bd 796/ 07 Uzasadnienie A. D. i B. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] uchylającą w całości decyzje Prezydenta Miasta [...] wydane w dniu [...] stycznia 2007 r. nr [...] i nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1963 r. znak: [...], zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości pod politykę terenową i ulice, wydaną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, przejęto od E. S. grunt oznaczony działkami geodezyjnymi nr [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. W dniu [...] marca 2002 r. skarżący złożyli wniosek o zwrot działek oznaczonych w momencie ich przejęcia numerami [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Do rozpatrzenia powyższego wniosku został wyznaczony przez Wojewodę Prezydent Miasta [...]. Analizując stan prawny nabytych na rzecz Skarbu Państwa gruntów i zakres wniosku skarżących organ I instancji stwierdził, że oznaczenie działek uległo zmianie w ten sposób, że obecnie: -dawna działka nr [...] to - obecnie dz. nr [...] o pow. 0,0488 ha, KW [...], - dawna działka nr [...] to - obecnie dz. nr [...] o pow. 0,0429 ha, KW [...], -dawna dz. nr [...] to - obecnie część dz. nr [...] o pow. 0,0316 ha, KW [...], - dawna dz. nr [...] to - obecnie część dz. nr [...] o pow. 0,0085 ha, KW [...], - dawna dz. nr [...] to - obecnie dz. nr [...] o pow. 0,0398 ha, KW [...], - dawna działka nr [...] to - obecnie dz. nr [...] o pow. 0,0106 ha, nr KW [...], - dawna działka nr [...] to - obecnie dz. nr [...] o pow. 0,0357 ha, KW[...], -dawna działka [...] to - obecnie dz. nr [...] o pow. 0,0519 ha, KW[...], których właścicielem jest Gmina [...]. W dniu [...] lutego 2004 r. przeprowadzono wizję lokalną. Z czynności tej sporządzono protokół, w którym stwierdzono, że: - część działki nr [...] stanowi ulicę [...], nieurządzoną, gruntową, na poboczu stoją słupy oświetleniowe i telefoniczne, - część działki nr [...] stanowi ulicę [...], nieurządzoną, gruntową, na poboczu znajdują się słupy oświetleniowe i telefoniczne, - działka nr [...] stanowi ulicę [...], nieurządzoną, gruntową, na poboczu znajdują się słupy oświetleniowe i telefoniczne, - działka nr [...] stanowi grunt rozjeżdżony, przylegający do lasu. Decyzje organu I instancji w przedmiocie zwrotu wywłaszczenia nieruchomości były wielokrotnie uchylane przez Wojewodę [...]. Pełnomocnik stron, pismem z dnia [...] listopada 2006 r. wniósł o wydanie dwóch decyzji w toczącym się postępowaniu, osobnej dla nieruchomości objętych zwrotem oraz osobnej dla nieruchomości, których organ nie dokonał zwrotu na rzecz spadkobierców byłej właścicielki. Organ I instancji uwzględniając wniosek pełnomocnika skarżących decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] rozstrzygnął jedynie sprawę odmowy zwrotu działek nr: [...],[...],[...],[...] i [...]. Natomiast opierając się na zaleceniach orzeczenia organu stopnia wojewódzkiego zlecił uprawnionemu geodecie sporządzenie podziału geodezyjnego działki nr [...] celem wydzielenia części gruntu, który zajęty jest pod ulicę [...], zgodnie z Uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r. nr [...]. W proponowanym podziale geodezyjnym część gruntu zajętego pod ulicę [...] posiada nr [...] i ma powierzchnię 223m². Z informacji uzyskanych z Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w [...], działki oznaczone numerami [...],[...],[...] i projektowana działka nr [...] zostały zaliczone do kategorii dróg publicznych na podstawie Uchwał Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1999 r. nr [...] i z dnia [...] marca 1999 r. nr [...]. W ocenie organu orzekającego nie można dokonać zwrotu ww. gruntów, gdyż art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 z późn. zm.), stanowi, iż grunty zajęte pod drogi publiczne mogą stanowić własność wyłącznie Skarbu Państwa, samorządu województwa, powiatu lub gminy. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że działki te, nie mogą stanowić własności prywatnej. Orzeczenie o zwrocie tych gruntów na rzecz osób fizycznych doprowadziłoby do stanu niezgodnego z prawem, co w konsekwencji spowodowałoby niewykonalność decyzji orzekającej zwrot nieruchomości. Organ uznał, że wypełnił obowiązek zawarty w art. 137 ust. 2 i wystąpił do Urzędu Miasta [...] Wydziału Administracji Budowlanej w prośbą o uzyskanie informacji na temat zapisów w planie zagospodarowania przestrzennego. Na swoje wystąpienie uzyskał odpowiedź UM[...] z dnia [...] października 2004 r. (akta sprawy nr [...]). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 136, art. 137 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn zm.), po rozpatrzeniu odwołań A. D. i B S. oraz Prezydenta Miasta [...] uchylił w całości zaskarżone decyzje Prezydenta Miasta [...] wydane dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] i nr [...] w sprawie: a) zwrotu na rzecz A. D. oraz B. S. części nieruchomości niezabudowanych położonych w [...] oznaczonych w ewidencji gruntów działkami nr [...] o pow. 0,0106 ha, KW [...], nr [...] o pow. 0,0357 ha, KW [...], nr [...] o pow. 0,0488 ha, KW [...], nr [...] o pow. 0,0429 ha, KW [...], nr [...] o pow. 0,0296 ha, KW [...] położonych w [...] przy ul. [...] i ul. [...], stanowiących własność Gminy [...] (znak: [...]) , b) odmowy zwrotu nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...],[...],[...] i [...] oznaczonych działkami nr [...], o pow. 0,0316 ha, KW [...], nr [...] o pow. 0,0085 ha, KW [...], nr [...] o pow. 0,0398 ha, KW [...], nr [...] pow. 0,0223 ha, KW [...] (znak: [...]) i jednoczenie orzekając co do istoty sprawy, w punkcie 1 rozstrzygnięcia orzekł o zwrocie na rzecz A. D. w udziale 1/2 części oraz B. S. w udziale 12 części nieruchomości niezabudowanej oznaczonej w ewidencji gruntów działkami nr: [...] o pow. 0,0488 ha, KW [...],[...] o pow. 0,0429 ha, [...] położonych w [...], stanowiących własność Gminy [...]. W punkcie 2 rozstrzygnięcia organ odmówił zwrotu części nieruchomości położonej w [...] oznaczonej w ewidencji gruntów działkami nr: [...] o pow. 0,0316 ha, KW [...],[...] o pow. 0,0085 ha, KW [...],[...] o pow. 0,0398 ha, KW [...], [...] o pow. 0,0106 ha, KW [...],[...] o pow. 0,0357 ha, KW [...],[...] pow. 0,0519 ha, KW [...]. W punkcie 3 rozstrzygnięcia organ stwierdził, że zwrot prawa własności nieruchomości wymienionych w punkcie 1 następuje nieodpłatnie, gdyż zgodnie z decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1969 r., znak: [...], która została wydana w oparciu o ustawę z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138 z późn. zm.), nieruchomość przeszła na rzecz Skarbu Państwa bez przyznania odszkodowania byłemu właścicielowi. W punkcie 4 rozstrzygnięcia organ zawarł informację, że wydana przez niego decyzja ostateczna stanowi podstawę wpisu prawa własności nieruchomości na rzecz A. D. w 1/2 części i B. S. w 1/2 części w księgach wieczystych prowadzonych dla podlegających zwrotowi nieruchomości. Zdaniem Wojewody w przedmiotowej sprawie konieczne było ustalenie czy spełnione zostały przesłanki zwrotu nieruchomości w odniesieniu do działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] (opisywanych w decyzji jako działki nr ([...] i [...]). Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym przepisy regulujące problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawarte w rozdziale 6 działu III ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) wprowadzają legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, precyzując wprost w art. 137 ust. 1 sytuacje, w których nieruchomość uznaje się za zbędną dla celu wywłaszczenia. Przez zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu należy zatem rozumieć nierozpoczęcie w ogóle (art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy) lub niezrealizowanie (art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy) przez podmiot, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości, celu, dla którego realizacji nieruchomość została wywłaszczona (nabyta). Zdaniem Wojewody nie podlega więc zwrotowi na podstawie art. 137 ust. 1 omawianej ustawy o gospodarce gruntami nieruchomość, która nie spełnia określonych w ustawie przesłanek zbędności. Wojewoda ustalił, że w przedmiotowej sprawie w dniu złożenia wniosku o zwrot nieruchomości tj. [...] maja 2002 r. dla terenu objętego wnioskiem obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] przyjęty Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r. Zgodnie z planem działka nr [...] znajdowała się w granicach ustalenia [...] - terenie komunikacji ogólnodostępnej - przejście piesze; szerokość w liniach rozgraniczających 3 m. Działka nr [...] znajdowała się w granicach ustalenia [...] - teren komunikacji publicznej - ulica dojazdowa (istniejąca ul. [...]). Szerokość w liniach rozgraniczających 10 m. Działka nr [...] znajdowała się w granicach ustalenia [...] - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (bliźniaczej i wolnostojącej). Działka nr [...] znajdowała się w granicach ustalenia [...] - teren zieleni parkowej ogólnodostępnej. Działka nr [...] znajdowała się w granicach ustalenia [...] - teren komunikacji publicznej. Szerokość w liniach rozgraniczających 12 m. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że nie było możliwości zagospodarowania działek nr [...],[...] i [...] zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu złożenia wniosku o zwrot, gdyż realizacja zamierzeń w powyższym zakresie należy do sfery publicznej, zadań o znaczeniu lokalnym i jako taka należy do zadań gminy. Wojewoda zatem stwierdził, że zagospodarowanie nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przez osobę fizyczną nie jest możliwe, dlatego zgodnie z przepisem art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymienione działki stanowiące część wywłaszczonej nieruchomości nie mogą podlegać zwrotowi. Zdaniem organu odwoławczego zaistniały natomiast przesłanki zwrotu działek oznaczonych nr [...] i [...], które nie zostały zagospodarowane od dnia kiedy decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, a zapisy planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu złożenia wniosku o zwrot pozwalały na ich zagospodarowanie zgodne z planem. Zdaniem Wojewody poza sporem jest, że działki [...],[...],[...] i [...] zostały objęte uchwałą w sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych, pomimo uwagi wnoszącego odwołanie pełnomocnika wnioskodawców, że tereny te nie spełniają przesłanek ustawowej definicji drogi zawartej w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), zgodnie z którym droga oznacza budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Jednak Wojewoda podzielił w tym zakresie stanowisko organu I instancji o odmowie zwrotu nieruchomości, bowiem w obrocie prawnym funkcjonują uchwały Rady Miasta [...] o zaliczeniu dróg do kategorii dróg gminnych, a takie mogą stanowić wyłącznie własność gminy. Wynika to z przepisu art. 2a ust. 2 przytaczanej ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Organ odwoławczy stwierdził, że nieuzasadnione było dokonywanie podziału działki nr [...], skoro nie podlega ona zwrotowi, mimo, że różne są przyczyny odmowy zwrotu każdej z części działki. W uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że wniosek o zwrot określonych w nim nieruchomości podlegał rozpoznaniu w trybie przepisów rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami na podstawie art. 216 ust. 1 tej ustawy, nakazującego odpowiednie stosowanie przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa m. in. na podstawie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach. Art. 11 tej ustawy przewidywał, że z gruntów objętych podziałem 33% ogólnej powierzchni przechodzi na własność Państwa bez odszkodowania z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej oraz jako działki budowlane umożliwiające prezydiom rad narodowych prowadzenie właściwej gospodarki terenami. Przejście tych gruntów na własność Państwa następuje w stanie wolnym od wszelkich obciążeń z dniem uprawomocnienia się decyzji o zatwierdzeniu podziału. Decyzja ta stanowi podstawę do ujawnienia prawa własności w księgach wieczystych. W związku z powyższym przedmiotem wniosku o zwrot jest konkretna nieruchomość, która podlegała wywłaszczeniu, a nie nieruchomości powstałe w wyniku podziału, bowiem tak utworzone działki nigdy nie były własnością wnioskodawców, jako że z mocy prawa przeszły na własność Państwa z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Nie można więc orzekać co do części wniosku dokonując podziału sprawy w oparciu o geodezyjny podział nieruchomości, wydzielając działki, w stosunku do których zapaść ma orzeczenie pozytywne, a co do których ma zapaść decyzja negatywna dla wnioskodawców. Wojewoda wypowiedział się również, że nieuzasadnionym było wydanie w sprawie dwóch decyzji - orzekającej zwrot części nieruchomości i odmawiającej zwrotu innej części nieruchomości. Organ I instancji przychylając się do wniosku pełnomocnika wnioskodawców, nie uwzględnił, że w sprawie występuje również strona o sprzecznym interesie, która może odwołać się od decyzji niezgodnej z jej wolą. Powyższe działania organu I instancji nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. W związku z powyższym Wojewoda uchylił w całości decyzje organu I instancji i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy orzekł co do istoty całej sprawy. A. D. i B. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę z żądaniem uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. znak: [...]. W uzasadnieniu skargi stwierdzili, że nie mogą zgodzić się z tą decyzją. W ich ocenie bezspornym jest, że pomimo upływu [...] lat od czasu wywłaszczenia, na gruntach stanowiących działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] nie został zrealizowany cel, na który działki te zostały wywłaszczone. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest W ocenie skarżącego pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd oceniając przesłanki zwrotu nieruchomości stanowiących działki nr [...], nr [...], nr [...],nr [...],nr [...],nr [...],nr [...] i nr [...] (opisywanych w decyzji jako działki nr ([...] i [...]) podziela stanowisko organu odwoławczego, że aktualnie obowiązujące przepisy w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawarte zostały w rozdziale 6 działu III ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn zm.). i wprowadzają legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W art. 137 ust. 1 tej ustawy unormowano sytuacje, w których nieruchomość uznaje się za zbędną dla celu wywłaszczenia. W świetle tego przepisu zbędna dla celu wywłaszczenia jest nieruchomość, jeżeli: 1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia (pkt 1), albo, 2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2). Przez zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu należy zatem rozumieć nierozpoczęcie w ogóle (art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy) lub niezrealizowanie (art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy) przez podmiot, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości, celu, dla którego realizacji nieruchomość została wywłaszczona (nabyta). W związku z brzmieniem powyższego przepisu nie może podlegać zwrotowi nieruchomość, która nie spełnia określonych w ustawie przesłanek zbędności. Zgodnie z przepisem art. 137 ust. 2 jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot. W świetle powyższego przesłanki zbędności powinny być oceniane według stanu prawnego nieruchomości w dniu złożenia wniosku o zwrot. Niezbędne zatem do rozpatrzenia sprawy jest dokładne i rzetelne ustalenie stanu faktycznego. Wniosek o zwrot spornej nieruchomość został złożony przez skarżących w dniu [...] maja 2002 r. W dacie tej dla terenu objętego wnioskiem obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] przyjęty Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r. Zgodnie z planem działka nr [...] znajdowała się w granicach ustalenia [...] - terenie komunikacji ogólnodostępnej - przejście piesze; szerokość w liniach rozgraniczających 3 m. Działka nr [...] znajdowała się w granicach ustalenia [...] - teren komunikacji publicznej - ulica dojazdowa (istniejąca ul. [...]). Szerokość w liniach rozgraniczających 10 m. Działka nr [...] znajdowała się w granicach ustalenia [...] - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (bliźniaczej i wolnostojącej). Działka nr [...] znajdowała się w granicach ustalenia [...] - teren zieleni parkowej ogólnodostępnej. Działka nr [...] znajdowała się w granicach ustalenia [...]- teren komunikacji publicznej. Szerokość w liniach rozgraniczających 12 m. Przeznaczenie działek nr [...],[...] i [...] zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu złożenia wniosku nie uprawniało do ich zwrotu w oparciu o art. 137 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obowiązujący w dacie złożenia przez skarżących wniosku o zwrot, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dawał możliwości osobie fizycznej zagospodarowania nieruchomości, przeznaczonych pod realizację zamierzeń ze sfery publicznej, zadań o znaczeniu lokalnym, które należą do zadań gminy. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż zagospodarowanie nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przez osobę fizyczną nie jest możliwe. Stanowisko to znajduje swoje umocowanie w art. 137 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy ponad wszelką wątpliwość ustalił, że działki o nr [...] i [...] nie zostały zagospodarowane od dnia kiedy decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna. Zapisy planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu złożenia wniosku o zwrot pozwalały na ich zagospodarowanie zgodne z planem- teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (bliźniaczej i wolnostojącej) i teren zieleni parkowej ogólnodostępnej. Spełnione zatem zostały przesłanki zwrotu tych działek. Objęcie działek o nr: [...],[...],[...] i [...] uchwałą w sprawie zaliczenia ich do kategorii dróg gminnych, w ocenie Sądu uniemożliwia ich zwrot skarżącym, gdyż w obrocie prawnym funkcjonują uchwały Rady Miasta [...] o zaliczeniu dróg do kategorii dróg gminnych, a takie mogą stanowić wyłącznie własność gminy. Powyższe wynika z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Nie ma znaczenia w sprawie, iż stan techniczny nieruchomości objętej uchwałami Rady Miasta [...] o zaliczeniu dróg do kategorii dróg gminnych, nie spełnia przesłanek ustawowej definicji drogi zawartej w art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że droga oznacza budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Nie można tej nieruchomości przekazać osobie fizycznej. Ma rację zatem Wojewoda wywodząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotem wniosku o zwrot jest konkretna nieruchomość, która podlegała wywłaszczeniu, a nie nieruchomości powstałe w wyniku podziału, bowiem tak utworzone działki nigdy nie były własnością wnioskodawców, jako że z mocy prawa przeszły na własność Państwa z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Nie można więc orzekać co do części wniosku dokonując podziału sprawy w oparciu o geodezyjny podział nieruchomości, wydzielając działki, w stosunku do których zapaść ma orzeczenie pozytywne, a co do których ma zapaść decyzja negatywna dla wnioskodawców. Zatem przy rozpatrywaniu wniosku skarżących nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], pomimo jej podziału, powinna być traktowana jako całość, a więc dawna działka nr [...] o powierzchni 0,0519 ha, KW [...]. Powierzchnia nowo wydzielonych działek o nr [...] i [...] odpowiada dawnej powierzchni działki w dniu jej wywłaszczenia. Nie uzasadniony jest zarzut skarżących jakoby cel określony w decyzji wywłaszczeniowej nie został zrealizowany w zakresie terenów przeznaczonych pod drogi. Z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1958 r., Nr 31, poz.138 ze zm.) wynikało, że tereny budownictwa jednorodzinnego powinny być wyposażone co najmniej w następujące urządzenia: 1) sieć ulic, 2) sieć elektryczną, 3) sieć wodociągową lub odpowiednią ilość studni użytku publicznego. Jeżeli natomiast tereny budownictwa jednorodzinnego nie posiadały urządzeń wymienionych w ust. 1 w chwili ich wyznaczenia, prezydia właściwych rad narodowych obowiązane były do zbudowania lub uzupełnienia tych urządzeń w miarę realizacji zabudowy tych terenów, jednakże nie później niż w terminie ustalonym jako końcowy termin zabudowy tych terenów (art. 6 ust. 1 pkt 6). Powyższe świadczy, że pod pojęciem wywłaszczenia pod tereny budownictwa jednorodzinnego należało rozumieć również wywłaszczenie pod wyposażenie tych terenów w sieć ulic, sieć elektryczną, sieć wodociągową lub odpowiednią ilość studni użytku publicznego. Zatem zarzut skarżących jest nieuzasadniony. Nie jest również pozbawione racji stanowisko Wojewody w zakresie nieuzasadnionego wydania w sprawie dwóch decyzji - orzekającej zwrot części nieruchomości i odmawiającej zwrotu innej części nieruchomości z uwagi na występującą w sprawie stronę o sprzecznym interesie - Prezydenta Miasta [...]. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło