II SA/Bd 800/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-11-18
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Grażyna Malinowska-Wasik, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wydał nakaz rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku, pomimo argumentów skarżącego o braku możliwości rozbiórki bez uszkodzenia istniejącej substancji budynku oraz braku środków finansowych na legalizację?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo wydał nakaz rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku, ponieważ skarżący nie przedstawił dokumentów pozwalających na legalizację samowoli budowlanej. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, w przypadku samowoli budowlanej, rozbiórce podlega każdy budynek lub jego część wykonany bez wymaganego pozwolenia, a odstąpienie od tego rygoru jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie zostały spełnione. Żadne względy społeczno-ekonomiczne nie mogą usprawiedliwiać odstąpienia od nakazu rozbiórki w sytuacji braku legalizacji.Stan faktyczny
Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Jerzemu S. dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego. Rozbudowa została wykonana bez pozwolenia na budowę, mimo wcześniejszego zakazu. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów do legalizacji, tłumacząc to brakiem środków finansowych. W skardze zarzucił nierzetelne ustalenie stanu faktycznego i brak analizy wpływu rozbiórki na istniejącą substancję budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Jerzego S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie dokonania rozbiórki oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy
II SA/Bd 800/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] 2004r., Nr [...], Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., Nr [...], z dnia [...] 2004r., nakazującą Jerzemu S. dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy od strony północnej istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w B., w granicach terenu oznaczonego na załączniku graficznym do decyzji.
Wskazano, aby rozbiórka była prowadzona pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane, w sposób zabezpieczający istniejące sąsiednie budynki przed ewentualnym uszkodzeniem.
U podstaw decyzji legły ustalenia, iż skarżący samowolnie dobudował do istniejącego budynku będącego własnością Gminy, bez jej zgody, budynek mieszkalny o dwóch kondygnacjach nadziemnych, z poddaszem użytkowym. Na dzień [...] 2004r. dobudowana część była w stanie surowym zamkniętym ze stolarką okienną i częściowo drzwiową. Budowa ta została zrealizowana bez pozwolenia na budowę, mimo zakazu wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. już na etapie wykopu pod piwnicę.
W sprawie, 25 kwietnia 2003r., Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2003r., Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z [...] 2002r., Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu, gdyż zbyt ogólnikowe rozstrzygnięcie nie pozwoliło w sposób dostateczny zidentyfikować, co należy rozebrać.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ również nie ustalił i nie rozważył czy rozbiórka elementów jest możliwa bez naruszenia struktury pozostałych elementów budynku ( sygn. akt SA/Bd 221/03).
Postanowieniem z dnia [...] 2004r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia do dnia [...] 2004r. zaświadczenie Prezydenta Miasta B., że zrealizowana rozbudowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, w przypadku uzyskania takiego zaświadczenia - nałożył obowiązek przedstawienia trzech egzemplarzy projektu budowlanego (inwentaryzacji powykonawczej) z orzeczeniem technicznym na wbudowane elementy konstrukcyjne i planem zagospodarowania działki, wykonanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia, wraz z uzgodnieniami i opiniami wynikającymi z przepisów szczególnych.
Skarżący nie wykonał określonego obowiązku, tłumacząc to brakiem środków pieniężnych, które wydatkował na budowę.
W skardze wniesiono o ponowne rozpatrzenie sprawy i zarzucono decyzji, iż została oparta na nierzetelnie ustalonym stanie faktycznym, ponieważ stan budowy przedstawia się w ten sposób, ze jest położona blachodachówka, założone centralne ogrzewanie, jest gotowa ubikacja i pokój, założona instalacja elektryczna, wewnątrz jest częściowo otynkowane i na zewnątrz częściowo ocieplone. Ponadto skarżący wskazał, że Inspektor Wojewódzki nie wykonał sam oględzin, a oparł się jedynie na oględzinach wykonanych w postępowaniu pierwszej instancji. Poza tym podniósł, że błędnie przyjęto, że obiekt jest dobudowany, tymczasem jest on wbudowany w stary budynek. Argumentował, że nie sprawdzono czy rozbiórka nie naruszy struktury budynku. Wskazał przykłady innych rozbiórek, które doprowadziły do ruiny legalnie postawione budynki. Zarzucił, jak sam to określił, brak wyobraźni budowlanej i praktycznego doświadczenia.
W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na początek należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 1) cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, zatem Sąd nie rozstrzyga sprawy in merito, a ocenia zgodność z prawem dokonanego przez organ procesu konkretyzacji norm prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej, a ponadto w sprawie, czy zastosował się on do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 kwietnia 2003r., sygn. akt SA/Bd 221/03.
Bezspornym w sprawie jest fakt, iż skarżący rozpoczął budowę w 2002r. i wybudował część obiektu budowlanego bez stosownego pozwolenia na budowę.
W takim wypadku organ słusznie zastosował art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. t.j. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i skoro w świetle tego przepisu rozbiórce podlega każdy budynek lub jego część, wykonywany bez wymaganego pozwolenia, a od rygoru tego można odstąpić jedynie w przypadku, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, i zostanie wykonany obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; innych, określonych prawem dokumentów - to żadne względy społeczno-ekonomiczne nie mogą powodować odstąpienia od wydania nakazu rozbiórki obiektu.
Dlatego też w sprawie, nie przedstawienie przez skarżącego dokumentów pozwalających organowi na legalizację samowoli budowlanej nałożyło na ten organ obowiązek wydania nakazu rozbiórki.
W świetle tak skonstruowanych zapisów prawa, nie może zmienić tej oceny, nawet ustalenie, że technicznie możliwe rozebranie części budynku może spowodować trwałe uszkodzenia lub nawet zniszczenie starej substancji budynku, gdyż ustawodawca nie usprawiedliwił w ten sposób odstąpienia od zastosowania rygoru art. 48 cyt. ustawy Prawo budowlane.
Natomiast, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ rozważył możliwość naruszenia struktury budynku, czego wynikiem było to, że w sprawie nakazano rozbiórkę nie powodującą uszkodzenia sąsiednich budynków, wykonaną pod nadzorem osoby uprawnionej.
Zatem nakaz rozbiórki wybudowanej samowolnie przez Jerzego S. części obiektu budowlanego, po jego odmowie udokumentowania tego, iż istnienie obiektu odpowiada porządkowi prawnemu, znajduje swą podstawę w art. 48 ust.1 cyt. ustawy Prawo budowlane.
Jednocześnie nie można stwierdzić uchybienia w kwestii związania organu oceną prawną sądu administracyjnego wyrażoną w sprawie, gdyż wydana decyzja nie przeczy pozbawieniu przez ten sąd mocy wiążącej wydanych uprzednio orzeczeń - z opisu (również graficznego) samowoli budowlanej, można zidentyfikować przedmiot rozbiórki.
Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło