II SA/Bd 800/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], działając na podst. art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. m w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1, ust. 4 ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r., o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.z.", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", orzekł o utracie przez M. K., dalej zwanego: "skarżącym", statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] 2014 r. oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że skarżącemu przyznano prawo do zasiłku dla opiekuna. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podnosił, że chciałby zachować status osoby bezrobotnej bez konieczności opłacania składek zdrowotnych przez PUP, ponieważ są one opłacane przez Urząd Miasta. Wywodził, że status osoby bezrobotnej umożliwiłby mu w przyszłości ukończenie kursu, szkolenia organizowanego przez Urząd Pracy w [...], a więc zdobycie nowych, niezbędnych kwalifikacji zawodowych. Ponadto dodał, że prawo do zasiłku dla opiekuna uzyskał dopiero w [...] 2016 r. i dlatego też organ niezasadnie orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną od [...] 2014 r. Wojewoda decyzją z [...] 2016 r., na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. m u.p.z. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. m u.p.z., z którego wynika, że za bezrobotnego uznaje się osobę, która nie pobiera na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłku dla opiekuna. Wskazał, że przepis ten nie pozostawia luzu decyzyjnego, co oznacza, że w przypadku wystąpienia okoliczności określonych w tym przepisie, organ ma obowiązek pozbawić osobę statusu bezrobotnego. Podniósł w związku z tym, że z dokumentacji administracyjnej wynika, że w dniu [...].2016 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję nr [...] orzekającą o przyznaniu zasiłku dla opiekuna - M. K. - w związku z opieką nad B. K. (matką) od [...].2014 r. na czas nieokreślony. Skarżący zgłosił powyższy fakt w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...].2016 r., w związku z powyższym, zgodnie z obowiązującymi przepisami została wydana decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia [...].2014 r. Organ II instancji wywiódł, że brak jest możliwości by skarżący pozostawał w ewidencji osób bezrobotnych, bez opłacania składek zdrowotnych przez Urząd Pracy, ponieważ aktualnie opłacane są już przez Urząd [...], jak też nie ma możliwości korzystania z usług proponowanych przez Urząd Pracy, o co wniósł w odwołaniu. Z definicji osoby bezrobotnej jasno wynika, iż nie może być to osoba, która pobiera na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zasiłek dla opiekuna. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu. Ponownie argumentował, że prawo do zasiłku dla opiekuna uzyskał dopiero w [...] 2016 r. i dlatego też organ niezasadnie orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną od [...] 2014 r. Ewentualna utrata tego statusu powinna nastąpić nie wcześniej niż od [...] 2016 r., a więc w momencie zgłoszenia przez stronę tego faktu w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]. Uznał też za niedopuszczalne wydanie decyzji w ostatnim dniu, w którym mógł przeglądać akta, tj. [...] 2016 r., która to data została zresztą przerobiona z dnia [...] 2016 r. Zarzucił, że tym samym nie miał znaczenia dla organu fakt przeglądania przez stronę akt sprawy i złożenia stosownego oświadczenia. Wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia podopiecznej nie mógł stawić się w siedzibie organu w kodeksowym terminie, a złożone nieco później oświadczenie w sprawie powinno było zostać uwzględnione i stanowić ewentualną podstawę do zmiany decyzji. Podkreślił też, że nie istnieje żaden przepis, który zabraniałby mu pozostawania w rejestrze urzędu pracy z możliwością korzystania z oferty szkoleniowej oraz jednoczesne pozostawanie opiekunem osoby niepełnosprawnej. Wniósł, aby Sąd określił jego status społeczny i prawny, a w szczególności, czy jest możliwe pozostawanie strony w ewidencji urzędu pracy, jako osoby bezrobotnej bez konieczności opłacania składek zdrowotnych i pozostawanie zarazem opiekunem osoby niepełnosprawnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, alew zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym katem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialonoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 z związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit m ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j. t . Dz.U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.). Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których nowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Natomiast stosowanie do tego ostatniego, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jeżeli spełnia wymogi określone lit. a-m. Przywołana definicja osoby bezrobotnej jest skonstruowana z dwóch części. W pierwszej z nich, wskazuje się na przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. W drugiej powołuje się grupę przesłanek negatywnych, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w urzędzie pracy może być uznana za osobę bezrobotną. Wszystkie niezbędne wymogi muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu osoby bezrobotnej. Nie jest możliwe odstąpienie od tych wymogów nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Status bezrobotnego, nie zależy od uznania organów orzekających, bowiem brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest kategoryczne. Żadne inne okoliczności, poza wymienionymi w ustawie, nie mogą mieć zatem znaczenia przy rozstrzyganiu sprawy tego statusu. W świetle powyższego wskazać należy, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wiąże skutek w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej ze zdarzeniem przesądzającym o tym, że bezrobotny nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Wystąpienie jednej z negatywnych przesłanek wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy oznacza, że osoba przestaje być osobą bezrobotną i to z chwilą zaistnienia tego stanu prawnego. Decyzja potwierdza stan prawny, a starosta zmierzając do jej wydania ustala moment niespełnienia warunku. Termin utraty statusu osoby bezrobotnej w razie wydania decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 określony został zatem poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i konieczne jest ustalenie go przez starostę w zależności od okoliczności sprawy. Decyzja pozbawiająca statusu osoby bezrobotnej będzie określała termin utraty statusu bezrobotnego z mocą wsteczną. W niniejszej sprawie powodem pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego było zaistnienie przesłanki wynikającej z przepisu art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit m u.p.z., w świetle którego pobieranie, na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zasiłku dla opiekuna, wyklucza nabycie lub zachowanie statusu osoby bezrobotnej. Organy administracji określiły przy tym termin utraty statusu osoby bezrobotnej przez skarżącego na dzień [...] 2014 r., w związku z tym, że od tego dnia pobierał on zasiłek dla opiekuna. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że decyzją nr [...], z dnia [...] 2016 r. Prezydent Miasta [...] przyznał M. K. zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad B. K. na czas nieokreślony w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie [...].2014 do [...].2014 r. oraz w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...].2014r. W świetle powyższego zgodzić się należy z organami obu instancji, że w sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Sąd nie podziela przy tym twierdzeń skarżącego, że organy ustaliły błędnie datę od której należało pozbawić go statusu osoby bezrobotnej. Z treści przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit m u.p.z., wynika bowiem, że skarżący nie spełniał przesłanek do zachowania przez niego statusu bezrobotnego od dnia od którego przysługiwał mu zasiłek dla opiekuna - a więc od dnia [...] 2014 r., nie zaś od dnia w którym wydano w stosunku do niego decyzję o przyznaniu mu z mocą wsteczną tegoż świadczenia ([...] 2016 r.). Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 10 k.p.a. przez wydanie decyzji przez Wojewodę w ostatnim dniu wyznaczonego skarżącemu terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiadania się co do zebranym dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, podnieść należy, że zarzut taki może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżący tym czasem nie wskazał, by w niniejszej sprawie zaistniały takie okoliczności. Poza tym, jak słusznie zwracał uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, skarżący mógł zapoznać się z aktami sprawy w ściśle określonych godzinach (od 8.30 do 14.00) zatem organ administracji w ostatnim dniu wyznaczonego skarżącemu terminu do zapoznania się z aktami sprawy, po upływie godziny do której skarżący miał prawo dokonać tej czynności, organ odwoławczy mógł wydać ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie nie narażając się na zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Istotnym argumentem, uzasadniającym wydanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia w tym dniu jest także fakt, że był to ostateczny termin na rozpatrzenie przez Wojewodę odwołania w ustawowym, 30-dniowym, terminie. Nie można się również zgodzić z twierdzeniami skarżącego, że fakt wydania przez Wojewodę decyzji w ostatnim dniu wyznaczonego skarżącemu terminu do zapoznania się z aktami sprawy, świadczy o nieuczciwym i nierzetelnym działaniu, wyrażającym się w tym, że projekt decyzji został już wcześniej przygotowany i zatwierdzony. Jeśli bowiem nawet projekt rozstrzygnięcia w sprawie został sporządzony wcześniej niż upłynął dla skarżącego termin do wypowiadania się co do zebranego materiału dowodowego i zgłaszania żądań, to nie jest to okoliczność mająca wpływ na prawidłowość decyzji organu odwoławczego, o ile uwzględniono w niej wszelkie istotne okoliczności w sprawie, w tym ewentualne wnioski dowodowe i oświadczenia strony składane już po sporządzeniu projektu decyzji. Odnosząc się natomiast do wywodów skarżącego wskazujących na możliwość zachowania przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, bez konieczności opłacania składek przez PUP lub osoby będącej w ewidencji Urzędu Pracy, bez statusu osoby bezrobotnej, ale mogącej korzystać z oferty szkoleń zawodowych i kursów, wskazać należy, że ustawodawca nie przewidział takiej możliwości. Nie spełnianie przez skarżącego wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit m u.p.z. obligowało organy do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej. Jako osobie nie posiadającej statusu osoby bezrobotnej, w świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie przysługuje skarżącemu zaś prawo do brania udział w kursach i szkoleniach dla osób bezrobotnych finansowanych z Funduszu Pracy przez starostę lub prezydenta miasta na prawach powiatu. W związku z tym na rozstrzygnięcie nie mogła mieć wpływu argumentacja skarżącego, wskazująca na celowość objęcia go prawem do uczestnictwa w kursach przysługujących bezrobotnym, odwołująca się do zasad współżycia społecznego czy solidarności społecznej. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który mógłby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.