II SA/Bd 801/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi M. F. i L. F. na postanowienie K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia z dnia [...] r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...], działając na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), nie uwzględnił zarzutu M. i L. F. w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] r. znak: [...], na mocy której nakazano współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego frontowego z oficyną: M. F., L. F., G. L., J. L. i Z. L. - zlokalizowanego na działce nr 65 KM 46 przy ulicy [...][...]i [...][...] we [...] -przeprowadzenie okresowej kontroli budynków wynikającej z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016, z późn. zm.). W uzasadnieniu tego orzeczenia organ podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] r. wszczął postępowanie egzekucyjne celem przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji, wskazując przy tym, że zgodnie z art. 33 pkt 1 - 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności określone w tym przepisie. W związku z tym, że zobowiązani zgłosili zarzut na podstawie art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ wyjaśnił, iż ich argumenty nie stanowią uzasadnienia w przedmiocie błędu co do osoby zobowiązanego, gdyż niewątpliwie zobowiązani są współwłaścicielami nieruchomości przy ulicy [...] i [...] we [...]. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. i L. F. podnieśli, że znajdują się w sytuacji niewykonalności obowiązku z winy współwłaścicieli G., J. i Z. L., którzy nie złożyli zlecenia do Naczelnej Rady Naukowo –Technicznej w celu przeprowadzenia okresowej kontroli budynków. W ich ocenie obowiązek wykonania kontroli okresowych; rocznych czy pięcioletnich, powinien być dokonywany od wielu lat i to przede wszystkim przez państwa L., gdyż to oni są zarządcami tych nieruchomości od 1 lipca 1997 r. Ponadto odwołujący się wskazali, że nie są w stanie spełnić wymagań Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] za wszystkich współwłaścicieli, ponieważ udziały w nieruchomości podlegają licznym transakcjom, a nowi nabywcy nie mogą współpracować w wykonaniu obowiązku do czasu ujawnienia swoich tytułów w księdze wieczystej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego zażalenie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy albo uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi. Podkreślono, że przeszkody w wykonaniu decyzji mogą mieć charakter faktyczny lub prawny, a obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Względy ekonomiczne i finansowe nie uzasadniają twierdzenia o niewykonalności obowiązku, choćby w znacznym stopniu utrudniały jego wykonanie. Natomiast decyzja jest niewykonalna z przyczyn prawnych, jeżeli jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym. Wyżej wymienione przesłanki w ocenie organu nie zostały spełnione w rozpatrywanym przypadku, a zatem nie można mówić o niewykonalności obowiązku przeprowadzenia okresowej kontroli budynku mieszkalnego wielorodzinnego z oficyną zlokalizowanego przy ul. [...] i [...] we[...]. Co do zarzutu przewidzianego w art. 33 pkt 4 cyt. ustawy organ wyjaśnił, że M. i L. F. jako jedni ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości są adresatami, a więc i zobowiązanymi do wykonania obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] r. znak: [...], natomiast do organu egzekucyjnego należy wyłącznie zastosowanie takich środków, które przymusiłyby zobowiązanych do wypełnienia nałożonych na nich obowiązków i podkreślono, że kwestionowanie przez organ egzekucyjny merytorycznych ustaleń organów nadzoru budowlanego, w zakresie zasadności nałożonego obowiązku, jest niedopuszczalne. W skardze do sądu M. i L. F. podnieśli, że jako współwłaściciele do 1/2 udziałów nigdy nie uchylali się od wykonania decyzji z dnia[...]., znak:[...], a egzekwowany obowiązek nie został wykonany z winy G., Z. i J. L. - współwłaścicieli do 1/2 udziałów w/w nieruchomości, którzy nie złożyli zlecenia do żadnej uprawnionej instytucji w celu przeprowadzenia okresowej kontroli budynków, zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane. Skarżący wskazali, że w dniu 26 stycznia 2010 r. Państwo L. sprzedali swoje udziały nowym nabywcom do 1/2 udziałów w nieruchomości: A. Z. do 1/4 i H. C. do ¼, który następnie sprzedał swój udział B. T. Zdaniem skarżących, pozostali współwłaściciele A. Z. i B. T. powinni być ujęci w zaskarżonym postanowieniu lub powinno być wydane nowe rozstrzygnięcie, które zobowiąże wszystkich współwłaścicieli do wykonania okresowej kontroli budynków. Ponadto w ocenie skarżących nałożona kara jest krzywdząca, ponieważ nie mogą oni przeprowadzić okresowej kontroli budynków na całej nieruchomości, gdyż nie posiadają udziałów w ilości uprawniającej do samodzielnego podejmowania decyzji i w związku z tym nie mogą wchodzić w uprawnienia innych współwłaścicieli. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i uznając brak nowych okoliczności i zarzutów, powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego czy też procesowego, skutkującego koniecznością jej uchylenia. Celem zrozumienia zasadności zapadłego orzeczenia przede wszystkim zwrócić należy uwagę na określony przedmiot toczącego się postępowania na poziomie organów administracji. W niniejszej sprawie doszło bowiem do zaskarżenia orzeczenia organu administracji działającego w trybie egzekucji administracyjnej, a więc podniesione wobec niego zarzuty, zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i zawarte w skardze, nie mogą dotyczyć merytorycznego rozstrzygnięcia sporu w przedmiocie opróżnienia konkretnych lokali mieszkalnych oraz dokonania stosownych zabezpieczeń, całkowicie abstrahując od prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Należy stwierdzić, że celem administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązków przez zobowiązanego. Cel ten jest istotny nie tylko z punktu widzenia techniki administrowania, tj. skutecznego realizowania obowiązków przez adresatów nakazów i zakazów administracyjnoprawnych. Chodzi tu również o wdrażanie jednostek – obywateli i innych podmiotów – do realizacji zasady praworządności, rozumianej jako wykonywanie obowiązków nałożonych prawem administracyjnym lub aktem administracyjnym. Natomiast zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalną egzekucją. Jeżeli organ stwierdzi istnienie uzasadnionych zarzutów, to zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. Nr 110, poz. 968 ze zm.) wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów. Należy zatem przyjąć, że w art. 59 ustawy egzekucyjnej chodzi o rozbieżności między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym, a treścią obowiązku określonego w przepisie prawa albo w rozstrzygnięciu w sprawie indywidualnej lub w dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów albo w zakresie administracji rządowej i gminy bezpośrednio z przepisu prawa chyba, że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest fakt istnienia ostatecznej, podlegającej wykonaniu, decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] r. znak:[...]. utrzymanej w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]r. znak: [...], na mocy której nakazano współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego frontowego z oficyną, zlokalizowanego na działce nr 65 KM 46 przy ulicy [...]- przeprowadzenie okresowej kontroli budynków wynikającej z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Stosownie zaś do regulacji zawartej w przepisie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. Nr 36, poz. 161 z 1991 r. ze zm.) podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego mogą stanowić tylko przypadki wymienione w tymże przepisie w punktach od 1 do 7. Jak wynika z akt sprawy treść zarzutów przedstawionych przez skarżących sprowadzała się do kwestionowania wykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym - art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz błędu co do osoby zobowiązanego - art. 33 pkt 4 cyt. ustawy. Należy uznać rację organu wskazującego na fakt, iż przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy albo uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi. Godzi się wyjaśnić, iż niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny, a więc gdy jest ona następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze (wyrok NSA z 13 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1353/07). Taka sytuacja w ocenie sądu nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie, ponieważ określenie obowiązku jako przeprowadzenie okresowej kontroli budynków wynikającej z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nie czyni obowiązku nałożonego decyzją niewykonalnym. Z technicznej bowiem strony, wykonanie egzekwowanego obowiązku polega na zleceniu tych prac uprawnionym do tego osobom. Jest to więc kwestia dokonania pozytywnej czynności i poniesienia odpowiednich środków, nakładów. Te zaś – jak wyjaśniono wyżej – nie mają znaczenia dla oceny niewykonalności obowiązku, o którym mowa wart. 33 pkt 5 ustawy egzekucyjnej. Oznacza to, że ciążący na skarżących obowiązek uznać należało za wykonalny. Odnosząc się zaś do podnoszonego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego - art. 33 pkt 4 cyt. ustawy, wobec nie ujęcia przez organ w zaskarżonym postanowieniu pozostałych współwłaścicieli, wyjaśnić należy, że okoliczność wzajemnych relacji pomiędzy współspadkobiercami (współwłaścicielami) nieruchomości nie wpływa na wykonalność obowiązku dostosowania sposobu użytkowania budynku i znajdujących się w nim instalacji do obowiązujących przepisów prawa. Zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnoszący błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 3 cyt. ustawy), nie może zmierzać w kierunku ustalenia, kto jest właścicielem nieruchomości; byłoby to bowiem badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego, a tego rodzaju merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna z mocy art. 29 § 1 ww. ustawy. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Ponadto jak wynika z akt sprawy egzekwowany obowiązek nałożony na skarżących został nałożony także na pozostałych współwłaścicieli nieruchomości zlokalizowanej na działce nr 65 KM 46 przy ulicy[...]. Zatem zarzut skarżących, dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego, uznać trzeba za bezzasadny, zaś zaskarżone orzeczenie – za odpowiadające prawu. Na marginesie można zauważyć, że skarżący na drodze cywilnoprawnej mogą domagać się rozliczenia z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.