II SA/Bd 806/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-11-10
Skład orzekający: Anna Klotz, Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, zatwierdzając podział nieruchomości pod budowę autostrady na podstawie art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest związany liniami rozgraniczającymi teren wyznaczonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, nawet jeśli te linie przebiegają przez budynek mieszkalny skarżących?Ratio decidendi
Organ zatwierdzający podział nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest związany liniami rozgraniczającymi teren wyznaczonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Decyzja o podziale ma charakter deklaratoryjny, a prawotwórczy charakter ma decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Kwestie dotyczące wykupu nieruchomości lub pogorszenia warunków życiowych skarżących nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu o podział nieruchomości, gdyż ustawa nie przewiduje w tym zakresie elementu uznaniowego.Stan faktyczny
Skarżący G. i R. B. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o zatwierdzeniu projektu podziału ich nieruchomości, który miał na celu wydzielenie części pod budowę autostrady A-1. Skarżący zarzucali, że projekt podziału jest sprzeczny z decyzją lokalizacyjną, przebiega przez ich dom, uniemożliwia korzystanie z nieruchomości i został sporządzony na życzenie wnioskodawcy. Organy administracji uznały podział za zgodny z decyzją lokalizacyjną, powołując się na art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 roku sprawy ze skargi G. i R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...]z dnia [...] r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] na rzecz skarżących kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
G. i R. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 95 ust. 1 i ust.6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1994r o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego:
Decyzją Wojewody W. nr [...] z dnia [...] - znak [...] ustalona została lokalizacja autostrady A-1 przebiegająca m.in. przez działkę nr [...] o pow. 4,97 ha położoną w miejscowości K., gmina L., stanowiącej własność G. i R. B.
Powyższa decyzja została uzupełniona na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] nr [...], a następnie w wyniku kolejnego rozstrzygnięcia również na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylono w części decyzję ustalającą lokalizację autostrady A 1 i orzeczono co do istoty sprawy w orzeczeniu Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu [...] - znak [...].
Wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady pociągnęła za sobą wszczęcie postępowania administracyjnego w celu podziału nieruchomości stanowiącej własność skarżących. Prowadzone postępowanie w tym zakresie po orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w G. z dnia 13 listopada 2003r. sygn. akt II SA/Bd 1558/00 zostało ostatecznie zakończone decyzją z dnia [...] nr [...] o odmowie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości stanowiącej własność skarżących z uwagi na niezgodność projektu podziału z decyzją Wojewody W z dnia [...].
Wnioskiem z dnia [...] Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad , Oddział w B., na podstawie art. 95 ust. 6, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwróciła się do Wójta Gminy L. o zatwierdzenie projektu podziału działki oznaczonej nr geodezyjnym [...] położonej w miejscowości K., gmina Lubanie, o powierzchni 4.97.00 ha, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym we W. Wydział VI Ksiąg Wieczystych księga wieczysta KW nr [...], stanowiącej własność skarżących.
W dniu [...] odbyła się rozprawa administracyjna, na której Wójt Gminy zobowiązał się do powołania biegłego sądowego celem wydania opinii przed wydaniem decyzji o podziale.
Biegły sądowy ds. geodezji i kartografii mgr inż. A. R., nr uprawnień [...], wydała w dniu [...] opinię geodezyjną , w której stwierdziła, że projekt podziału z operatu [...] jest sporządzony zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...] oraz decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].
Decyzją z dnia [...] znak [...] Wójt Gminy L. orzekł o zatwierdzeniu projektu podziału w/w nieruchomości.
W wyniku odwołania skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło decyzją z dnia [...], sygn. akt [...] powyższą decyzję Wójta Gminy L. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z powodu naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.
W trakcie ponownego rozpoznawania sprawy organ wezwał wnioskodawcę w piśmie z dnia [...] do usunięcia braków wniosku w sprawie zatwierdzenia projektu podziału spornej działki o uwierzytelnione kopie decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] wraz z załącznikami mapowymi oraz uzupełniającej ją decyzji z dnia [...]. wraz z załącznikami.
Pismem z dnia [...] Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad uzupełniła braki wniosku , pośród nadesłanych dokumentów nie było jednak opisanego załącznika , który stanowiłby integralną część z decyzją z dnia [...].
W piśmie z dnia [...] skarżący G. i R. B. sprzeciwili się zatwierdzeniu projektu podziału przedmiotowej działki, albowiem ich zdaniem linia podziału przebiega przez budynek. Zarzucili również , że projektowany podział spowoduje powstanie stanu sprzecznego z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., Nr 75 poz. 690 z późno zm. ) oraz ze zdrowym rozsądkiem.
W toku postępowania przeprowadzono w dniu [...] rozprawę administracyjną, a następnie wyznaczono stronom 7 - dniowy termin umożliwiający wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Żadna ze stron we wskazanym terminie nie wypowiedziała się ani też nie zgłosiła żądań.
Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] nr jak wyżej , po rozpatrzeniu wniosku Skarbu Państwa- Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B., działając na podstawie art. 95 pkt 6, art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) art. 104, art. 107 § 1 i § 2, art. 108 § 1 i art. 111 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 z ze zm. ), w związku z decyzją Wojewody W. nr [...] z dnia [...] - znak [...] oraz decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] - znak [...] zatwierdził podział działki nr 120/1 o pow. 4,97 ha położonej w miejscowości K., gmina L., stanowiącej własność G. i R. B. na działki: nr [...] o pow. 0,1199 ha oraz nr [...] o pow. 4,8501 ha. W pkt 2 rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że mapa podziału przedmiotowej nieruchomości sporządzona przez geodetę S. G. stanowi integralną część decyzji, natomiast w pkt 3 rozstrzygnięcia odmówił nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Do decyzji dołączono opisany załącznik nr 1 , stanowiący projekt podziału nieruchomości w skali 1; 1000 oraz załącznik nr 2 stanowiący mapę ewidencji gruntów – zajęcie terenu , w skali 1; 5000 opatrzoną pieczęcią Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z opisem ,że jest to załącznik do decyzji z dnia [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast Nr [...]
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 95 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004r., Nr 261 poz. 2603 z późno zm. ) niezależnie od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej. W tejże sprawie część nieruchomości objęta jest decyzją nr [...] z dnia [...] znak [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A - 1 Wojewody W. Decyzja ta została częściowo uchylona i zmieniona przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]. Zmiany tej decyzji nie objęły terenu obejmującego nieruchomość będącą przedmiotem podziału.
Organ dodał, że w/w decyzje wraz z załącznikiem graficznym - mapa ewidencji gruntów w skali 1:5000 - zajęcie gruntów - znajdują się w aktach sprawy, projekt podziału jest zgodny z decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady i powołał się na art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Następnie wskazał, że nie zachodzą przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem za konieczną przesłankę należy uznać niezbędność niezwłocznego wdrożenia w życie decyzji, zaś z uzasadnienia wniosku o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności niezbędność taka nie wynika zwłaszcza, że formułowany jest dopiero wniosek o pozwolenie na budowę.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli: G. R. B. w zakresie zatwierdzonego podziału oraz Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. w zakresie odmowy nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zatwierdzeniu podziału.
Skarżący wydanej decyzji zarzucili ,że projekt podziału zatwierdzony zaskarżoną decyzją został opracowany niezgodnie z załącznikiem mapowym do decyzji Wojewody W. z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady A-1, albowiem na załączniku mapowym widać wyraźnie, iż linia podziału winna przebiegać przez narożnik ich domu . Wskazali, że nieprawdziwe jest stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż linia podziału nieruchomości nie przebiega przez budynki, bowiem przebiega po domu, co powoduje, że część dachu, schody, a także osadnik ścieków znalazły się na działce przeznaczonej pod budowę autostrady. Podnieśli również, że zarówno ten podział, jak i poprzednie projekty podziału nieruchomości opracowywane były pod życzenie wnioskodawcy i każdy z podziałów był różny. W ich ocenie przepis art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może powodować, aby projekt podziału nieruchomości uniemożliwiał korzystanie z własnego domu mieszkalnego. W odwołaniu podtrzymali również swoją propozycję dot. sprzedaży domu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. W konsekwencji, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Druga strona odwołująca zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie art. 108 kpa w związku z art. 77 poprzez pominiecie w prowadzonym postępowaniu dowodów w postaci uchwały nr 163/2007 Rady Ministrów z dnia 25 września 2007r w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn "Program Budowy Dróg Krajowych na lata 2008-2012" oraz decyzji Komisji Europejskiej zatwierdzającej Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013. W konsekwencji strona odwołująca się wniosła o uchylenie punktu 3 decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, bądź uchylenie w tej części decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, gdyż z uwagi na art. 108 kpa, organ nie uwzględnił argumentów wynikających z wyżej przytoczonych programów. Ponadto ogłoszony został przetarg na budowę autostrady A-1 T. - S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie uwzględniło odwołania żadnej ze stron odwołujących się i decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło ,że na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. projektowany podział nastąpił w związku z wydaniem decyzji o lokalizacji autostrady A-1.
Z załączonych dokumentów wynika, że lokalizacja autostrady A-1 przebiegającej przez teren byłego województwa włocławskiego obejmuje gminę L. na długości 8,473 km i obejmuje miejscowości: B., J., K., K., P., S., T., U. i Z. Z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii powołanego dla potrzeb analizy dokumentacji geodezyjnej wynika, że projekt podziału został sporządzony zgodnie załącznikiem graficznym do decyzji lokalizacyjnej Wojewody W. nr [...] z dnia [...] oraz decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]..
Organ II instancji podkreślił, że o przebiegu autostrady przesądza decyzja o lokalizacji autostrady, która określa między innymi linie rozgraniczające teren , którymi w postępowaniu o podział nieruchomości organ jest związany.
Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidują co do zasady dopuszczalność podziału tylko wówczas, gdy jest on zgodny z planem miejscowym (art. 93 ust.1 ustawy) . Zasada ta doznaje ograniczenia nie tylko w razie braku planu, ale również w przypadkach określonych w art. 95 ustawy. Przepis ten określa sytuacje, w których podział może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Punkt 6 artykułu 95 stanowi, że niezależnie od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej.
Kolegium stwierdziło, że taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Podział nieruchomości pod budowę autostrady dokonywany jest w nawiązaniu do decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, która powinna zawierać linie rozgraniczające teren. Dalej organ II instancji dodał, że stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział.
Odnosząc się do zarzutu skarżących B. w zakresie celowości podziału z punktu widzenia braku możliwości korzystania z budynku mieszkalnego, Kolegium wyjaśniło, że w takich przypadkach, skarżący mają prawo zgłoszenia roszczeń o wykup tej części nieruchomości na podstawie art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednakże organ orzekający w sprawie podziału nie może badać okoliczności będących przedmiotem oceny w innych postępowaniach.
Organ przyznał zgodnie ze stanowiskiem skarżących, że podział spornej nieruchomości przebiega po linii budynku i może obejmować schody. Jednak okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie, gdyby okazało się, że podział nieruchomości jest niezgodny z liniami rozgraniczającymi teren przewidziany pod budowę autostrady, czemu przeczy opinia biegłego oraz załącznik mapowy do decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady.
Odnosząc się do zarzutów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Kolegium wskazało, że nie zasługują one na uwzględnienie, albowiem przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności określa art. 108 § 1kpa. Przepis ten stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego albo zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Wystąpienie tych przesłanek nie oznacza jednak obowiązku nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że nadanie rygoru ma charakter uznaniowy. Przesłanką wspólną dla wszystkich wypadków nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędność natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją dającą podstawę do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zaś argumenty skarżącego nie wskazują, aby w sprawie wystąpił stan nagłej konieczności uzasadniający nadanie rygoru.
G. i R. B. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] sygn. akt [...] złożyli skargę do sądu administracyjnego.
W skardze zarzucili:
• błędną interpretację zastosowanych przepisów art. 95 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami ( Dz. U z 2004 r. Nr 21 poz. 2603 ze zm.) jako podstawy prawnej;
• naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego odnoszących się wprost do pominięcia ustaleń zapadłych na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej przez organ I instancji - Wójta Gminy L. w dniu [...] m.in. o powołaniu biegłego sądowego geodety, celem wydania opinii przed wydaniem decyzji podziałowej;
• pogwałcenie zasad słuszności i współżycia społecznego poprzez nieuwzględnienie należnej ochrony interesów strony w postępowaniu administracyjnym.
Z powyższych względów wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - Wójta Gminy L. z dnia [...] znak [...] o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości stanowiącej ich własność .
W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że wbrew twierdzeniom wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiony projekt podziału:
• jest sprzeczny z załącznikiem mapowym do decyzji Wojewody W. z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady A - 1, albowiem z mapy tej wynika, że linia powinna przebiegać przez narożnik domu skarżących; powoduje to, że część dachu, schody, a także osadnik ścieków, znalazły się na działce [...] przeznaczonej pod budowę autostrady;
• jest sporządzony niesumiennie i nieobiektywnie, na życzenie wnioskodawcy (GDDK i A), różniący się od poprzednich podziałów;
• uniemożliwia skarżącym prawidłowe korzystanie z własnego domu mieszkalnego z tego względu, że nie zostaną zachowane minimalne odległości okien od cudzej nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami o warunkach technicznych budynków, osadnik ścieków (szambo) będzie usytuowany na przyszłej nieruchomości Skarbu Państwa
Zdaniem skarżących powyższe bezsporne okoliczności przesądzają o tym że:
zaproponowany projekt podziału jest bezużyteczny dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy, co dostrzeżone zostało na rozprawie administracyjnej przez Wójta Gminy L. Ustalono wówczas, że powołany zostanie biegły sądowy (geodeta), celem wydania opinii przed wydaniem decyzji podziałowej. Postulat ten nie został zrealizowany, a okoliczność tę pominął w swych rozważaniach organ II instancji.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją w niej zawartą. W uzasadnieniu powołał się na przebieg linii podziału ustalony przez biegłego sądowego w dniu [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Skarga zasługuje na uwzględnienie lecz z innych względów niż zostały podniesione w jej treści.
W ocenie Sądu przy wydawaniu zaskarżonych decyzji doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego , co skutkuje zastosowaniem przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W toku prowadzonego postępowania organy I jak i II instancji powołują się na zgodność projektu podziału nieruchomości ujętego w załączniku nr 1 do decyzji o podziale z decyzją Wojewody W. z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz. U. Nr 127, poz. 627 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku prezesa Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A-1 na terenie dawnego województwa włocławskiego przebiegającej przez gminy A. K., R., W., L., B. K., W., C., K., L. K. i B. W rozstrzygnięciu pierwotnej decyzji lokalizacyjnej z 1998r. stwierdzono, że " Szczegółowy przebieg autostrady, wymagania dotyczące powiązania z innymi drogami publicznymi, warunki techniczne realizacji, warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury i ochrona interesów osób trzecich zawarte są w załączniku nr 1. Ustalenia szczegółowe w załączniku nr 4 dokumentacji do decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady A - 1 województwo w.". W wykazie załączników do powyższej decyzji ujęte zostały załączniki od 1 do 3 jako ustalenia szczegółowe, a załącznik nr 4 jako dokumentacja do decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady A-1 województwo w.
W aktach sprawy administracyjnej nie ma powyższych załączników, które powinny być opisane, aby nie było wątpliwości, że z powyższą decyzją lokalizacyjną stanowią nierozerwalną całość.
W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości, stanowiącej własność skarżących, organ administracji uzyskał załącznik do decyzji z dnia [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast Nr [...] stanowiący mapę ewidencji gruntów- zajęcie terenu autostrady A-1 woj. W. sporządzoną w skali 1:5000. Załącznik ten pomimo , iż powtarza się wielokrotnie w aktach administracyjnych sprawy na etapie wydawanych decyzji administracyjnych, również przed wydaniem orzeczeń zaskarżonych do Sądu, oraz ujęty jest jako załącznik nr 2 do orzeczenia wydanego w I instancji, nie zawiera żadnego numeru, oznaczenia, na podstawie którego ponad wszelką wątpliwość byłoby można dokonać jego identyfikacji z decyzją lokalizacyjną.
W aktach sprawy natomiast rzeczywiście znajduje się decyzja reformująca decyzję lokalizacyjną z [...].,na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Jest to decyzja z dnia [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast Nr [...], na mocy której uchylona została decyzja nr [...] z dnia [...] byłego Wojewody W. w części dotyczącej następujących ustaleń:
<<1) w sentencji decyzji na stronie 1 ostatnie zdanie : " Ustalenia szczegółowe w załączniku nr 4 dokumentacji do decyzji o ustaleniu lokalizacji A-1 województwo w.",
2) w wykazie załączników w pkt 1 wyrazy " zał. 2 i 3" oraz cały pkt 2>>.
Powyższe uchylenie pociągnęło usunięcie z obrotu prawnego całego załącznika 4 do decyzji pierwotnej oraz załączników 2 i 3. Pozostał zatem jedynie załącznik nr 1, ale w zmienionym zakresie ponieważ w rozstrzygnięciu decyzji z dnia [...] w pkt 1. 3) w załączniku 1 dokonano zmiany.
Decyzja z dnia [...] jako wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, oprócz uchylenia zawierała orzeczenie co do istoty sprawy w pkt 2 sentencji.
W pkt 2) dodano m.in., że " Linie rozgraniczające teren autostrady płatnej A-1 dla odcinka od km 157+ 250 do km 230+ 817,60 ustala załącznik nr 2". W pkt 3) w wykazie załączników dodany został pkt 2 w brzmieniu : " 2. Załącznik nr 2 – linie rozgraniczające teren autostrady płatnej A-1 od km 157+ 250 do 230+ 8117,60". W pkt 4) w załączniku nr 1 , w podpunkcie a) znalazł się zapis ,że w pkt 5 pt. "Linie rozgraniczające autostrady ( pas drogowy)" na str. 7 dopisać na początku zdanie w brzmieniu: "ustala się linie rozgraniczające teren autostrady płatnej A-1 od km 157+ 250 km 230+ 817, 60" oznaczone na mapach w skali 1 : 5000 – mapy ewidencji gruntów- zajęcie terenu, rysunek 6 arkusz 5- 46 oraz mapy ewidencji gruntów z liniami rozgraniczającymi , załącznik 1 arkusz 1-9 , stanowiących załącznik nr 2 niniejszej decyzji".
Z uwagi na powyższą treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] załączniki, o których mowa w pkt 2 .3) i pkt 2 .4) sentencji tej decyzji orzekającej co do istoty sprawy powinny znaleźć się w aktach sprawy postępowania administracyjnego w przedmiocie podziału nieruchomości stanowiącej własność skarżących, z tym, że mapa w skali 1:5000 na której są ustalone linie rozgraniczające teren inwestycji powinna być opisana odpowiednim nr załącznika , aby nie było wątpliwości, który to jest załącznik do wydanej w dniu [...] decyzji.
O niemal identycznej treści jak rozstrzygniecie zawarte w decyzji z dnia [...] została wydana przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z zastosowaniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzja z dnia [...] nr [...], która pierwotnej decyzji lokalizacyjnej nadała ostateczną treść wiążącą dla podziału nieruchomości stanowiącej własność skarżących.
W pkt 1 orzeczenia tak jak w decyzji z dnia [...] w części uchylającej usunięto z obrotu prawnego załącznik nr 4 , z wykazu załączników zał. 2 , 3 i 4. Dokonano zmiany w treści załącznika nr 1. W pkt 2 orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty sprawy ustalono, że linie rozgraniczające teren autostrady ustala załącznik nr 2, który został dodany do wykazu załączników. W załączniku nr 1 dodano, że: " Ustala się linie rozgraniczające autostrady płatnej A-1 ( pas drogowy) od km 157+ 250 km 230+ 817, 60" oznaczone na mapach w skali 1 : 5000 z dokumentacji do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji gruntów- zajęcie ternu rysunek 6 arkusz 5- 46 oraz mapy ewidencji gruntów z liniami rozgraniczającymi , załącznik 1 arkusz 1-9 , stanowiących załącznik nr 2 niniejszej decyzji".
Na powyższą decyzję z [...] powołały się w niniejszej sprawie organy, jednak potraktowały ją marginalnie. Pominęły natomiast zupełnie wcześniejszą decyzję z 1999r., ale posłużyły się nieopisanym , to jest nie zidentyfikowanym co do numeru załącznikiem do niej , stanowiącym mapę w skali 1:5000.
Analiza akt sprawy i kolejność decyzji reformujących decyzję lokalizacyjną pierwotną z 1998r. prowadzi do wniosku, że ustalenie linii rozgraniczających autostradę płatną A-1 nastąpiło na mapie w skali 1:5000 , ale stanowiącej załącznik nr 2 do decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] nr [...].
Przy wydawaniu zatem zaskarżonych decyzji organ oparł się na niekompletnych ustaleniach stanu faktycznego. Nie uzasadnił dlaczego posłużył się załącznikiem do decyzji z [...] pomimo , iż w [...] została wydana kolejna decyzja reformująca decyzję lokalizacyjną w zakresie linii rozgraniczających teren inwestycji.
Przy ponownym przeprowadzeniu postępowania należałoby również ocenić jako dowód opinię biegłego sądowego , w celu ustalenia jakim materiałem dowodowym władał on przy zajmowaniu stanowiska w sprawie.
Organ prowadzący postępowanie powinien poddać analizie decyzje reformujące orzeczenie o ustaleniu lokalizacji autostrady A-1 i w toku postępowania ustalić , która z tych decyzji ostatecznie weszła do obrotu prawnego i jest tym samym wiążącą przy podziale spornej nieruchomości. W następstwie powyższych ustaleń organ powinien pozyskać załączniki do decyzji lokalizacyjnej z naniesionymi liniami rozgraniczającymi teren autostrady, z tym ,że załączniki te powinny być opisane w sposób umożliwiający ich identyfikację jako integralną część z decyzją na potrzeby , której zostały sporządzone ze wskazaniem nr załącznika.
Nie ulega wątpliwości, że na podstawie obowiązujących przepisów prawa organy miały podstawę prawną do wszczęcia postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości, co zostało prawidłowo i szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wraz z przytoczeniem treści art. 94 ust. 1, art. 95 pkt 6, art. 97 ust. 3 pkt 1, ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W prowadzonym postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości nie zostały naruszone prawa procesowe strony zawarte w art. 10 § 1 k.p.a.
Treść decyzji o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest jedynie potwierdzeniem treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji według wyznaczonych w niej linii rozgraniczających teren inwestycji.
Zgodnie z art. 95 pkt 6 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 5 sędziów zajął stanowisko, że organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany liniami rozgraniczającymi teren określonymi w decyzji o ustalenie lokalizacji autostrady. Wskazał też, że linia rozgraniczająca teren przeznaczony pod inwestycję jest jednoznacznie granicą nowoutworzonych działek wydzielonych pod autostradę (uchwała NSA z 4.03.2002 r. sygn. akt OPK 25/01 ONSA 2002/4/140). Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) nie upoważniają organu zatwierdzającego podział nieruchomości do weryfikowania linii rozgraniczających teren przewidziany pod autostradę. Organ administracji publicznej zatwierdzający projekt podziału nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, związany jest liniami rozgraniczającymi teren wyznaczonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Kwestia wykupu nieruchomości może być przedmiotem oceny w postępowania wywłaszczeniowym.
W świetle powołanych przepisów i przedstawionych uwag uprawnione jest twierdzenie, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości na podstawie przesłanki zawartej w art. 95 pkt 6 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w przedmiocie wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady jest decyzją deklaratoryjną. Prawotwórczy charakter ma decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady.
Bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji są też argumenty skarżącej o znacznym pogorszeniu warunków życiowych oraz utrata możliwości racjonalnego korzystania z nieruchomości. Niewątpliwie są to ważne argumenty życiowe skarżących, ale w tym postępowaniu nie mogą zostać uwzględnione, bowiem ustawa nie dopuściła żadnego elementu uznaniowego, który mógłby wpływać na treść zaskarżonej decyzji.
Nadto należy wskazać ,że Sąd orzeka na podstawie akt sprawy z uwagi na treść art. 134 P.p.s.a. Dokumentacja akt administracyjnych w rozpoznawanej sprawie w znacznym stopniu utrudniła Sądowi ustalenie stanu faktycznego z uwagi na nieład (karty nietrwale spięte, luki w numeracji, brak chronologii), co może wskazywać również na niekompletność akt.
Odbiegając od powyższego Sąd uwzględnił jednak skargę z uwagi na niedokładne ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Zaskarżone decyzje zostały w konsekwencji powyższych uchybień wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 ust. 1 kpa. Uchybienia powyższe w ocenie Sądu stanowią istotne naruszenie przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit c, art. 135 i art. 152 i art.200 orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło