II SA/Bd 810/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-11-03
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Wojciech Jarzembski, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobyt dzieci w placówce opiekuńczo-wychowawczej na zasadach internatu, ze względu na uczęszczanie do szkoły specjalnej, wyłącza prawo do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy pobyt dzieci w placówce opiekuńczo-wychowawczej ma charakter pomocy społecznej czy pomocy materialnej dla uczniów, co jest kluczowe dla zastosowania przepisów o zasiłkach rodzinnych.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego, argumentując, że synowie skarżącej przebywają w placówce opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej całodobowe utrzymanie. Skarżąca podniosła, że dzieci korzystają z placówki na zasadach internatu ze względu na uczęszczanie do szkoły specjalnej i wniosła o przyznanie zasiłku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Mariusz Pstruś po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Teresy M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej kwotę 24,40 zł (dwadzieścia cztery złote czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na oryginale właściwe podpisy
Decyzją z dnia [...] 2004r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., z [...] 2004r., Nr [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków, gdyż dzieci objęte wnioskiem o przyznanie świadczenia przebywają w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
U podstaw decyzji legło to, że synowie skarżącej: Marcin i Tomasz, przebywają w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej [...] w G., zatem w placówce, która z definicji zawartej w art.3 ust. pkt 7) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie i stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1) cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny w takiej sytuacji nie przysługuje.
Ustalenia te oparto na zaświadczeniach z [...] 2004r. wystawionych przez dyrektora placówki, zgodnie z którymi, dzieci przebywają w placówce na zasadzie internatu, a całe wakacje spędzają w domu, na całkowity utrzymaniu rodziny.
W aktach sprawy znajdują się ponadto zaświadczenia dyrektora placówki z [...] 2004r., zgodnie z którymi, wszelkie koszty związane z pobytem synów w szkole ponoszą rodzice, którzy również ponoszą częściową odpłatność za ich wyżywienie.
W skardze z [...] 2004r., Teresa M., podniosła, że synowie korzystają z placówki na zasadach internatu, gdyż uczęszczają do szkoły specjalnej, oddalonej od domu. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna gdyż organ naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym zaskarżoną decyzję należało uchylić (art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na początku należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 1 i 2 pkt 1) cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), zatem Sąd nie jest uprawniony przyznania świadczeń, o co wnosi skarżąca.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że nie jest wątpliwym to, że ustawodawca wyłączył prawo do zasiłku rodzinnego w przypadku, gdy dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, a za taką należy uznać placówkę opiekuńczo-wychowawczą. Jednakże chcąc przyjąć, iż dziecko przebywa w tego typu placówce, nie można pominąć określenia, czym jest tego typu placówka w rozumieniu ustawodawcy oraz kiedy można przyjąć za ustalony stan przebywania w takiej placówce.
W tym celu należy sięgnąć do przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 września 2000 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz.U. Nr 80, poz. 900). Jedynie przebywanie w placówce, o jakiej mowa w tych przepisach i na zasadach tu określonych mogłoby stanowić podstawę do odmowy przyznania zasiłku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1) cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawodawca wyraźnie odróżnia tego rodzaju pomoc od formy pomocy materialnej świadczonej ze środków budżetu państwa lub budżetu gminy uczniom szkół publicznych dla dzieci i młodzieży oraz słuchaczom publicznych zakładów kształcenia nauczycieli, jaką jest zakwaterowanie w internacie lub bursie ( § 1 ust. 1 pkt 6) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 1993 r. w sprawie warunków, form, trybu przyznawania i wypłacania oraz wysokości pomocy materialnej dla uczniów (Dz.U. Nr 74, poz. 350 ze zm.).
W takim przypadku, dysponując zaświadczeniem złożonym w postępowaniu, z którego wynika wątpliwość, czy dziecko przebywa w placówce czy w internacie, organ powinien zweryfikować tego typu informacje w oparciu o wskazane przepisy, co pozwoliłoby uznać, że stan faktyczny sprawy pozwala na zastosowanie odpowiedniej normy prawa.
Nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w kwestii sygnalizowanej przez wnioskodawcę w postępowaniu administracyjnym – przebywanie dzieci w internacie ze względu na uczęszczanie do szkoły oddalonej od domu, który to internat mieści się w placówce opiekuńczo – wychowawczej; stanowi naruszenie art. 7 i 77 kpa, skutkującym wadliwością decyzji, a rozstrzygnięcie w niej wyrażone jest przedwczesne.
Zważywszy konieczność ponownego rozpoznania sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za wymagające wskazanie, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy z wniosku Teresy M. o przyznanie świadczeń rodzinnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie przeprowadzi postępowanie, w szczególności w celu wyjaśnienia czy pobyt Marcina i Tomasza M. we wskazanej instytucji ma miejsce w ramach pomocy społecznej rodzinie czy pomocy materialnej dla uczniów
Mając na względzie powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło