II SA/Bd 811/08

WyrokWSA w Bydgoszczy2008-12-09

Skład orzekający: Krzysztof Gruszecki, Grażyna Malinowska – Wasik, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w oparciu o przepis o charakterze uznaniowym (art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych), prawidłowo wyważył interes społeczny i słuszny interes obywatela, zgodnie z art. 7 kpa?
Ratio decidendi
W przypadku decyzji o charakterze uznaniowym, organ administracji publicznej ma obowiązek, zgodnie z art. 7 kpa, dokonać wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Uzasadnienie decyzji musi precyzyjnie wskazywać, który z tych interesów został uznany za ważniejszy i dlaczego. Brak takiego wyważenia i szczegółowego uzasadnienia stanowi naruszenie art. 7 kpa, które może mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zgodę na umieszczenie przyłącza gazu w pasie drogi powiatowej, która niedawno przeszła przebudowę dofinansowaną ze środków unijnych. Organy administracji odmówiły zgody, powołując się na ryzyko uszkodzenia nawierzchni, utratę trwałości projektu i cofnięcie dofinansowania. Spółka odwołała się, argumentując, że realizacja inwestycji nie naruszy substancji drogowej i powołując się na analogiczne sprawy z pozytywnym rozstrzygnięciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz decyzję Zarządu Powiatu B., stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. Oddział Dystrybucji [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zgody na umieszczenie przyłącza gazu w pasie drogi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 811/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. między innymi na postawie art. 39 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2001, Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. Operatora Systemu Dystrybucyjnego Sp. z o.o. Oddział Dystrybucji Gazu w B. od decyzji Zarządu Powiatu B. z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie nie wyrażenia zgody na umieszczenie przyłącza gazu śr/c do budynku na dz. Nr [...] w miejscowości O. w pasie drogi powiatowej nr [...] N. –J. (ul. K.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji, nie zezwolił skarżącej na umieszczenie przyłącza gazu śr/c do budynku na dz. Nr [...] w miejscowości O. w pasie drogowym nr [...] N. – J. (ul. Kolonijna) zgodnie z lokalizacją na załączniku mapowym. Podstawę odmowy stanowił przepis art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi. Od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniosła skarżąca spółka – P. Operator Systemu Dystrybucyjnego Sp. z.o.o. Oddział Dystrybucji Gazu w B., która nie zgadza się z zapadłą decyzją. W uzasadnieniu odwołania podnosi skarżąca, powołując się na precedens - określenie możliwości włączenia przyłączy wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych w ulicy O. w N. (inwestycja finansowana ze środków unijnych w ramach ZOPRR) po odwołaniu się w 2007 r. od decyzji odmownych, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Departamentu Wdrażania Programów Rozwoju Regionalnego nakazało rozstrzygnąć pozytywnie analogiczne wnioski pod warunkiem odtworzenia jezdni zgodnie z uzyskanym wcześniej warunkami odtworzenia nawierzchni ulicy. W związku z tym skarżąca prosiła o pozytywne rozpatrzenia powyższego odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rozpatrując odwołanie stwierdziło, że zgodnie z postanowieniami art. 39 ustawy o drogach publicznych zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przepis ten jest przepisem ochronnym dla pasa drogowego. Przepis art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast ustawodawca w art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 postanowił, że za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 3) umieszczenie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. W dniu [...] maja 2008 r. został złożony wniosek przez [...] Obsługa Inwestycji budowlanych mgr inż. A. Ś., działającą w imieniu [...] Operatora Systemu Dystrybucyjnego Sp. z o.o., Oddział Dystrybucji Gazu w B., dotyczący uzgodnienia trasy przyłącza śr/c do budynku na dz. nr [...] w m. O. w pasie rogowym drogi powiatowej [...] N. – J. (ul. K). Droga ta na odcinku ul. Kolonijnej objęta była w latach 2005 -2006 przebudową, dofinansowaną ze środków unijnych w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 12060/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych, beneficjent zobowiązany jest do utrzymania trwałości inwestycji przez okres 5 lat od podjęcia decyzji finansowej w odniesieniu do projektu, który w tym okresie nie może podlegać znacznym modyfikacjom m.in. wpływającym na jego charakter lub warunki wykonania. Umieszczenie zgodnie z wnioskowaną lokalizacją przyłącza gazu śr/c spowoduje konieczność rozebrania wszystkich warstw konstrukcyjnych nawierzchni jednego pasa jezdni. Po ich odtworzeniu nie zostaną zachowane parametry jak dla istniejącej nawierzchni. Na połączeniu nawierzchni, pod wpływem ruchu kołowego w miejscu przerwania ciągłości konstrukcji i wykonania nowej konstrukcji może nastąpić nierówne osiadanie, co skutkuje załamaniem nawierzchni lub powstaniem miejscowego zaniżenia. Tym samym istnieje zagrożenie nie zachowania w wymaganym terminie trwałości projektu, co skutkować może cofnięciem całości lub części dofinansowania. W związku z powyższym zgodnie z umową nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. o dofinansowanie Projektu "Przebudowa drogi N. – J. jako czynnik stymulujący wzrost gospodarczy w powiecie bydgoskim" [...] w ramach Priorytetu 3 - Rozwój lokalny - prace związane z przebudową i rozbudową uzbrojenia podziemnego będą mogły być prowadzone po [...] grudnia 2010 r. Przy podejmowaniu decyzji uznaniowych organ pierwszej instancji, stosownie do przepisu art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Zdaniem tut. Kolegium wydana w przedmiotowej sprawie decyzja podlega wskazanym powyżej kryteriom. Na powyższą decyzję skargę do Sądu wniósł jej adresat domagając się jej uchylenia i zarzucając, że realizacja jego inwestycji nie naruszy substancji drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dla oceny zgodności wniesionej skargi zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 39 ustawy o drogach publicznych, generalnie zabraniającego dokonywania w pasie drogi czynności, które mogłyby powodować zniszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Jednak zgodnie z postanowieniami ust. 3 tego przepisu w szczególności uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi wydanym w formie decyzji administracyjnej. Z postanowień tego przepisu wynika więc jednoznacznie, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach zarządca drogi może zgodzić się na lokalizację w pasie drogowym obiektów lub urządzeń. Z postanowień tego przepisu (na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "może") wynika również, że wydawane w tym zakresie decyzje mają charakter uznaniowy, a interes wnioskodawcy musi mieć charakter szczególnie uzasadniony. Nie oznacza to jednak, że organy administracji mogą działać w tym zakresie w sposób dowolny. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 7 kpa "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". W związku z tym w każdej indywidualnej sprawie, w której dochodzi do kolizji interesu społecznego z interesem obywateli organ prowadzący postępowanie powinien dokonać wyważenia ze sobą tych dwóch interesów wskazując precyzyjnie w odniesieniu do konkretnej sprawy, który z nich i dlaczego uznał za ważniejszy. Aby proces ten mógł być uznany za przeprowadzony prawidłowo musi być przytoczony w uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie (wyrok NSA z 4 grudnia 19986- I SA/Gd 697/89 niepublikowany). W rozpatrywanym przypadku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazło się jedynie lakoniczne stwierdzenie, że w procesie wydawania decyzji uwzględniono kryteria wynikające z art. 7 kpa. Nie wynika jednak z tego w jaki sposób przebiegał proces decyzyjny. W związku z tym trudno wskazać czym w tym zakresie kierował się organ odwoławczy, nie można w również ocenić w jaki sposób został oceniany i uwzględniony interes wnioskodawcy. Również w decyzji organu I instancji skoncentrowano się na interesie społecznym, nie odnosząc się do interesów podmiotów zainteresowanych realizacją przedsięwzięcia. Dlatego też biorąc pod uwagę, że decyzje wydawane na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych mają charakter uznaniowy należy stwierdzić, iż naruszenie art. 7 kpa miało istotny wpływ na wynik postępowania i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji powinny dokonać wyważenia ze sobą interesu społecznego z interesem indywidualnym i od dokonanych ustaleń uzależnić wynik postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło