II SA/Bd 820/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie przyznania zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] marca 2010 r. znak [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje ze Skarbu Państwa ( Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ) na rzecz adwokat M. J. kwotę 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 ) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 820/10 Uzasadnienie Prezydent Miasta T. po wznowieniu w dniu [...] postępowania uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania E. R. pomocy w formie zasiłku stałego i przyznającą ten zasiłek w okresie od listopada 2006 r. do 31 października 2008 r. w innej, niższej wysokości, wyjaśniającej, że obniżenie wysokości zasiłku stałego wiązało się z powzięciem przez organ informacji o pobieranych przez stronę świadczeniach – zasiłku pielęgnacyjnym i dodatku rehabilitacyjnym na córkę a nieujawnionych w organie jako dochód rodziny oraz o rzeczywistych kwotach pobieranych zaliczek alimentacyjnych na córkę. W odwołaniu E. R. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i zakwestionowała ustalenie wysokości zasiłku za poszczególne okresy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją [...] z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 pkt 1 Kpa uchyliło ww. decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji, gdyż decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego skutkującym jej uchyleniem i umorzeniem postępowania, bowiem kwestia wysokości zasiłku stałego dla skarżącej od listopada 2006 r. do 31 października 2008 r. była już rozpatrywana przez organ I instancji. Skutkiem wszczęcia postępowania wznowieniowego (postanowienie z dnia 8 kwietnia 2009 r.) było wydanie przez Prezydenta T. decyzji ostatecznej z dnia [...], której treść jest identyczna z treścią zaskarżonej decyzji dnia [...] przy identycznej podstawie wznowienia. Skoro więc organ dwukrotnie orzekł o tym samym to trudno dopatrzeć się racjonalności i celowości takiego działania, gdyż decyzja z dnia [...] nie była kwestionowana przez stronę i stała się ostateczna. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jest konieczne z tego względu, że funkcjonowałby decyzje o takiej samej treści, co z kolei stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności. Składając skargę E. R.e wniosła o uchylenie decyzji znak [...] z dnia [...], stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...], znak [...] i ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z przepisami art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z akt sprawy natomiast wynika, że faktycznie jak to stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kwestia wysokości zasiłku stałego przysługującej skarżącej E. R. w okresie od listopada 2006 r. do 31 października 2008 r. była już rozpatrywana przez organ pierwszej instancji. Skutkiem wszczęcia postępowania wznowieniowego postanowieniem z dnia [...] było wydanie przez Prezydenta T. decyzji ostatecznej z dnia [...]. Nie znajduje jednak potwierdzenia w aktach sprawy stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji, że treść postanowienia z [...] jest identyczna z treścią zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...]. Staranne bowiem porównanie treści obydwu decyzji (tj. z [...] i [...]) prowadzi do zupełnie odmiennego wniosku. Otóż w decyzji z [...] ustalono wysokość zasiłku za październik 2007 r. na 102,50 zł, a w decyzji z 24 marca 2010 r. – na 62,50 zł. Jest to istotna różnica. A zatem uchylenia decyzji organ pierwszej instancji i umorzenie postępowania tylko z tego powodu było oczywiście błędne i dlatego skargę należało uwzględnić poprzez uchylenie obu decyzji, tj. zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z [...]. Z uzasadnienia postanowienia z [...] o wznowieniu postępowania nie wynika jakie to nowe okoliczności zadecydowały o wznowieniu postępowania. To samo zresztą należy odnieść się do poprzedniego postanowienia z dnia [...] o wznowieniu postępowania. W uzasadnieniach obu tych postanowień organ ograniczył się tylko do powtórzeń słów ustawy, tj. treści art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Należy więc w tym miejscu zwrócić uwagę obu organów na podstawowe zasady postępowania administracyjnego sformułowane expressis verbis w art. 6 -16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: Kpa). Wynika z nich m.in., że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 – zasada państwa prawa), w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7- zasada praworządności). Nadto organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość prawną obywateli (art. 8- zasada pogłębiania zaufania obywateli). Powyższe zasady ogólne wyrażone przez ustawodawcę już w początkowych przepisach Kpa są podstawowymi kardynalnymi zasadami, które muszą być uwzględnione w każdym postępowaniu administracyjnym, na każdym etapie postępowania. Uzupełnieniem i rozwinięciem ich są między innymi kodeksowe przepisy dotyczące postępowania dowodowego (art. 75 – 88). W szczególności wynika z nich, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienie sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1), i ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80). Tym zasadom organy obu instancji w niniejszej sprawie uchybiły, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Wskazówki co do dalszego postępowania wynikają wprost z niniejszego wyroku, którego wskazania i oceny po myśli art. 153 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. mają dla organów charakter wiążący. W szczególności rzeczą organu będzie – zważywszy na treść postanowienia z 17 grudnia 2009 r. – ponowne przeprowadzenie całego postępowania celem rozpoznania wniosku skarżącej z 7 listopada 2006 r. przy pełnym poszanowaniu przepisów Kpa w szczególności wskazanych powyżej przepisów i zasad oraz przepisów art. 145 -152 i art. 107 Kpa. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na przepisie art. 152 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r., natomiast zawarte w pkt 3 – na przepisach art. 250 tej ustawy oraz rozrządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 listopada 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).