II SA/Bd 822/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.S., M.S. i L.S.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanowił: oddalić wniosek M.S. W dniu 24 lutego 2014 r. (uzupełniony 9 maja 2014 r. ) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z synem lat 6. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł zaś w piśmie z dnia 9 maja 2014 r. podał, że dochód wynosi około [...] zł. Z tytułu dopłat bezpośrednich otrzymuje rocznie około [...] zł (do [...] ha). Jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha oraz posiada dom o powierzchni [...] m2. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podał, że na wydatki związane z utrzymaniem przeznacza około [...] zł miesięcznie. Ponosi alimenty na rzecz syna w kwocie [...] zł miesięcznie. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że ponosi ponadprzeciętne wydatki tj. np. związane ze swym leczeniem czy utrzymaniem domu. Prawo pomocy przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny. Żadna z wyżej opisanych sytuacji nie dotyczy skarżącego. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem posiada ww dochód, nie korzysta z pomocy opieki społecznej oraz bieżąco reguluje zobowiązania – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie tj. nie przysługuje jej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Podnieść również należy, że wskazane przez skarżącego w pkt. 2 pisma z dnia 9 maja 2014 r. ponoszone koszty miesięczne wynoszą łącznie z alimentami na syna około [...] zł tj. więcej aniżeli uzyskuje dochodu, który według formularza PPF wyniósł [...] zł miesięcznie zaś w piśmie z dnia 9 maja 2014 r. podał, że dochód wynosi około [...] zł. W ocenie orzekającego powyższe świadczy o nierzetelności oraz wiarygodności przedłożonego wniosku. Brak jest logiki w przedłożonych oświadczeniach, ponieważ np. odnośnie płatności bezpośrednich do gruntu (pkt 5 pisma z dnia 9 maja 2014 r.) skarżący nie podaje wprost kwoty jaką otrzymuje tylko podaje, że ,,na dopłaty nie otrzymuje decyzji..." Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Zdaniem orzekającego strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.