II SA/Bd 822/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.S., M.S. i L.S.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanowił: 1. zwolnić J.S. od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek J.S. w pozostałym zakresie. W dniu 24 lutego 2014 r. (uzupełniony 9 maja 2014 r. ) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną oraz zdrowotną. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną, która jest osobą bezrobotną. Miesięczny łączny dochód gospodarstwa domowego składający się ze świadczenia rentowego oraz z czynszu dzierżawnego wynosi około [...] zł. Jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podkreślił, że przeznacza środki na leczenie. Podał, że na wydatki związane z utrzymaniem przeznacza około [...] zł miesięcznie. Według zeznań podatkowych PIT-37 za 2012 r. i 2013 r. skarżący rozliczał się wspólnie z małżonkiem osiągając odpowiednio dochód w wysokości: [...] zł oraz [...] zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż średni miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny skarżącego wynosi około [...] zł a więc nie miałby z czego pokryć kosztów postępowania. Na uwagę zasługuje również fakt, że orzekający postanowieniem z dnia 20 września 2013 r. zwolnił skarżącego od wpisu sądowego zaś w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Porównując ze sobą sytuację materialną skarżącego z tych okresów należy stwierdzić, iż miesięczny dochód gospodarstwa jest na porównywalnym poziomie. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem posiada ww dochód, nie korzysta z pomocy opieki społecznej oraz bieżąco reguluje zobowiązania – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie tj. nie przysługuje jej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Zdaniem orzekającego strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji tj. zwalniając od kosztów sądowych oraz oddalając wniosek w pozostałym zakresie.