II SA/Bd 823/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-06-22

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Grażyna Malinowska-Wasik, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, może zostać uznana za nieważną, jeśli została wydana w sytuacji, gdy organ odwoławczy rozpoznał odwołanie od decyzji ostatecznej?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji organów administracji, ponieważ organ odwoławczy rozpoznał odwołanie od decyzji, która w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 44 KPA) powinna być uznana za ostateczną. Skoro decyzja organu I instancji nie została odebrana przez adresata, a jedynie awizowana i zwrócona jako niepodjęta, a następnie organ zastosował tryb doręczenia zastępczego, termin na wniesienie odwołania rozpoczął bieg od daty faktycznego doręczenia lub od daty, gdy decyzja stała się ostateczna. W tym przypadku odwołanie zostało wniesione po terminie, co czyniło je bezskutecznym, a dalsze postępowanie odwoławcze było niedopuszczalne. Rozpoznanie odwołania od decyzji ostatecznej stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 KPA.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Sprawa dotyczyła renty planistycznej naliczonej po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wpłynęła na wzrost wartości nieruchomości zbywanej przez skarżącego w drodze aportu do spółki. W toku postępowania administracyjnego organy kilkakrotnie wydawały decyzje, a skarżący kwestionował sposób naliczenia opłaty oraz datę zbycia nieruchomości. Kluczowym zarzutem w skardze było to, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie od decyzji organu I instancji, która zdaniem sądu była już ostateczna z uwagi na wadliwe doręczenie i wniesienie odwołania po terminie.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji organów administracji, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

22 czerwca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010r. sprawy ze skargi C.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] w przedmiocie wzrostu wartości nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2009r. nr [...], Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...], Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2008r. nr [...], Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2007r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego 971,60 (dziewięćset siedemdziesiąt jeden, 60/100) złoty tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. C. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2009 r. (Nr [...]), na mocy której na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. , Nr 80 , poz. 717 ze zm.) utrzymana została w mocy decyzja Wójta Gminy O. z dnia [...] maja 2009 r. (Nr [...]) w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty w wysokości 32.388 zł z tytułu 30 % wzrostu wartości nieruchomości położonej w Ż. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr [...] o powierzchni 3,8700 ha. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło na podstawie poniżej przedstawionego stanu faktycznego i prawnego. Skarżący w dniu 9 kwietnia 2004 r. zawarł w formie aktu notarialnego Repertorium A numer 914/2004 umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" z M. I. T. Na mocy § 8 lit. a tej umowy skarżący objął 95 udziałów, po 500 zł każdy o łącznej wartości 47.500 zł, które pokrył wkładem niepieniężnym, stanowiącym nieruchomość położoną w Ż., gminie O., o powierzchni 3.87.00 ha stanowiącej działkę o numerze [...], karta mapy 6, o sposobie korzystania: rola, zapisaną w księdze wieczystej Kw nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na terenie sołectw M. i Ż. – Gmina O. Działka nr [...] położona w Ż., przeznaczona jest pod tereny mieszkalnictwa (3 MN i 4 MN), mieszkalnictwa z dopuszczeniem usług (1 MN/U i 2 MN/U), poszerzenie ulicy lokalnej KL1 oraz ulice dojazdowe KD 2, KD 3, KD 4, KD 5 (uchwała Rady Gminy Osielsko Nr V/46/2002 z dnia 13 sierpnia 2002 r., opublikowana w Dz. Urz. Woj. Kuj-Pom. Nr 134, poz. 2578 z 19 listopada 2002 r.). W § 20 powyższej umowy zapisano, że skarżący przenosi tytułem aportu nieruchomość opisaną w § 8 tej umowy położoną w Ż. stanowiącą działkę nr [...]. Następnie umową przeniesienia własności nieruchomości w wykonaniu zobowiązania zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 30 września 2004 r. Repertorium A numer 4818/2004 skarżący przeniósł tytułem aportu własność powyższej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Na mocy art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492) została wprowadzona zmiana art. 36 ust. 3 i 4 w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 41), które to przepis otrzymały brzmienie o następującej treści: "Jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości". Skutkiem powyższej nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzależniono obowiązek pobrania zapłaty jednorazowej opłaty (renty planistycznej) od zbycia nieruchomości, której wartość w związku z uchwaleniem nowego lub zmienionego planu wzrosła, a nie od sprzedaży tak jak to miało miejsce przed zmianą przepisów. Zgodnie z art. 19 ustawy zmieniającej art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wszedł w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia nowelizacji, tj. od dnia 22 września 2004 r. W związku z powyższym Wójt Gminy O. działając na podstawie art. 36 ust. 4 i 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 21 uchwały Rady Gminy Osielsko Nr V/46/2002 z dnia 13 sierpnia 2002 r. wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości z uwagi na okoliczność, że w dniu 30 września 2004 r. skarżący zbył działkę nr [...] poprzez przeniesienie jej własności w zamian za udziały w spółce. W dniu 11 lipca 2005 r. rzeczoznawca majątkowy A. N. sporządził operat szacunkowy zmiany wartości rynkowej nieruchomości w związku ze zmianą w planie miejscowym, w którym ustalił wzrost wartości działki gruntu na 196.592 zł. Do powyższego operatu szacunkowego skarżący wniósł szereg uwag, do których za każdym razem zajmował stanowisko rzeczoznawca majątkowy w tym na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 22 lutego 2006 r. W związku z żądaniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia 26 marca 2006 r. o sporządzenie nowego operatu szacunkowego, Wójt Gminy O. wyraził zgodę na dołączenie do akt sprawy operatu szacunkowego, sporządzonego przez innego rzeczoznawcę majątkowego. W dniu 18 września 2006 r. skarżący przedłożył operat szacunkowy sporządzony we wrześniu 2006 r. przez zespół rzeczoznawców, w którym określony został wzrost wartości nieruchomości w związku ze zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na 117.000 zł. Operat ten nie został jednak przyjęty, ponieważ organ dokonując jego weryfikacji ustalił, że transakcje przytoczone przez rzeczoznawcę nie mają odzwierciedlenia w wypisach aktów notarialnych znajdujących się w siedzibie organów, a które na mocy art. 37 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym notariusz przesyła organowi w terminie 7 dni od dnia sporządzenia umowy. Ta sama sytuacja dotyczyła transakcji zawartych na terenie Gminy D., a skarżący w wyznaczonym terminie nie przedłożył organowi dowodów potwierdzających dokonane transakcje. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. (Nr [...]) Wójt Gminy O. ustalił dla skarżącego jednorazową opłatę określoną w stosunku procentowym, tj. 30% do wzrostu działki, położonej w Ż., oznaczonej numerem [...] o pow. 3,8700 ha w wysokości 58.977,60 zł. Decyzja ta nie została odebrana przez skarżącego w terminie. Z zapisów naniesionych na kopercie, w której była ona nadana wynika, że 23 lipca 2007 r. nastąpiło złożenie przesyłki, następnie po 7 dniach w dniu 31 lipca 2007 r. została ona powtórnie awizowana, a jej zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 8 sierpnia 2008 r. Następnie w dniu 9 sierpnia 2007 r. odbyło się w siedzibie organu spotkanie (notatka służbowa w aktach administracyjnych sprawy k- 172), w trakcie którego ustalono, że powyższa decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 7 sierpnia 2007 r. w trybie art. 44 kpa, i że stronie przysługuje wniesienie odwołania w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, tj. do dnia 22 sierpnia 2007 r. W dniu 22 sierpnia 2007r. skarżący nadał na poczcie odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 19 lipca 2007 r. (koperta K- 175 akt administracyjnych). Organ uznając, że odwołanie zostało wniesione w terminie, pismem z dnia 29 sierpnia 2007 r. (k- 180), przekazał je do SKO w B. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. (Nr [...]), SKO działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wykazał, że operat szacunkowy został sporządzony wadliwie i narusza przepis art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (niezgodność w zakresie przyjętej powierzchni nieruchomości oraz brak udziału skarżącego w oględzinach terenu przez rzeczoznawcę majątkowego). W ponownym postępowaniu rzeczoznawca złożył oświadczenie o aktualności jako załącznik do operatu szacunkowego. Powtórzone zostały oględziny nieruchomości w obecności skarżącego w dniu 28 kwietnia 2008 r. ( k-196-198). W dniu [...] lipca 2008 r decyzją (Nr [...]) Wójt Gminy O. ponownie ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 58.977, 60 zł. Od powyższej decyzji organu I instancji odwołał się skutecznie skarżący. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. (Nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło orzeczenie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO uznało, że decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa, gdyż opinia biegłego jest niemiarodajna i nie może być uwzględniona jako dowód w sprawie. Zdaniem Kolegium rzeczoznawca majątkowy sporządzając operat szacunkowy dokonał oszacowania wartości nieruchomości przed i po podziale, zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Podzielił badany rynek na dwie grupy, w zależności od powierzchni porównywanych nieruchomości. Przy czym I grupa nieruchomości, o powierzchni od 1 ha do ponad 4 ha stanowiła punkt odniesienia przed zmianą planu, a II grupa nieruchomości o powierzchni od 1151 m kw do 1691 m kw stanowiła punkt odniesienia wg stanu po zmianie planu miejscowego dla zbytej nieruchomości. Organ wskazał, że sam rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia 19 kwietnia 2006 r. w pkt 3 stwierdził, że dokonał na potrzeby przedmiotowej wyceny analizy zależności między działkami dużymi, a małymi. W ocenie SKO pozostaje to w wyraźniej sprzeczności z treścią art. 153 kpa. W ramach podejścia porównawczego rzeczoznawca zestawił wycenianą nieruchomość z nieruchomościami wielokrotnie mniejszymi. Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie rozważył, czy materiał porównawczy został zastosowany przez rzeczoznawcę prawidłowo. Kolegium uznało, że opinia rzeczoznawcy w sprawie powinna zostać ponowiona. Rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia 28 sierpnia 2008 r. nie zgodził się ze stanowiskiem organu II instancji zaprezentowanym w powyższej decyzji. Z opinią rzeczoznawcy zapoznał się skarżący i wniósł o wykonanie nowego operatu szacunkowego. Żądanie skarżącego w powyższym zakresie zostało uwzględnione . Na mocy umowy z dnia 3 marca 2008 r. Wójt Gminy O. zlecił wykonanie operatu rzeczoznawcy majątkowemu H. A., która w obecności skarżącego w dniu 10 grudnia 2008 r. przeprowadziła oględziny nieruchomości stanowiącej działkę nr 132. W operacie szacunkowym z dnia 15 grudnia 2008 r. rzeczoznawca majątkowy ustalił wartość nieruchomości przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w wysokości 344.430 zł, a po wejściu w życie planu w wysokości 452.390 zł. Wzrost wartości nieruchomości nastąpił zgodnie z operatem o 107.960 zł. co stanowi przy uwzględnieniu stawki 30% kwotę 32.388 zł. W piśmie z dnia 6 marca 2009 r. (k-320) skarżący zawnioskował o sporządzenie kontr-operatu i równocześnie zażądał umorzenia postępowania administracyjnego, gdyż w jego przekonaniu, aport został dokonany przed nowelizacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ I instancji postanowieniem z dnia 16 marca 2009 r. nie uwzględnił żądania skarżącego w zakresie umorzenia postępowania i zawiadomieniem z dnia 16 marca 2009 r. poinformował skarżącego, iż wyraża zgodę na dołączenie do akt sprawy operatu sporządzonego na jego koszt. Jednocześnie organ wyznaczył 30 dniowy termin na sporządzenie tej czynności. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu na dołączenie do akt administracyjnych operatu dostarczonego przez skarżącego organ decyzją z dnia [...] maja 2009 r. (Nr [...]) ustalił dla skarżącego jednorazowa opłatę określoną w stosunku procentowym, tj. 30% do wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 32.388,00 zł. Rzeczoznawca majątkowy dla powyższej działki opierając się na przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm), ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm) stosując metodę porównawczą, sporządził operat szacunkowy określający wzrost wartości nieruchomości na skutek ustaleń planu wg cen z daty zbycia nieruchomości i stanu nieruchomości z dnia uchwalenia planu. Na podstawie operatu została przez organ I instancji określona opłata jednorazowa z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w oparciu o stawkę procentową w wysokości 30 %. Organ I instancji analizując operat szacunkowy uznał, że rzeczoznawca przyjął materiał do porównań, który obejmuje m.in. nieruchomości z terenu gminy B. Organ dodał, że wyceniając nieruchomość rzeczoznawca zastosowała podejście porównawcze. W związku z tym, że liczba transakcji porównywalnych była większa niż trzy wyceniając mogła określić wartość nieruchomości na podstawie wskazań rynku. Przeszkodą do zastosowania przez rzeczoznawcę metody skorygowania ceny średniej oraz metody analizy statystycznej rynku stanowiło to, że nie dysponowała ona kilkudziesięcioma transakcjami porównawczymi. Organ I instancji pouczył skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i sporządzonym operatem szacunkowym przez rzeczoznawcę. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji organu I instancji. Uznał, że 30 dniowy termin na sporządzenie kontr operatu był za krótki i żaden rzeczoznawca nie chciał podjąć się jego sporządzenia w wyznaczonym terminie. Operat w jego ocenie nie stanowi wykładni, tylko pomoc. Uważa, że przeniesienie własności nieruchomości nastąpiło w kwietniu 2004 r., a nie 30 września 2004 r. Dodał również,,że wg miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpił wzrost wartości nieruchomości, ale obecnie od 2007 r. na obniżenie jej wartości ma wpływ przebieg trasy S5. Powyższe zdaniem skarżącego ma wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie uwzględniło zarzutów skarżącego uznając je za nieuzasadnione. W motywach uzasadnienia Kolegium stwierdziło, że ustalona renta planistyczna w decyzji organu I instancji została obliczona prawidłowo, a operat szacunkowy odpowiada przepisom prawa. Żądania skarżącego co do sporządzenia nowego operatu szacunkowego zostały uwzględnione. Organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołani. Uznał, że przeniesienie własności nieruchomości nastąpiło w dniu 30 września 2004 r. na mocy zawartej umowy przeniesienia własności w formie aktu notarialnego. Kolegium dodało również, że prawidłowo organ I instancji posłużył się sporządzonym operatem szacunkowym, jest to wymóg wynikający z przepisów prawa. Bez wpływu na wynik sprawy zdaniem SKO pozostaje spadek wartości nieruchomości zgodnie ze stanowiskiem skarżącego z uwagi na lokalizację trasy S5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. skarżący wyraził stanowisko, że nie zgadza się z uzasadnieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., a dowody przedstawi na rozprawie. W dniu rozprawy skarżący oświadczył, że wnosząc nieruchomość w formie aportu w kwietniu 2004 r. był przekonany, że taka forma przeniesienia nieruchomości nie jest sprzedażą. Nowelizacja przepisów miała miejsce dopiero we wrześniu 2004 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadkach wymienionych art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W art. 145 §1 pkt 2 wymieniona została przesłanka zgodnie z którą Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W ocenie Sądu kwalifikowaną przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji jest sytuacja, w której organ administracji II instancji rozpozna odwołanie od decyzji ostatecznej. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Uszło uwadze Samorządowego Kolegium Odwoławczego to, że decyzja Wójta Gminy O. z dnia [...] lipca 2007 r. (Nr [....]) ustalająca jednorazową opłatę dla skarżącego (k- 170) nie została odebrana przez skarżącego. W stosunku do tej decyzji organ zastosował domniemanie jej doręczenie przewidziane w art. 44 kpa. Okoliczność tą potwierdza notatka służbowa ze spotkania w siedzibie organu odbytego ze skarżącym z dnia 9 sierpnia 2007 r. ( k- 172). Z notatki tej wynika, że decyzję powyższą organu I instancji uważa się za doręczoną dnia 7 sierpnia 2007 r., a odwołanie od tej decyzji przysługuje stronie za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, tj. do dnia 22 sierpnia 2007 r. Zasadą jest zgodnie z art. 42 kpa, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2 art. 42 kpa, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Zgodnie natomiast z art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Doręczenie przewidziane w przepisie art. 44 kpa określane jest jako doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia. Przesłanką zastosowania komentowanego przepisu jest "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43". Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43. Należy przyjąć, że niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie). Niemożność doręczenia zaś w sposób wskazany w art. 43 obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy, lecz także sytuacje, w których te osoby nie podjęły się oddania pisma adresatowi (por. art. 139 § 2 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli adresat lub jego domownik odmawia przyjęcia pisma, pozostawia się je w miejscu doręczenia, a gdyby to było niemożliwe, składa się je - uprzedzając o tym - w placówce pocztowej operatora publicznego lub w urzędzie właściwej gminy). W aktach administracyjnych sprawy (k- 171) znajduje się koperta, w której nadana została decyzja Wójta Gminy O. z dnia [...] lipca 2007 r. na adres: C. D. Urząd Pocztowy 47 Skrytka Pocztowa [...] ul. W., [...] B.. Z adnotacji na tej kopercie opieczętowanych pieczęciami wynika, że w dniu 23 lipca 2007 r. zawiadomiono o pozostawieniu przesyłki. Z dalszych zapisów na omawianej kopercie wynika, że w dniu 31 lipca 2007 r. miało miejsce powtórne awizo, a w dniu 8 sierpnia nastąpił zwrot korespondencji jako niepodjętej w terminie. Wszystkie powyżej wskazane okoliczności wskazują, że decyzja Wójta Gminy O. z dnia [...] lipca 2007 r. stała się ostateczna, a mimo to zastosowano do niej tryb art. 138 Kpa. Analizując bowiem adnotacje na powyższej kopercie i treść art. 44 kpa, należy stwierdzić, że doręczenie decyzji organu I instancji miało miejsce [...] sierpnia 2007 r. Od tej daty zaczął biec stronie termin na wniesienie odwołania (14 dni), który bezskutecznie upłynął w dniu 20 sierpnia 2007 r. (poniedziałek). Skarżący natomiast odwołanie nadał w urzędzie pocztowym w dniu 22 sierpnia 2007 r. (k- 175 ), tj. 2 dni po terminie. Nie jest natomiast wiadome, na jakiej podstawie organ zajął stanowisko zawarte w powyższej notatce służbowej z dnia 9 sierpnia 2007 r., że doręczenie decyzji miało miejsce 7 sierpnia 2007 r. Nawet, gdyby przyjąć tą datę z wiadomych tylko organowi względów, to ostatnim dniem na wniesienie odwołania był 21 sierpnia 2007 r.( wtorek). Organ zatem wykazując ( z akt to nie wynika), że właśnie w tej dacie miało skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji powinien mieć świadomość, że odwołanie nadane w dniu 22 sierpnia 2007 r. w urzędzie pocztowym zostało wniesione z uchybieniem terminu i bez jego przywrócenia niemożliwe było prowadzenie postępowania odwoławczego w trybie art. 138 kpa, który to przepis zagwarantowany jest wyłącznie do kontrolowania decyzji nieostecznych. W świetle powyższego rażącego naruszenia przepisów prawa wszystkie kolejne decyzje wydane po rozstrzygnięciu Wójta Gminy O. z dnia [...] lipca 2007 r. są dotknięte wadą nieważności. Dlatego Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, jak również poprzedzające ją decyzje są dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa, decyzja zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy O. z dnia [...] maja 2009 r (Nr [...]) dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Jest to przesłanka wyrażona w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, stanowiąca podstawę do stwierdzenia nieważności wydanych decyzji. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji były poprzedzone wcześniejszymi decyzja, Sąd uznał za konieczne również wyeliminowanie i tych decyzji z obrotu prawnego, ponieważ w stosunku do nich zastosowany został tryb przewidziany w art. 138 kpa, a więc organy zastosowały postępowanie odwoławcze w stosunku do decyzji ostatecznej. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ ustali, czy skarżący zgłosił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne wyda stosowne do przepisów prawa rozstrzygnięcie. W świetle powyższych nieprawidłowości Sąd nie dokonał oceny naruszenia przepisów prawa materialnego przy kontroli zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 145 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W świetle powyższego orzeczono na podstawie art. 145 §1 pkt 2 i art. 135 ustawy p.p.s.a jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 tej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło