II SA/Bd 824/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. O. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B. z dnia 23 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej nr [...] w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Orzeczeniem z dnia [...] 2006., Nr [...] Powiatowa Komisja Lekarska Nr [...] w B., działając na podstawie art. 26 ust. 1 w związku art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 z późno zm.) oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2004 r., Nr 151, poz. 1595) uznała poborowego M. O. za zdolnego do czynnej służby wojskowej kategoria zdolności A. W uzasadnieniu organ, powołując się na załącznik Nr 2 cyt. wyżej rozporządzenia, stanowiący "Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami Państwa", stwierdził u poborowego osłabienie ostrości wzroku (§ 13 p. 2) oraz wzrost powyżej 185 cm (§ 1 p. 1) przyjmując ostatecznie, iż poborowy jest zdolny do służby wojskowej, a zdolność tę zaliczyć należy do kat. A w grupie I zdolności do czynnej służby wojskowej. Rozstrzygnięcie powyższe zostało przez M. O. zakwestionowane w złożonym przez niego odwołaniu, w którym stwierdził, że nie przedstawił Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w B. dokumentu dotyczącego jego stanu zdrowia z Wojewódzkiej Przychodni Zdrowia Psychicznego w B., co nie pozwoliło właściwie ocenić jego zdolności do czynnej służby wojskowej. Wojewódzka Komisja Lekarska w B. po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem z [...] 2006 L, nr [...], powołując się na art. 26 ust. 1 w związku z art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził u poborowego, na podstawie przeprowadzonych badań i przedłożonej dokumentacji lekarskiej; osobowość o cechach niedojrzałości emocjonalnej - § 68 pkt 1, wzrost powyżej 185 cm - § 1 pkt 1, osłabienie ostrości wzroku - § 13 pkt 2 ww. załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności (...). W ocenie organu odwoławczego stwierdzone schorzenia nie uzasadniały zmiany zaskarżonego w odwołaniu orzeczenia o zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej w związku z czym orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, za którą Sąd uznał pismo z dnia 11 lipca 2006 r. nazwane przez pełnomocnika skarżącego jego matkę E. O. odwołaniem, wyrażone zostało przede wszystkim niezadowolenie z zapadłych w sprawie rozstrzygnięć określających stopień zdolności M. O. do czynnej służby wojskowej. Podniesiono okoliczność zaburzeń zdrowia psychicznego skarżącego i wiążącej się z tym potrzeby jego leczenia. Ponadto skarżący w piśmie z dnia 20 lipca 2006 r. wskazał na sprzeczność opinii wynikających z przedłożonego przez siebie zaświadczenia od lekarza - psychiatry oraz rozpoznania dokonanego przez lekarza wojskowego, co do jego stanu zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W szczególności potwierdzona została prawidłowość kwalifikacji skarżącego w zakresie przydzielenia do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej oraz wskazano, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie poprzedzone zostało analizą posiadanej dokumentacji medycznej oraz wysłuchaniem uwag i wyjaśnień poborowego odnośnie jego aktualnego stanu zdrowia, a także skierowaniem poborowego na dodatkowe badanie psychiatryczne do [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie podjęto z naruszeniem prawa. Zakres właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), który w § 2 stanowi, iż Sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że rozpatrując skargę na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej Sąd bada prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego określenie stanu zdrowia poborowego, w szczególności to czy zbadanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie i badaniach, a następnie czy dokonana przez odpowiednią wojskową komisję lekarską, ocena zdolności poborowego do służby wojskowej jest zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do poddania merytorycznej ocenie rozpoznania dokonanego przez uprawnionych lekarzy, jak i kwalifikacji badanego do określonej jednostki wykazu chorób i ułomności. Zasady określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określone zostały w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 L (Dz.U. Nr 151, poz.1595). Zgodnie z treścią § 14 tego rozporządzenia orzeczenia o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii zdolności do służby wojskowej wydają właściwe wojskowe komisje lekarskie na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza niezawodowego i mogą mieć znaczenie dla ustalenia zdolności do służby wojskowej. W niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę na załączoną przez skarżącego do akt dokumentację lekarską w postaci zaświadczenia Wojewódzkiej Przychodni Zdrowia Psychicznego w B. z 20 lutego 2006 r., która stanowiąc uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, nie została jednak uwzględniona przez organ odwoławczy podczas wydawania rozstrzygnięcia. Brak bowiem w uzasadnieniu tego orzeczenia jakiegokolwiek odniesienia organu do merytorycznej zawartości dokumentacji przedstawionej przez skarżącego. Tymczasem na uwagę zasługuje także i to, że zaświadczenie lekarskie przedłożone przez skarżącego wzbudza wątpliwości co do poprawności jego wystawienia, albowiem prawdopodobnie pierwotnie zostało podpisane przez lek. L. R., a następnie została skreślona data jego wystawienia i nadpisano inną datę: ,,20.02.06 r." i pod tą datą podpis złożyła lek. M. J. Okoliczność ta niewątpliwie wymaga wyjaśnienia przez organy orzekające w sprawie. Brak odniesienia organu do przedstawionych przez stronę dowodów w sprawie i nie zajęcie co do nich stanowiska, pozostaje w sprzeczności z wymaganiami jakie stawia kodeks postępowania administracyjnego co do jego prawidłowego przeprowadzenia. Jednym z takich wymogów, tatuowanym przez zasadę ogólną K.p.a. - art. 7, jest obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ administracji oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jest uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, które zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a. powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Sprzeczne opinie lekarskie, różne diagnozy z jednej strony lekarzy wojskowych, z drugiej zaś specjalistów leczących skarżącego, skłaniają do uznania, iż stan faktyczny sprawy cechował się pewną złożonością a przez to wymagał dokładnego rozpatrzenia i wyjaśnienia. Strona skarżąca skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do czynnego udziału w postępowaniu, składając określone wnioski dowodowe, które jednak nie zostały merytorycznie rozpatrzone przez organ powodując przez to naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. Zwrócić też należy uwagę, iż istotą orzekania komisji lekarskich nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby wojskowej. Tak więc zakres przeprowadzanych badań lekarskich podporządkowany jest ustaleniu samej zdolności do służby wojskowej i jej kategorii. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności z wyników badań specjalistyczno - lekarskich, na które skierowano poborowego w dniu 11 kwietnia 2006r. wynika ustalenie kwalifikacji chorobowej z § 68 p. 1 załącznika nr 2 tj. zaburzenia osobowości nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne (badanie neurologiczne). Szczegółowe objaśnienia do tej jednostki redakcyjnej załącznika nr 2 wskazują, iż obejmuje ona także tzw. infantylizm psychiczny (osobowość niedojrzała). Zastosowana w niniejszej sprawie kwalifikacja skarżącego - § 68 p.1 załącznika nr 2 w odniesieniu do osobowości niedojrzałej, dotyczy jednak badanych z cechami zaburzonej osobowości bez objawów trwałego nieprzystosowania. Rozpoznanie takie wymaga więc dokładnego wyjaśnienia, szczególnie w kontekście informacji zawartej w zaświadczeniu Wojewódzkiej Przychodni Zdrowia Psychicznego w B. z 20 lutego 2006 r., z której wynika, że skarżący leczy się w tej przychodni od 2 czerwca 2003 r. Wynikająca stąd przesłanka długości okresu leczenia posiada o tyle ważne znaczenie, że jej stwierdzenie w przeprowadzonym postępowaniu może skutkować uznaniem długotrwałej dezadaptacji badanego, podczas której stwierdza się okresy zadowalającego funkcjonowania, co stanowi już kwalifikację z odrębnej podstawy tj. § 68 pkt 2 załącznika nr 2. Stwierdzona w ten sposób, ewentualna rozbieżność kwalifikacyjna ma duże znaczenie z punktu widzenia przydzielenia określonej kategorii wojskowej, bowiem o ile stwierdzenie pierwszej ułomności nie stanowi jakiejkolwiek niezdolności do służby wojskowej (kat. A), to już druga kwalifikacja przesądza o uznaniu takiej właśnie niezdolności (kat. D). Z niewiadomych jednak przyczyn Wojewódzka Komisja lekarska w B. przy rozstrzyganiu w zakresie zdolności do służby wojskowej nie odniosła się do sugerowanej przez skarżącego możliwości istnienia okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy i z góry przyjęła kwalifikację z § 68 p. 1, przesądzając w ten sposób o zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej poprzez przydzielenie kategorii zdrowia "A". Takie schematyczne rozstrzygnięcie sprawy, bez uwzględnienia szczególnych, indywidualnych okoliczności konkretnego przypadku jest nie do pogodzenia z istotą prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej (orzeczenia), stanowiącej skonkretyzowany, zindywidualizowany akt administracyjny wydany w konkretnych okolicznościach danej sprawy. W rezultacie należy przyjąć, że komisja odwoławcza nie dokonała rozpoznania lekarskiego, które miałoby oparcie w pełnych badaniach przedmiotowych, z zachowaniem wymogów proceduralnych. W konsekwencji kwalifikację skarżącego do służby wojskowej należało uznać za nieuzasadnioną. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzonym z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. organ ustali w oparciu o całokształt materiału dowodowego, czy w ustalonym stanie faktycznym można uznać M. O. za zdolnego do służby wojskowej z kategorią zdrowia "A". Z tych względów - skoro zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późno zm.) uchylił je, a na podstawie art. 152 tej ustawy, stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu.