II SA/Bd 826/07

Dnia 4 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi J.M. na decyzję [...] Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie nie przyjęcia na studia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 826/07 UZASADNIENIE Decyzją Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z [...].2003 r. nr [...] odmówiono J. M. przyjęcia na studia, z powodu braku miejsc oraz ze względu na to, iż na egzaminie wstępnym uzyskała [...] pkt, gdy tymczasem minimalna liczba punktów kwalifikująca do przyjęcia na studia wynosiła [...] punktów. Od tej decyzji odwołała się J. M. podnosząc, że pytania zawarte w teście egzaminacyjnym wykroczyły ponad określony przez uczelnię poziom podstawowy, co potwierdza fakt, że zdecydowana większość kandydatów nie uzyskała minimum punktowego (obniżone przez uczelnie z [...] punktów do [...] punktów). Skarżąca stwierdziła, że to, iż mimo posiadania certyfikatu DELF z języka francuskiego, nie uzyskała określonego minimum punktów, świadczy o tym, że test na egzaminie wstępnym wykroczył nawet ponad poziom rozszerzony. Miał on zaś dotyczyć podstawowego poziomu nauczania w szkole średniej. Komisja Rekrutacyjna Wydziału Filologicznego, w dniu [...]2003r. wydała jeszcze jedną decyzję w sprawie skarżącej, w której stwierdzano, że nie została przyjęta na I rok studiów w roku akademickim 2003/2004 z powodu niezdania egzaminu wstępnego. Prorektor Uniwersytetu kierując się wnioskiem Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej decyzją z [...].2003 r. utrzymał w mocy w/w decyzję, w uzasadnieniu stwierdzając, że kandydatka nie uzyskała [...] punktów z egzaminu wstępnego. Wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r. (sygn. akt SA/Bd 2773/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uchylił tę decyzję, wskazując, iż organ II instancji nie odniósł się do zarzutu skarżącej dotyczącego zmiany zasad przyjęcia na studia w zakresie minimum punktowego, a także przeprowadzenia egzaminu wykraczającego poza program szkoły średniej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...].2005 r. Rektor Uniwersytetu [...] utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Filologicznego z dnia [...]2003 r.. W motywach uzasadnienia wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącej egzamin na studia nie wykraczał poza poziom obowiązujący w szkole średniej. Zakres materiału zawartego w teście mieścił się bowiem w ramach wymogów określonych przez Podstawę Programową Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu. Poziom kompetencji językowych stanowiących podstawę do ustalania stopnia trudności tekstu egzaminacyjnego zawarty jest w dwóch programach obowiązujących w nauczaniu języka francuskiego w liceach ogólnokształcących, liceach profilowanych i technikach: DKOS-4015-63/02 (kurs podstawowy) oraz (DKOS-4015079/02 (kurs kontynuacyjny). Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż test nie zawierał zadań powszechnie uważanych za skomplikowane i pracochłonne. Komisja Egzaminacyjna postanowiła bowiem zrezygnować z ćwiczeń na mowę zależną, zgodność czasów, a przede wszystkim z wypowiedzi pisemnej na wybrany temat oraz z ćwiczenia sprawdzającego rozumienie ze słuchu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę decyzję skarżąca podniosła argumenty świadczące o bezczynności Rektora [...] w związku z wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 12 maja 2004 r. w sprawie o sygn. akt SA/Bd 2773/03. Zakwestionowała również prawidłowość wydanej decyzji, wskazując, iż decyzja ta, jaki i jej uzasadnienie, jest zbieżna z rozstrzygnięciem uchylonym przez Sąd wyżej wymienionym wyrokiem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy na wstępie zauważyć, iż sprawa nieprzyjęcia skarżącej na studia była już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. Wyrokiem z dnia 12 maja 2004r.(sygn. akt SA/Bd 2773/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...]2003 r., Nr [...], wskazując, iż organ II instancji nie odniósł się do zarzutu skarżącej dotyczącego zmiany zasad przyjęcia na studia w zakresie minimum punktowego, a także przeprowadzenia egzaminu wykraczającego poza program szkoły średniej. Oceniając prawidłowość decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2005 r. należało zatem zbadać, czy organ ten zastosował się do wskazań Sądu wyrażonych w przywołanym wyżej wyroku. W świetle treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm. – zwanej dalej jako: "p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą bowiem w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Pod pojęciem oceny prawnej należy przy tym rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią zaś z reguły konsekwencje oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku rozpoznania sprawy. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom już popełnionym oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia jego wadliwości. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej i wskazań wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2004 r. Sąd zwrócił uwagę na wątpliwości co do poziomu znajomości języka francuskiego obowiązującego kandydata na studia na kierunku filologia romańska. Z załącznika nr 1 do uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2002 r. określającej zasady, tryb i zakres egzaminów wstępnych na studia w roku akademickim 2003/2004, zasady przyjmowania na studia laureatów i finalistów olimpiad wojewódzkich i regionalnych oraz konkursów przedmiotowych na lata 2003/2004 wynika, że na egzaminie wstępny na filologię romańską obowiązywała kandydata znajomość języka francuskiego na poziomie podstawowym zaś skarżąca podnosiła, iż egzamin wykraczał ponad ten poziom. Analizując decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...].2005 r. pod kątem zastosowania się do wskazań Sądu w kwestii wyjaśnienia wątpliwości związanych z poziomem znajomości języka francuskiego obowiązującym na egzaminie wstępnym, podnieść należy, iż wprawdzie organ II instancji odniósł się do zarzutów skarżącej w tym przedmiocie, jednakże wyjaśnienia organu nie rozwiewają wątpliwości, na które uwagę zwrócił Sąd w omawianym wyroku. Organ II instancji powołuje się na opracowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu programy obowiązujące w nauczaniu języka francuskiego w liceach ogólnokształcących, liceach profilowanych i technikach: DKOS-4015-63/02 (kurs podstawowy) oraz DKOS-4015079/02 (kurs kontynuacyjny). Ponieważ programy te dotyczą również liceów profilowanych, a więc m.in. takich z rozszerzonym językiem francuskim, a także ze względu na to, iż jeden z nich dotyczy kursów kontynuacyjnych, uzasadnione wątpliwości wzbudzać może to, czy odpowiadają one programowi nauczania w szkołach średnich ogólnokształcących o profilu podstawowym. Organ odwoławczy powinien odnieść się do powyższej kwestii, w sposób jednoznaczny wypowiadając się, co do poziom znajomości języka francuskiego obowiązującego na egzaminie wstępnym na filologię romańską. W wyroku z dnia 12 maja 2004 r. Sąd zwrócił również uwagę na brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutu skarżącej dotyczącego zmiany zasad przyjmowania na studia przez obniżenia minimum punktowego po przeprowadzeniu egzaminu. Mimo wskazań Sądu w tym zakresie organ odwoławczy w dalszym ciągu nie odniósł się do zarzutów skarżącej w tej kwestii. Nawet w sytuacji gdyby organ uznał zarzuty strony za niemające wpływu na prawidłowość wydanej decyzji, zobowiązany był dać temu wyraz w treści uzasadnienia decyzji. Brak takich wyjaśnień stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz.1071; z późn. zm.), zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nieustosunkowanie się do zarzutów skarżącej prowadzi również do naruszenia art. 8 k.p.a. formułującego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli. Rozpatrując niniejszą sprawę należy zwrócić również uwagę, na to, że organ I instancji wydał w istocie dwie decyzje w niniejszej sprawie - decyzję z dnia [...]2003r. i decyzję z dnia [...]2003r., zawierające tożsame rozstrzygnięcia, lecz różniące się uzasadnieniami. Istnienie w obrocie prawnym dwóch wydanych kolejno po sobie decyzji tego samego organu, rozstrzygających tę samą kwestię stanowi rażące naruszenie prawa i może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, którą wydano jako drugą. W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy powinien był zatem podjąć kroki w celu wyeliminowania z obrotu prawnego jednej z dwóch decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, którymi odmówiono przyjęcia skarżącej na studia. Ponadto wskazać należy, iż kwestionowana decyzja nie spełnia również wymogów wynikających z art. 107 § 1 k.p.a., w zakresie oznaczenia organu. Wskazuje się w niej bowiem Rektora Uniwersytetu [...] jako organ, który ją wydał, natomiast podpisał się pod nią Prorektor do Spraw Dydaktyki. Wątpliwości wzbudzać może to, kto faktycznie wydał decyzję. Dodać należy również, iż w podstawie prawnej decyzji nie wymieniono przepisu pozwalającego orzekać w tej sprawie Prorektorowi, co w przypadku, gdy właściwość organu nie wynika z przepisów ogólnych jest niezbędne. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy stwierdzić, że przy rozstrzyganiu sprawy doszło do naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, w związku z czym na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.