II SA/Bd 827/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej W. K. sprawy ze skargi P. B. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2007r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 827/07 Uzasadnienie Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] po rozpatrzeniu odwołania P. B. od orzeczenie nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] r. uznającego go za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria zdrowia D) wydała w dniu [...] r. orzeczenie Nr [...] na podstawie: art. 29 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) i rozporządzeń Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 i w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach Dz. U. Nr 251, poz. 95) oraz na podstawie art. 138 kpa, którym utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy. Uzasadniając swe orzeczenie organ odwoławczy wskazał, że TKWL w [...] wydała zaskarżone orzeczenie z powodu rozpoznanej osobowości nieprawidłowej stosując § 68 punkt 2 adekwatny do stopnia nasilenia Zał. Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r. i uznała orzekanego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Następnie wskazano, że od tych ustaleń w/wym. odwołał się wskazując na błędną ocenę psychologiczną i przedstawił zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r. od lekarza psychiatry, które mówi, że nie figuruje w rejestrze Wojewódzkiej Poradni Zdrowia Psychicznego. Wskazano, że z przedstawionej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej wynika, że w/wym. wcielony został do służby wojskowej i został z niej zwolniony w 2004 r. przez TKWL w [...], która zastosowała § 68 punkt 2 rozpoznanego schorzenia w/wym. załącznika. Obecnie podczas czynności komisyjnych wykonano badania psychologiczne, które wykazało osobowość nieprawidłową, a lekarz psychiatra na podstawie oceny własnej i badania psychologicznego rozpoznał osobowość nieprawidłową i zastosował § 68 punkt 2 w/wym. załącznika co skutkuje kategorią zdrowia "D". Organ wskazał, że ustalenia te w świetle komentarza do § 68 punkt 2, który mówi o okresach zadawalającego funkcjonowania nie kłócą się z przedstawioną argumentacją przez orzekanego, a orzeczenie niniejsze służy jedynie określeniu przydatności do czynnej służby wojskowej. Na powyższe orzeczenie P. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący podnosząc, że nigdy nie leczył się psychiatrycznie, zarzucił, że zaskarżone orzeczenie wydano bez jego ponownego przebadania i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia ze względu na błędną ocenę stanu zdrowia i ustaloną kategorię zdrowia D. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc że zebrano odpowiednią dokumentację umożliwiającą rozstrzygniecie sprawy, wykonano niezbędnie badanie psychologiczne i psychiatryczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, bez badania zawartej w niej argumentacji. Stosownie bowiem do treści art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd sprawując wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, rozstrzygając w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ta regulacja wynikająca z art. 134 § 1 przywoływanej ustawy miała szczególne znaczenie w niniejsze sprawie. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji tj. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wydała swoje orzeczenie Nr [...] w dniu [...] r. Z akt wynika także, że odwołanie skarżącego noszące datę [...] r. wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu [...] r. Z akt nie wynika natomiast kiedy doręczono skarżącemu orzeczenie Nr [...] z dnia [...] r. oraz czy odwołanie złożył osobiście czy też za pośrednictwem organu pierwszego (w tym ostatnim przypadku należało ustalić datę nadania). Organ odwoławczy nie zbadał więc czy odwołanie zostało złożone z zachowaniem 14 - dniowego terminu wskazanego w art. 129 § 2 kpa, co jest pierwszym obowiązkiem każdego organu odwoławczego, warunkującym dalsze postępowanie. W tym miejscu należy stwierdzić rzecz oczywistą, że uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania skutkuje tym, że decyzja organu pierwszej instancji staje się ostateczna. W tej sytuacji rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy oznaczałoby, że organ ten rozstrzygał w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (!), co jest rażącym naruszeniem procedury. Organ ten mógłby rozpoznać odwołanie, gdyby wcześniej ustalił, że dochowano terminu złożenia odwołania. Tych ustaleń w niniejszej sprawie brak i dlatego stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. należało zaskarżone orzeczenie uchylić (pkt.1 wyroku), rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku opierając na art. 152 ww. ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] dokona w pierwszej kolejności ustaleń dotyczących dochowania terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji lekarskiej w [...] stosując przepisy art. 57 kpa. Dopiero w wypadku ustalenia, iż nie nastąpiło uchybienie terminu - będzie mógł rozpoznać sprawę merytorycznie, przy okazji ustosunkowując się szczegółowo także do uwag skarżącego zawartych w skardze, do których sąd w obecnym stanie sprawy z uwagi na powyższe zastrzeżenia nie mógł się ustosunkować.