II SA/Bd 828/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2004 roku, nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2003 r., nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 154 § 1 i 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), odmówił F. R. uchylenia decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 1998 r., nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, ponieważ uznał, że skarżący nie wskazał by za uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny albo też jego słuszny interes. Podkreślił, że w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, że skarżący w latach 1949-1956 pełnił służbę w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, co zgodnie z przepisem art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach ... (Dz. U. Nr 42 z 2002 r., poz. 371 z późn. zm.) powoduje konieczność pozbawienia uprawnień kombatanckich uzyskanych z wszelkich tytułów, chyba że skarżący przedłożyłby dowody na to, iż do pracy w tych organach został skierowany przez organizację niepodległościową, czego nie zrobił. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że decyzja Kierownika Urzędu ds. Kombatantów z dnia [...] 1998 r. narusza porządek prawny, ponieważ jest sprzeczna z Konstytucją - art. 19, z którego wynika obowiązek otoczenia szczególną opieką i troską tych, co walczyli o wyzwolenie. Podkreślił ponadto, że przez cały czas, pomimo pozbawienia uprawnie nie przestał być kombatantem, a ostatnio został wybrany do władz związku. Decyzją z dnia [...] 2004 r., nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2003 r., nr [...], podkreślając w uzasadnieniu tej decyzji, że brak jest w niniejszej sprawie podstaw prawnych do zachowania przyznanych skarżącemu uprawnień kombatanckich, wobec bezspornego zatrudnienia skarżącego w organach Bezpieczeństwa Publicznego oraz że brak jest w aktach sprawy dowodów świadczących o tym, że do organów Bezpieczeństwa Publicznego został skierowany przez organizację niepodległościową lub przez nią zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w dniu 17.09.2004 r. skarżący wskazał na treść przepisu art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach, zgodnie z którym nie pozbawia się uprawnień kombatanckich osób, które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których mowa w ust. 2 pkt 4 lit. a i b, wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Uznał, że nie zastosowano tego przepisu wobec niego, ponieważ nie sprawdzono w toku postępowania administracyjnego, jakie obejmował stanowiska w miejscach, w których był zatrudniony, a nie były to stanowiska związane ze zwalczaniem jakichkolwiek organizacji (wartownik, młodszy referent). Podkreślił także, iż uprawnienia kombatanckie zostały jemu przyznane z tytułu działalności w Ruchu Oporu, a nie pracy w UBP i że ustawa nie precyzuje tego, czy należy pozbawić uprawnień osoby, które je nabyły z dwóch różnych tytułów, a nieprecyzyjność ta powinna być interpretowana na korzyść kombatanta, zwłaszcza w kontekście treści art. 19 Konstytucji. Podniósł, że w decyzji z dnia [...] 1998 r. zawarto informację, że jest ona ostateczna, czym naruszono przepis art. 7 i 8 kpa. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji, a ponadto wskazał, że przepis art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach nie może mieć zastosowania w sprawie skarżącego, ponieważ został skreślony art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 04.03.1999 r. o zmianie ustawy o kombatantach ... (Dz. U. Nr 77, poz. 862). Podkreślił także, iż skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej za okres, w którym był zatrudniony w organach Bezpieczeństwa Publicznego i brał udział w walkach z "bandami i rewolucyjnym podziemiem". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie doszło wskutek zwrócenia się skarżącego z prośbą o zweryfikowanie decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów z dnia [...] 1998 r. i przywrócenie uprawnień kombatanckich. Słusznie organ administracji publicznej uznał, że skarżący zmierza w ten sposób do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 154 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej jedynie pod kątem tego, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Dodatkowo podkreślić należy, że organ administracji w trybie art. 154 kpa działa na zasadzie uznania administracyjnego. Oznacza to, że jeżeli zachowano wymogi prawa procesowego, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, jako że nie zostały naruszone przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 kpa, to Wojewódzki Sąd Administracyjny, który zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest władny uchylić decyzji wydanej w tym trybie. Należy ponadto stwierdzić, że organ orzekający w tej sprawie w trybie art. 154 kpa, nie przekroczył granic uznania wyznaczonych przesłankami określonymi w tym przepisie, to jest interesem społecznym lub słusznym interesem strony. Trudno bowiem uznać, że za zmianą decyzji o utracie uprawnień kombatanckich przemawia interes społeczny w sytuacji, gdy nie budzi wątpliwości fakt zatrudnienia skarżącego w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w okresie od [...] 1947 r. do [...] 1950 r. i to nie wskutek skierowania przez organizacje niepodległościowe lub zwerbowanie w celu udzielenia im pomocy oraz to, że ustawodawca kategorycznie i jednoznacznie zdecydował o pozbawieniu uprawnień kombatanckich wszystkich osób, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa (art. 25 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach). Należy podkreślić przy tym, że osoby te nie zostały pozbawione możliwości pozostania w szeregach kombatantów. Skarżący, jak to wynika z jego pisma, jest nadal czynnym, aktywnie działającym kombatantem, pomimo wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Trudno wobec tego mówić, aby interes skarżącego w tej sytuacji był interesem słusznym i uzasadniał zmianę tej decyzji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji wyroku.