II SA/Bd 831/10

26 października 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2010r. sprawy ze skargi S.K. i S.M. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] solidarnie na rzecz skarżących 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r. (znak:[...]) nałożył na inwestora - spółkę jawną działającą pod firmą "T. S. M. i S. K. spółka jawna" z siedzibą w O. (dalej określana również jako: "Spółka"), na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz art. 81c i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej: "Prawo budowlane"), a także art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a.") obowiązek przedłożenia oceny technicznej prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod względem bezpieczeństwa ludzi i mienia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Organ zaznaczył, że ocena winna zawierać między innymi obliczenia statyczne sprawdzające prawidłowość zakotwiczenia ścian działowych z istniejącymi elementami konstrukcyjnymi budynku. Sporządzenie przedmiotowej oceny powinno zostać powierzone osobie posiadającej stosowne uprawnienia, natomiast pomiaru usytuowania ściany na gruncie powinien wykonać geodeta. W uzasadnieniu wskazano, że inwestor będący właścicielem działki oznaczonej numerem ewidencyjnym[...], w ramach realizacji wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 lutego 2007 r. (sygn. akt [...]), wykonał na niej ścianę działową o długości około 6 metrów z boczków gazobetonowych o grubości 24 cm na istniejącej posadzce betonowej. W ten sposób powstało nowe pomieszczenie w istniejącej na tejże działce hali, do którego wykonano otwór drzwiowy. Organ nadzoru budowlanego wskazał, że wykonana ściana nie jest ścianą konstrukcyjną, na jej realizację nie wykonano stosownego projektu, a roboty prowadzono bez właściwego nadzoru. Przed wydaniem dalszych decyzji w sprawie powstały uzasadnione wątpliwości w zakresie bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z wykonanymi robotami budowlanymi. Dlatego nałożony przez organ nadzoru budowlanego obowiązek jest uzasadniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł wyłącznie J. B. – strona postępowania i zarazem właściciel sąsiedniej działki – domagając się jego uchylenia. Kujawsko – Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia 25 czerwca 2010 r. (znak:[...]) uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 20 maja 2010 r. w części dotyczącej adresata nałożonego obowiązku określając, że zobowiązanymi są S. J. M. oraz S. M. K. jako wspólnicy Spółki jawnej T. S. M. i S. K. z siedzibą w O. W pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał postanowienie w mocy. Biorąc pod uwagę fakt zakończenia prac, samowolne ich wykonanie przez inwestora oraz brak podstaw do jednoznacznego stwierdzenia prawidłowości wykonanych robót organ odwoławczy stwierdził, że nałożenie obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen jest uzasadnione. Z uwagi na charakter będącej inwestorem spółki - spółkę jawną reprezentują jej właściciele, uchylono postanowienie w części dotyczącej adresata obowiązku. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowienie wydane w oparciu o art. 81c Prawa budowlanego ma charakter wyłącznie dowodowy, poprzedzający merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Skargę do tutejszego Sądu na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli wspólnicy Spółki – S. K. oraz S. M., domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zakwestionowali oni zmianę adresata decyzji poprzez zastąpienie Spółki jej wspólnikami. W ten sposób, w ich ocenie, zostali pozbawieni czynnego udziału w postępowaniu. Zarzucili naruszenie przez organ odwoławczy art. 81 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 10 k.p.a. poprzez błędne określenie strony zobowiązanej do wykonania nałożonego obowiązku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację. Zauważył, że skarżący nie podważają samego obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen a jedynie podmiot do tego zobowiązany. Jednak, w ocenie organu, "zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przypadku inwestora, którym jest spółka jawna, obowiązek nakłada się na poszczególnych wspólników – właścicieli spółki jawnej – na adres spółki, a nie na spółkę". Organ przedstawił dowody potwierdzające zapewnienie skarżącym czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Istotną kwestią w sprawie jest wskazanie adresata obowiązku nałożonego w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazany przepis przewiduje możliwość nałożenia obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz "na osoby o których mowa w ust. 1" art. 81c tzn. na "uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego". Jednym z uczestników procesu budowlanego jest inwestor (art. 17 pkt 1 Prawa budowlanego). W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, iż inwestorem jest spółka jawna [...]. Sporne jest natomiast, czy tego rodzaju podmiot (spółka jawna) może być adresatem obowiązku określonego w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, czy też adresatem tym powinni być wspólnicy spółki jawnej. Przepisy prawa budowlanego nie definiują jakiego rodzaju podmioty mogą występować jako inwestor. Mając na uwadze, że do wydawania rozstrzygnięć w oparciu o przepisy Prawa budowlanego stosuje się przepisy k.p.a. (o ile Prawo budowlane nie stanowi inaczej), należy wobec tego odwołać się do treści art. 29 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu administracyjnym mogą być osoby fizyczne oraz osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Spółka jawna, jako spółka osobowa, nie ma osobowości prawnej. Jednakże zgodnie z art. 8 § 1 w zw. z art. 4 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: "k.s.h."), spółka jawna może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Nie posiadając osobowości prawnej spółka jawna jest zatem jednostką organizacyjną, która posiada zdolność prawną. Jak natomiast stanowi art. 33¹ § 1 Kodeksu cywilnego - do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że spółka jawna, na podstawie art. 8 § 1 k.s.h. w związku z art. 29 k.p.a. i art. 33¹ § 1 Kodeksu cywilnego może być stroną postępowania administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II SA 1563/03, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 158933). To zatem spółka jawna – a nie jej wspólnicy, którzy jedynie reprezentują spółkę – powinna być, jako inwestor, adresatem obowiązku nałożonego zaskarżonym postanowieniem. Tymczasem organ nadzoru budowlanego II instancji zupełnie pominął powyższą treść normatywną i bezpodstawnie uchylił prawidłową decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jest to naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy wobec czego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a.") orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć zgodnie z powyższym stanowiskiem Sądu. Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd rozstrzygnął jak w pkt 2 wyroku. O kosztach (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.), uwzględniając wysokość wpisu oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.