II SA/Bd 832/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Decyzją Prezydenta Miasta W. z [...] 2005 r. nr [...], przyznano M. N. pomoc w formie zasiłku okresowego na 4 miesiące, w okresie od maja 2005 r. – do sierpnia 2005 r. w wysokości 82, 60 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że strona spełnia warunki do otrzymania zasiłku okresowego; zarówno warunek sytuacyjny – bezrobocie, jak i dochodowy. Zasiłek stanowi 30% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej – 461 zł a dochodem zainteresowanego - 185,66 zł. Przyznając zasiłek organ dodał, że nie dysponuje własnymi środkami na takie świadczenia. Gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie wydatków z tytułu zasiłków okresowych. Ustalony dla zainteresowanego zasiłek stanowi minimalną wysokość przewidzianą w 2005r. Odwołując się od powyższej decyzji, M. N. wyraził swoje niezadowolenie z powodu wysokości przyznanej pomocy. Jego zdaniem kwota przyznanego w minimalnej wysokości zasiłku - 82,60 zł jest zbyt niska, żeby wystarczała na przeżycie jednego miesiąca, przez co jest sprzeczna z obowiązującą Konstytucją RP. Wniósł też o przyznanie zasiłku okresowego w wysokości 461, 00 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z [...] 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając ocenę organu I instancji co do spełnienia przez skarżącego kryterium sytuacyjnego i dochodowego przyznawania pomocy społecznej. Prezentując to stanowisko Kolegium uznało, że organ pomocy społecznej pierwszej instancji dysponując określonymi, ograniczonymi środkami dokonał oceny sytuacji i przyznał pomoc w formie i rozmiarze odpowiednim do okoliczności sprawy, a także swoich możliwości. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że analiza materiału dowodowego pozwala przyjąć, iż pomoc finansowa została przyznana w wysokości odpowiadającej możliwościom finansowym organu. Podniesiono, że organ I instancji ustalił wysokość zasiłku okresowego zgodnie z obowiązującymi przepisami, mając jednocześnie na względzie ograniczoną wysokość środków finansowych i rosnącą liczbę osób wymagających pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji uznając ją jako wysoce niesprawiedliwą i krzywdzącą oraz wniósł o przyznanie mu zasiłku z uwzględnieniem dochodu gwarantowanego przez państwo tj. w kwocie 461, 00 zł. Jego zdaniem decyzja organu odwoławczego narusza postanowienia Konstytucji RP, a w szczególności pozostaje w sprzeczności z art. 2, 67 pkt 1 oraz 71 pkt 1 ustawy zasadniczej, która nie zawiera zapisów o minimalnej wysokości gwarantowanego dochodu. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku okresowego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej dokonuje oceny, na skutek zaskarżenia, działania bądź zaniechania organu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, w tym przypadku - oceny powodów przyznania świadczenia społecznego w określonej wysokości. Nie zastępuje więc organu administracji publicznej i nie przejmuje jego kompetencji do końcowego załatwienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Sprawa, której przedmiot związany jest z działalnością określonego organu administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. Według wskazań ustępu 4 powołanego powyżej art. 3, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, między innymi osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Skarżący posiada określony dochód w wysokości 185, 66 zł miesięcznie i spełnia określone ustawowo kryterium dochodowe, a zatem słusznie organ I instancji podjął decyzję o przyznaniu prawa do zasiłku okresowego. Ustalenie wysokości tego zasiłku nastąpiło zgodnie z przepisem art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 i ust. 4 i 5 oraz art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej cytowanej powyżej, które to przepisy w sytuacji takiej jak skarżącego, pozwalają na przyznanie zasiłku okresowego w kwocie nie wyższej od 418 zł i nie niższej niż 30 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (dotyczy roku 2005), pozostawiając wyznaczenie okresu na jaki przyznawany jest zasiłek do uznania organu – ośrodka pomocy społecznej, zależnie od okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję organ nie uchybił powyższym regułom przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Organy pomocy społecznej rozważyły wszystkie zgłaszane przez skarżącego potrzeby i przy właściwym uwzględnieniu stopnia ich niezbędności oraz wielkości posiadanych środków, przyznały stosowną pomoc. Wbrew mniemaniu skarżącego fakt, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (a więc także do zasiłku okresowego) przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej), nie oznacza, że uznając co do zasady zaistnienie przesłanek przyznania pomocy organ jest zobowiązany do przyznania zasiłku w rozmiarze, który podniesie dochód strony do owej kwoty 461 zł lub też przyznanie jej w całości. Określenie kwoty zasiłku okresowego, oprócz przywołanej powyżej metody jego wyliczenia, wymaga uwzględnienia wysokości bieżących środków finansowych przewidzianych na pomoc społeczną, a możliwości w tym zakresie zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Organ I instancji przyznając zasiłek okresowy wskazał, że wysokość świadczenia została dostosowana do aktualnych możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. (co wynika jednoznacznie z przedstawionego raportu z 2 maja 2005 r.), z przeznaczeniem na zaspokajanie najpilniejszych potrzeb. Wydanie decyzji poprzedzone było analizą obowiązujących w zakresie pomocy społecznej przepisów oraz ustaleniami co do sytuacji materialno-bytowej skarżącego. Stwierdzić należy, że organ I instancji załatwiając sprawę skarżącego nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując decyzję wydaną w ramach uznania administracyjnego, zwłaszcza korzystną dla strony, nie może wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów orzekających i określać wysokość przyznawanej pomocy w tych przypadkach, które ustawodawca pozostawił uznaniu organów. Tylko one dysponując środkami finansowymi w zależności od ich wielkości mogą udzielać świadczeń ( tak NSA w wyroku z dnia 21.12.2001 r. w spr. I SA 1547/01 Lex nr 80662, zachowującym aktualność na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów). Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zgodne z prawem. Kolegium dokonało prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).