II SA/Bd 835/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-12-21
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, nawet jeśli sprawa dotyczy nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej i podlega ustawowemu zwolnieniu od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie fizycznej, która wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Nawet w sprawach objętych ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych, takich jak sprawy z zakresu pomocy społecznej, istnieje możliwość skorzystania z prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego, jeśli sytuacja majątkowa wnioskodawcy to uzasadnia.Stan faktyczny
P. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący kwestionował postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej. Sąd analizował sytuację majątkową wnioskodawcy, który jest bezrobotny, utrzymuje się z prac dorywczych, mieszka z trójką dzieci i posiada dom oraz nieruchomość rolną.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić adwokata, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanowił: 1. ustanowić adwokata, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Dnia 18 grudnia 2012 r. P. M. złożył wniosek (formularz PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżący skarży postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń – specjalnych zasiłków celowych z pomocy społecznej. Należy podkreślić, iż przepis art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270; zwanej dalej p.p.s.a. ) przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Ponadto ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonując w niniejszej sprawie oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy ustalono, iż skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z dwoma synami w wieku 18 i 7 lat oraz córką lat 17. Jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z prac dorywczych, z których uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Dalej oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
W tym stanie rzeczy, po uwzględnieniu rzeczywistych obciążeń i stałych jego wydatków należało uznać, że P. M. uprawdopodobnił zasadność swojego wniosku, a sytuacja majątkowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym zainteresowanego.
Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 245, art.246 §1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło