II SA/Bd 836/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 grudnia 2008r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Ostateczną decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...] Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania uprawnień kombatanckich J. B., powołując się na art. 1 ust. 2 pkt3 i art. 4 oraz art.22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 z późń. zm.). W uzasadnieniu tego orzeczenia organ administracyjny wskazał, iż analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że w czasie wnioskowanej działalności J. B. miał 6-7 lat i ze względu na wiek nie mógł pełnić służby w podziemnej organizacji wojskowej, lecz co najwyżej dorywczo wykonywać na jej rzecz czynności pomocnicze przy braku świadomości ich rzeczywistego znaczenia. W wyniku zainicjowanego przez J. B. ponownego rozpatrzenia sprawy o przyznanie uprawnień kombatanckich Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z [...].09.2003r. odmawiającej przyznania wnioskowanych uprawnień. Motywując swoje stanowisko, organ wskazał na regulację prawną wynikającą z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz ugruntowane na tle jej stosowania orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że współpraca z podziemną organizacją wojskową nie może być podstawą przyznania uprawnień kombatanckich. J. B. pismem z [...] kwietnia 2008r. złożył wniosek do Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie sprawy, które wobec milczenia strony wezwanej w trybie art. 64 § 2 K.p.a do dokładnego sprecyzowania zgłoszonego żądania, organ zakwalifikował jako wniosek o uchylenie decyzji własnej z [...] kwietnia 2004r. w trybie art. 154 K.p.a. Rozstrzygający w tym przedmiocie organ administracji decyzją z [...] lipca 2008r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] kwietnia 2004r. Wskazując na konieczne przesłanki zastosowania instytucji uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa organ podniósł, że ponowna analiza materiału dowodowego oraz okoliczności, na które powołuje się strona we wniosku nie uzasadniają oceny, iż za uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny lub jej słuszny interes. W wyniku rozpatrzeniu wniosku strony z [...] sierpnia 2008r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] sierpnia 2008r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje własną z [...] lipca 2008r. nie znajdując podstaw opartych na nowych okolicznościach faktycznych i prawnych uzasadniających uchylenie tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ oparł się na dotychczasowej argumentacji wskazując na jednoznaczne brzmienie mających w sprawie zastosowanie przepisów wyjaśnił, że ich naruszenie nie może być uzasadnione wyłącznie po to, aby uczynić zadość przekonaniom zainteresowanego, że jego interes jako strony postępowania jest słuszny i w konfrontacji z nim obowiązujący porządek prawny musi ustąpić. Pismem z [...] września 2008r. J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania uprawnień kombatanckich, uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu uprawnień kombatanckich. Powołując się na swoje przeżycia wojenne, starał się dowieść zasadności przyznania wnioskowanych uprawnień. Jego zdaniem dotychczasowe rozstrzygnięcia w sprawie kłócą się z zasadą słuszności, ponieważ dokonane przez organy ustalenia faktyczne nie mogą kwestionować zaangażowania się skarżącego w działalność przeciwko okupantowi, co winno być ocenione jako pełnienie służby w podziemnej organizacji wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy zauważyć, że decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] została utrzymana w mocy decyzja tegoż organu z [...] września2003r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich Decyzja ta stała się zatem ostateczna i skarżącemu nie służyło już prawo do ponownego jej zaskarżania. W konsekwencji pismo strony z [...] sierpnia 2008r. o ponowne rozpatrzenie sprawy nabycia w/w uprawnień skierowane do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, organ słusznie zakwalifikował jako pismo, które winno być podstawą wszczęcia postępowania w ramach trybu nadzwyczajnego. W pismach tych skarżący, przede wszystkim powoływał się na istnienie, w jego ocenie, podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich (a w konsekwencji uchylenia decyzji w przedmiocie pozbawienia tych uprawnień), z uwagi na okoliczność, iż w okresie drugiej wojny światowej jako dziecko świadczył pomoc oddziałom partyzanckim. Wobec powyższej argumentacji, organ miał podstawy, by przedmiotowe pismo skarżącego, w wyżej wskazanym zakresie potraktować jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Analizując treść zaskarżonej decyzji, należało stwierdzić, iż Kierownik Urzędu słusznie uznał, że powołana argumentacja skarżącego nie uprawnia do uznania, by wykazał on zaistnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, który stanowiłby podstawę do wzruszenia decyzji ostatecznej. Jak zasadnie wskazał organ, słuszny interes strony, nie może sprowadzać się do obchodzenia przepisów prawa, a w niniejszej sprawie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 z późń. zm.). Przepis ten stanowi, że za działalność kombatancką uznaje się: pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane zostało stanowisko, że użyte w tym przepisie "pełnienie służby" zakłada prowadzenie w sposób stały, zorganizowany i po formalnym przyjęciu w skład podziemnej organizacji tworzonej na wzór wojskowy i stosującej dyscyplinę wojskową, działalności, o jakiej stanowi przepis art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach. W wyroku z dnia 12 kwietnia 200r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie V SA 1408/01 stwierdził, że działalnością kombatancką w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z 1991 r. o kombatantach nie jest udzielanie pomocy oddziałom partyzanckim przez ludność cywilną..(opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 12189). Przeszkodą do uznania działalności skarżącego w okresie okupacji za działalność kombatancką stanowił również fakt, że w tym okresie J. B. był 6-7 letnim dzieckiem. Wprawdzie w powołanym wyżej przepisie ustawy ustawodawca nie wprowadził granicy wieku, jako warunku przyznania uprawnień kombatanckich, jednakże konieczność wykazania, że osoba ubiegająca się o uprawnienia pełniła służbę w organizacji powoduje, że możliwość pełnienia takiej służby wiązała się ściśle z osiągnięciem odpowiedniego wieku. Pogląd ten ugruntowany już w orzecznictwie sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela i w pełni akceptuje(por. wyrok z dnia Wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 21 czerwca 2007 r.opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 344111, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2007 r. II OSK 409/06 opubl.LEX nr 334135). Powyższa interpretacja przepisów ustawy o kombatantach implikuje uznanie, że współpraca skarżącego w okresie wojny z oddziałem partyzanckim nie może być podstawą do przyznania mu uprawnień kombatanckich. Skoro więc skarżący nie może uzyskać uprawnień kombatanckich na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, to oczywistym jest, że słuszny interes strony nie może być podyktowany dokonywaniem weryfikacji ostatecznej decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich w trybie art. 154 kpa i przyznaniem tych uprawnień bez podstawy prawnej. Z powyższego względu organ nie miał też podstaw do uznania innych argumentów skarżącego, jako dających podstawę do przyjęcia, że zachodzi interes społeczny lub słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 K.p.a., a w szczególności by uzasadniać to miał niewątpliwy fakt ciężkich warunków, w jakich przyszło żyć rodzinie skarżącego w okresie okupacji hitlerowskiej. W świetle powyższego należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a argumenty skargi, koncentrujące się głównie na wywodach o wadliwym pominięciu pomocy świadczonej przez skarżącego oddziałom partyzanckim w czasie okupacji hitlerowskiej jako formy działalności kombatanckiej, nie zawierają zasadnych zarzutów w stosunku do zaskarżonego orzeczenia. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.