II SA/Bd 838/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat J. K. 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 838/11 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] Starosta I. na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) skierował B. S., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. A, B, B+E, C, C+E, D, D+E, na badania lekarskie, z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu, wskazując iż o skierowanie na badania lekarskie wystąpił Prokuratur Rejonowy w I. wskazując na opinię sądowo-psychiatryczną z dnia [...] października 2009 r., z której wynika, że skarżący jest od 1997 r. na rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy ze względu na chorobę narządu ruchu oraz od września 2007 r. ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności. Nadto z powyższej opinii wynika, iż cierpi on na zaburzenia osobowości pod postacią osobowości paranoicznej oraz reakcję paranoiczną pieniaczą o głębokości zaburzenia psychotycznego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpoznaniu odwołania B. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił stan faktyczny sprawy w tym ww. opinię psychiatryczną, stwierdzając, że organ pierwszej instancji zbierając materiał dowodowy wykazał się należytą starannością, rzetelnie uzasadniając powody skierowania skarżącego na badania. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., wniósł B. S. kwestionując zasadność skierowania go na badania oraz podważając merytoryczność pracowników urzędu kierujących na badania. Zaznaczył, iż jako rencista jeździ na zabiegi pożyczonym samochodem i "nie zamierza wykonywać pracy na samochodach ciężarowych lub autobusach ze względu na chorobę i inwalidztwo". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając w powyżej wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że odpowiada ona prawu. Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. , Nr 108, poz. 908 ze zm.). W art. 122 w/w. ustawy prawodawca określił przesłanki skierowania na badania lekarskie kierowcy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W świetle art. 122 ust. 1 pkt 4 powyższego przepisu, jedną z nich mogą stanowić "nasuwające się zastrzeżenia", co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Przepisy powołanej ustawy nie precyzują, o jakie zastrzeżenia, co do stanu zdrowia chodzi, ani bliżej ich nie definiują. W piśmiennictwie podkreśla się, że "podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem" (tak W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002r). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być przy tym dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu danej osoby. W tym kontekście stwierdzić wypada, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (por. R. A. Stefański, Komentarz do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2005 r.). Wskazać również należy, iż w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (Dz. U. Nr 2, poz. 15), wydanym w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy Prawo o ruchu drogowym, określono sytuacje uprawniające Starostę do skierowania kierowców na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. W § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia wskazano, że Starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Uznaniowy charakter tego przepisu wymaga rozważenia przez Starostę po pierwsze: czy informacja o stanie zdrowia pochodzi z miarodajnego źródła, a po drugie, czy może świadczyć o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przeciwwskazania zdrowotne nie ograniczają się tylko do przypadków ułomności fizycznej, powodującej trudności w obsłudze pojazdu, lecz dotyczą następstw różnych schorzeń, tak fizycznych jak i psychicznych, które ze względu na swój charakter mogą wpływać na bezpieczne uczestniczenie, przez kierowców w ruchu drogowym. W rozpoznawanej sprawie podstawę wszczęcia postępowania w sprawie skierowania B. S. na badanie lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy stanowiła informacja Prokuratora Rejonowego w I. przekazana wraz z opinią biegłych lekarzy psychiatrów, z której wynikało, że u badanego stwierdzono zaburzenia osobowości pod postacią osobowości paranoicznej oraz reakcję paranoiczną pieniaczą o głębokości zaburzenia psychotycznego. Taki stan zdrowia, jak opisany w opinii biegłego wskazywał z dużym prawdopodobieństwem na istnienie zastrzeżeń mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Informacja ta była niewątpliwie informacją wiarygodną, gdyż pochodziła od organu ochrony prawnej, jakim jest prokurator i uzyskana została w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego od specjalisty wpisanego na listę biegłych sądowych. Fakt, iż opinia ta była sporządzona dla potrzeb innego postępowania nie ma w sprawie znaczenia. Stanowiła ona źródło informacji, o jakim mowa w § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia. Opinia lekarska została sporządzona po przeprowadzeniu badań przez uprawnione do tego osoby. Uznanie przez organy, że otrzymane informacje budzą wątpliwości dotyczące zdolności skarżącego do kierowania pojazdami nie narusza zasad swobodnej oceny dowodów. Sąd podziela stanowisko organu, że informacja o stanie zdrowia skarżącego ma charakter wiarygodny, pochodzi od organu państwowego (prokuratora) i została poparta analizą stanu zdrowia skarżącego. W tym stanie rzeczy, zasadnie przyjęły organy obu instancji – z zachowaniem zasad swobodnej oceny, opartej na wystarczającym materiale dowodowym – że występowanie opisanych stanów chorobowych u skarżącego stanowi przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia i może stanowić istotną przeszkodę w bezpiecznym uczestniczeniu przez niego w ruchu drogowym. Zdaniem Sądu, słusznie zdecydowano o potrzebie poddania skarżącego specjalistycznym badaniom, przeprowadzonym przez uprawnionego lekarza, w ramach których dojdzie do sprawdzenia jego zdolności do kierowania pojazdami. Stwierdzone, bowiem u niego schorzenie, które ze względu na swój charakter przekłada się również na sposób jego zachowania, nasuwa istotne wątpliwości odnośnie gwarancji bezpiecznego poruszanie się pojazdami. Podkreślenia wymaga, iż to czy i w jakim stopniu stwierdzone u skarżącego zaburzenia osobowości może wpływać na jego zdolność kierowania pojazdami będzie dopiero przedmiotem badania przez lekarzy specjalistów. W tym miejscu należy zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że orzeczenie w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w żadnej mierze nie zastępuje opinii lekarskiej. Dopiero, bowiem ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzi, czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez skarżącego pojazdami silnikowymi. Stąd, zadaniem organów nie było dokonanie oceny stanu zdrowia skarżącego w kontekście zachowania przez niego prawa jazdy, lecz przeprowadzenie analizy posiadanej informacji i udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy informacja ta budzi obiekcje, co do jego stanu zdrowia i uzasadnia skierowanie na badania kontrolne. Z tak rozumianego obowiązki organy administracji publicznej się wywiązały. Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, czy procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Organy obu instancji, wobec powzięcia informacji o wątpliwościach, co do stanu zdrowia skarżącego prawidłowo wszczęły postępowanie administracyjne i w oparciu o opinię biegłych lekarzy psychiatrów, stanowiącą dowód w sprawie, skierowały skarżącego na ww. badania. Odnosząc się do argumentu pełnomocnika strony skarżącej podniesionego na rozprawie, że organ pominął okoliczność, że skarżący poddał się takim badaniom należy wyjaśnić, że skarżący został decyzją Starosty z dnia [...] lipca 2010 r. skierowany na badania tylko w zakresie prawa jazdy kat. B, którym jak wynika z akt administracyjnych nie poddał się. W związku z powyższym Starosta decyzją z [...] listopada 2010 r. cofnął skarżącemu uprawnienia w zakresie kategorii B. SKO w B. stwierdziło nieważność decyzji z [...] listopada 2010 r. Następnie w dniu [...] marca 2011 r. Starosta Inowrocławski wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, B+E, C, C+E, D, D+E. Mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając fakt, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a orzekł jak w wyroku. O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), w związku ze złożonym przez pełnomocnika z urzędu oświadczeniem, iż koszty te nie zostały pokryte nawet w części.